İslami İlimler Fakültesi · İslami İlimler (%30 Arapça) · Lisans
Dersin Amacı
Din psikolojisi, dini inançlar ve uygulamaları psikolojik bakımdan açıklayan bir bilim disiplinidir.
Dini inançların insan psikolojisinde gördüğü işlev, din değiştirmenin psikolojik boyutu, dini algıyı belirleyen psikolojik etmenler, vecd, istiğrak gibi bilinç halleri ve benzerleri, din psikolojisinin araştırma alanına giren konulardan bazılarıdır.
Bu dersle öğrencilerin, insanların dinî tutum ve davranışlarını etkileyen psikolojik süreçleri anlaması, insan davranışına etki eden her türlü inanç unsurunun psikolojik süreçlerini kavraması amaçlanmaktadır.
Ders İçeriği
Din ve psikoloji, dini düşünce, dini inanç, dini duygu, dini tasavvur, dini şuur, ibadet, tevbe, dua ve tasavvuf psikolojisi, din ve ruh sağlığı, dindarlık ve din değiştirmenin psikolojik boyutları ve din psikolojisinin tarihcesi ile din psikolojisinin metotları.
Zorunlu Kaynaklar
|
Ayten, A. (2012). Tanrıya Sığınmak. (ss. 37-64), İz. |
Köse A., Ayten A. (2012). Din Psikolojisi, İstanbul: Timaş, |
|
Önerilen Kaynaklar
İLERİ OKUMALAR
KİTAPLAR:
• Ağılkaya-Şahin, Z. (2018). Manevi Bakım ve Danışmanlık, İstanbul: Marmara Akademi,
• Al-Karam, C. Y. (2018). Islamically Integrated Psychotherapy, Uniting Faith and Professional Practice. ABD: Templeton Press
• Altaş N. ve M. Köylü (2017). Dinî Danışmanlık ve Din Hizmetleri. İstanbul: DEM.
• Arkonaç, S. (2015). Psikolojide Bilginin Eleştirel Arka Planı, İstanbul: Hiperlink
• Armaner, N. (1973). Psikopatolojide Dinî Belirtiler. Ankara: Demirbaş.
• Atak, M. (2018). Maneviyat Psikolojisi II, İstanbul: Elit.
• Aydınalp, H. (2018). Din ve Dünyevîleşme: Kuzey Kıbrıs Örneği. İstanbul: Çamlıca.
• Aydın, H. (2018). Kur’an’da İnsan Psikolojisi. Ankara:Fecr.
• Aydın, H. (2016). Kur’an’da Psikolojik İkna. Ankara:Fecr.
• Aydın, H. (2010). The Self of Muslim and Its Inner Peace. Ankara:Fecr.
• Ayten, A. (2009). Empati ve Din, İstanbul:İz.
• Ayten, A. (2010). Din Psikolojisi, İstanbul: İz.
• Ayten, A. (2010). Psikoloji ve Din 2. Baskı, İstanbul:İz.
• Ayten, A. (2012). Tanrı’ya Sığınmak, İstanbul:İz.
• Ayten, A. (2014). Erdeme Dönüş, İstanbul:İz.
• Ayten, A. (2015). Din, Erdem, Sağlık, İstanbul: Çamlıca.
• Ayten, A. (2018). Din ve Sağlık: Kavram, Kuram ve Araştırma. İstanbul: Çamlıca.
- Ayten, A. (2019). Manevi Danışmanlık ve Rehberlik; Farklı Alanlardan Araştırma Bulguları ve Değerlendirmeler, A. Ayten, (Ed.), İstanbul: DEM.
• Ayten, A., M. Koç ve N. Tınaz (2016). Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Cilt I, İstanbul:DEM.
• Ayten, A., M. Koç ve N. Tınaz (2016). Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Cilt II, İstanbul:DEM.
• Ayten, A., M. Koç ve N. Tınaz (2016). Religious-Spiritual Counseling & Care, İstanbul:DEM.
• Bahadır, A. (2010). Jung ve Din, İstanbul:İz.
• Bahadır, A. (2011). İnsanın Anlam Arayışı ve Din 2. Baskı, İstanbul:İnsan.
• Barrett, J. L. (2011). Cognitive Science, Religion, and Theology: From Human Minds to Divine Minds. ABD: Templeton Press.
• Batson C. D., P. Schoenrade ve W. L. Ventis (2017). Din ve Birey: Sosyal Psikolojik Bir Yaklaşım A. Kuşat ve A.Taştan (Çev.), Kayseri:Kimlik
• Bedri, M. (2018). Müslüman Psikologların Çıkmazı (3. Baskı). İstanbul: Mahya.
• Biler, S. (2018). Psikoloji Açısından Hz. Peygamber’in Şahsiyeti. Ankara: Fecr.
• Bilici, A. B. (2015). Gelişim ve Eğitim Odaklı Çocuk Psikolojisi ve Din, Bursa: Kişisel.
• Cirhinlioğlu Z., Ü. Ok ve F. Cirhinlioğlu (2011). Dindarlık, Ruh Sağlığı ve Modernite, Ankara:Nobel.
• Demirezen, İ. (2015). Tüketim Toplumu ve Din. İstanbul: DEM
• Doğan, M. (2016). Sabır Psikolojisi, İstanbul: Çamlıca
• Ekşi H. ve Ç. Kaya (2016). Manevi Yönelimli Psikolojik Danışma. İstanbul: Kaknüs.
• Ekşi, H. (2017). Psikoterapi ve Psikolojik Danışmada Maneviyat Kuramlar ve Uygulamalar. İstanbul: Kaknüs.
• Ertit, V. (2015). Endişeli Muhafazakârlar Çağı, Ankara: Orient
• Forsyth, J. (2017). Psikolojik Din Kuramları (M. Ulu, Ed.) Kayseri: Kimlik.
• Frankl, V. (2016). Hayatın Anlamı ve Psikoterapi (2. Baskı). (V. Atayman, Çev.) İstanbul:Say.
• Gazali, (2013). Kimyâ-yı Saadet (A. Arslan, Çev.), İstanbul: Merve
• Göcen, G. (2014). Şükür Pozitif Psikolojiden Din Psikolojisine Köprü, İstanbul: DEM.
• Göcen, G. (2018). Psikoloji, Mitoloji ve Din. İstanbul: Kaknüs.
- Güllü, Ö. (2019). KADINLAR HAPİSHANESİ - Hollanda Hapishanelerinde Manevi Danışmanlık Yapan Bir Türk’ün Günlüğünden. Ankara: Nobel.
• Gürses, İ. (2010). Dindarlık ve Kişilik, Bursa: Emin.
- Gürses, İ. (2001). Kölelik Ve Özgürlük Arasında Din: Üniversite Öğrencileri Üzerinde Sosyal Psikolojik Bir Araştırma. Bursa: Arasta Yayınları.
• Halil, İ. (2017). Müslüman Aklın İnşası. İstanbul: Mahya.
• Hood, R. .W., P. C. Hill ve B. Spilka (2009). The Psychology of Religion, New York and London: The Guilford Press.
• Horozcu, Ü. (2016). Din Psikolojisi. İstanbul: Rağbet.
• Hökelekli, H. (2017) Ölüm, Ölüm Ötesi Psikolojisi ve Din. İstanbul: DEM.
• Hökelekli, H. (2017). Din Psikolojisi (3. Baskı) Ankara: Diyanet Vakfı
• Isfahani, E. (2009). Erdemli Yol, İstanbul: İz.
• İbn-i Rüşd, (2007). İbn Rüşd Psikolojisi, (A. Arkan, Çev.), İstanbul: Litera
• İbn-i Sîna, (2011). Mutluluk ve İnsan Nefsinin Cevher Olduğuna İlişkin on Delil, (F. Toktaş, Çev.), İstanbul: Diyanet Vakfı
• James, W. (2002). Varieties of Religious Experience, Pennyslyvania: Penn State Electronic Classics Series.
• James, W. (2017). Dinsel Deneyimin Çeşitliliği.(İ. H. Yılmaz, Çev.), İstanbul: Pinhan
• Karaca, F. (2016). Dinî Gelişim Psikolojisi, Trabzon: Eser Matbaacılık
• Kaya-Göktepe, A. (2016). “İslam Filozoflarının Psikolojik Yaklaşımlarına Günümüzden Bir Bakış”, Tükenmişlik Sendromu içinde, İstanbul: Nesil. s. 156-166.
• Kayıklık, H. (2011). Tasavvuf Psikolojisi 2. Baskı, Adana: Akçağ.
• Kayıklık, H. (2017). Din Psikolojisi ve Bireysel Dindarlık Üzerine. Adana: Karahan.
- Kayıklık, H. (2018). Arayış Değişim ve Din. Adana: Karahan.
• Kızılgeçit, (2018). Yeni Dinî Hareketlerin Psikolojisi. İstanbul: Marmara Akademi.
• Koenig, H. (2016). Spirituality in Patient Care Why, How, When, and What (3rd Edition). ABD: Templeton Press.
• Koenig, H. G., M. McCullough ve D. B. Larson (2001). Handbook of Religion and Health: A Century of Research Reviewed. New York: Oxford University Press
• Köse, A. (2012). Freud ve Din, İstanbul: İz.
• Köse, A. (2012). Neden İslamı Seçiyorlar?, İstanbul: İz.
• Köse, A. (2014). 21. Yüzyılda Dinin Geleceği Kutsalın Dönüşü, İstanbul: Timaş.
• Köse, A. (2014). Milenyum Tarikatları, İstanbul: Timaş.
• Köse, A. ve A. Ayten, (2010). Türbeler, İstanbul:Timaş.
• Kula, M. N. (2005). Bedensel Engellilik ve Dinî Başa Çıkma, İstanbul: DEM.
• Loewenthal, K. M. (2017). Din Psikolojisi (M. Ulu: Çev.), Kayseri: Kimlik.
• Mehmetoğlu, A. U. (2011). Tanrıyı Tasavvur Etmek, İstanbul: Çamlıca.
• Mehmetoğlu, A. U. (2013). İnanç Psikolojisine Giriş, İstanbul: Çamlıca.
• Necati, M. O. (2001). Medhal ila İlm’ün-Nefs’il-İslami, Mısır: Darüş’ş-Şurug
• Necati, O. (2008). Hadis ve Psikoloji 2. Baskı, Ankara:Fecr.
• Necati, O. (2011). Kuran ve Psikoloji 3. Baskı, Ankara:Fecr.
• Nurbahş C. (2011). Sufi Öğretisinde İnsan ve İnsan Psikolojisi, İstanbul: Kurtuba
• Paloutzian R. (2017). Invitation to the Psychology of Religion 3th Edition, New York: The Guilford Press.
• Park, C. L. ve R. F. Paloutzian (2005). Handbook of the Psychology of Religion and Spirituality, New York: The Guilford Press.
• Park, C. L. ve R. F. Paloutzian (2013). Din ve Maneviyat Psikolojisi Temel Yaklaşımlar ve İlgi Alanları, Ankara: Phoenix.
• Park, C. L. ve R. F. Paloutzian (2013). Din ve Maneviyat Psikolojisi Yeni Yaklaşımlar ve Uygulama Alanları, Ankara: Phoenix.
• Pearce, M. (2016). Cognitive Behavioral Therapy for Christians with Depression. ABD: Templeton Press.
• Peker, H. (2017). Ruh Sağlığı ve Dinî İnanç. İstanbul: DEM.
• Reşad Ali Abdülaziz Musa (1996). İlm’ün-Nefs’id-Dini, Mısır: Daru’ul-Marife.
- Sağır, Z. (2018). Kültürel Uyum, Ruh Sağlığı ve Din. İstanbul:DEM
• Salarifer M. R., M. S. Şücai , S. M. Musaviasl ve M. Devlethah (2014). İslâmî Kaynaklar Işığında Ruhsal Hijyen. İstanbul:El-Mustafa.
• Sameera A. ve M. M. Amer (2015). Müslümanlar İçin Psikolojik Danışma. Ankara: Nobel.
• Sevinç, K. (2017). İnançsızlık Psikolojisi, İstanbul: Çamlıca.
• Subaşı, N. (2018). Kamusal Maneviyat. İstanbul: Mahya.
• Şirin, T. (2018). Manevi Danışmanlıkta İhsan Modeli. İstanbul: Kaknüs.
• Tokur, B. (2017). Stres ve Din, İstanbul: Çamlıca.
• Tokur, B. (2018). İmtihan Psikolojisi. Ankara:Fecr.
• Turan, Y. (2017). Kişilik ve Dindarlık. İstanbul: DEM.
- Uysal, S. (2019). Ölüme Uyanmak (Yaşayanlarından Dilinden Ölüm Eşiği Deneyimleri). İstanbul: Marmara Akademi.
• Wulff, D. W. (1997). Psychology of Religion Classic and Contemporary, John Wiley & Sons: New York.
• Yapıcı, A. (2007). Ruh Sağlığı ve Din Psikososyal Uyum ve Dindarlık, Adana: Karahan.
Kurallar
Önemli !
Derslere devam zorunludur. Dersler çevrimiçi olmakla beraber, normal dönemde olduğu şekilde, yönetmeliklere uygun şekilde öğrencilerin dersleri canlı takip etmesi zorunludur.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- İnsanların dini davranışlarının incelenmesi ve ölçülmesiyle ilişkili bilimsel yöntemleri öğrenirler.
- Maneviyat, beden ve ruh sağlığı ve ölüm arasındaki bağlantılar hakkındaki araştırma bulgularını öğrenirler.
- Öğrenciler, dinin insan hayatındaki yeri, nedenleri ve işlevleri hakkında bilgi sahibi olurlar.
- Din ve Ruh sağlığı hakkında bilgi sahibi olurlar.
- Farklı gelişim dönemlerine göre din duygusunun ve inancın gelişimi hakkında bilgi sahibi olurlar.
- Tasavvuf psikolojisi konularında bilgi sahibi olurlar.
- İslami psikoloji konusunda bilgi sahibi olurlar.
- Din psikolojisinin temel konuları hakkında bilgi sahibi olurlar.
- Öğrendiklerini analiz ve sentez yoluyla hayatlarına duyuşsal düzeyde katabilme becerisi kazanırlar.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 1 | 16 |
| Ara Sınav | 1 | 14 | 14 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 14 | 14 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Din Psikolojisinin Tanımı Konusu Ve Araştırma Alanları | Önerilen okumalar |
| 2 | Psikologlar ve Din Görüşleri | K1:4 |
| 3 | Din Psikolojisinin Dekolonizasyonu ve İslami Psikolojinin doğuşu | K1:6 ve K2:9 |
| 4 | İslami Psikoloji ve Müslüman Psikologlar - I | K2:6 |
| 5 | Tasavvuf Psikolojisi ve Transpersonal Psikoloji | K1:7 ve K2:7 |
| 6 | Gelişim Dönemleri ve Din, Dinî ve Ahlakî Gelişim | K1:10 ve K2:12 |
| 7 | Dindarlık ve maneviyat | K1:9 ve K2:8 |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Din & Sağlık & Manevi Danışmanlık ve Rehberlik | K1:8 ve K2:11 |
| 10 | Din& Sağlık & Manevi danışmanlık ve rehberlik | Önerilen okumalar |
| 11 | Dini Başa Çıkma | Önerilen Makale ve Kitap Bölümleri |
| 12 | Dine Dönüş ve Din Değiştirme | Önerilen okumalar |
| 13 | İnsanın anlam arayışı ve dini batıl inançlar | önerilen okumalar |
| 14 | Dini Gruplara Yönelme Psikolojisi | Önerilen Makale ve Kitap Bölümleri. |
| 15 | Dönemin değerlendirilmesi ve kapanış | Sorular ve Sunumlar. |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


