İslami İlimler Fakültesi · İslami İlimler (%30 Arapça) · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin temel amacı; lisans öğrencilerine Din Psikolojisi disiplininin doğuşunu, yöntemsel zeminini, kurucu psikologların din ve Tanrı görüşlerini, İslami psikoloji birikimini ve bireysel/kişisel/toplumsal düzeydeki dini yaşantı dinamiklerini ampirik ve teorik çerçevede kazandırmaktır. Ders, öğrencilerin dini gelişim, kişilik, ruh sağlığı, ibadet psikolojisi, din değiştirme ve din-maneviyat ilişkisini bilimsel araştırma yöntemleriyle analiz etmelerini hedeflemektedir.
Ders İçeriği
Tarih boyunca din, hem bireysel hem de toplumsal pek çok yönelişin ortaya çıkmasında en etkili unsurların başında gelmiştir. Bir motivasyon unsuru olarak din, insanda duygu düşünce ve tutum gelişiminde, kalıcı ve düzenli davranışların ortaya çıkmasında eşsiz mekanizmalara sahiptir. Din ve psikolojinin kesiştiği bu noktada din psikolojisi gündeme gelmektedir. Din Psikolojisi, belli bir dine inanmanın veya inanmamanın kişiler üzerindeki etkilerini psikolojik bakış açısıyla inceleyen bilim dalıdır. Bu derse katılan kişi, psikoloji ve din ilişkisinin tarihsel serüveni hakkında bilgi sahibi olur. İslam geleneğinde insana yaklaşımı bilerek diğer geleneklerin yaklaşımıyla karşılaştırma yapar.
Din psikolojisi dersi; psikolojiye giriş ve ekollerden başlayarak din psikolojisinin konusu ve yöntemlerini, psikologların din/Tanrı yaklaşımlarını, İslami psikoloji geleneğini, dini gelişim, din ve dindarlık, kişilik, ruh sağlığı, ibadet/dua psikolojisi, sosyal psikoloji ve din ilişkisini, inancı/inançsızlığı, din değiştirme süreçlerini, değerler, ahlak ve vicdan bağlamında din-maneviyat etkileşimini kapsayan 14 haftalık müfredattan oluşmaktadır.
Zorunlu Kaynaklar
1 Ayten, A. & Köse, A. (2017). Din Psikolojisi (7. Baskı), Timaş
2. Sayar, K. & Dinç, M. (2023) Psikolojiye Giriş (16.baskı) DEM.
3. Ümit Horozcu, Din Psikolojisi Ders Kitabı. Rağbet Yayınları.
4. Gülüşan Göcen. Sosyal bilimler ve Din Bilimlerinin Çıkmazı. Eskiyeni Yayınları.
5. Mustafa Doğan Karacoşkun (Ed.) – Din Psikolojisi El Kitabı. Grafiker Yayınları
6. William James. Dinsel Deneyimin Çeşitler. Pinhan Yayıncılık
7. Hayati Hökelekli. Din Psikolojisi. TDV Yayınları.
8. Kenan Sevinç. İnançsızlık Psikolojisi. Çamlıca Yayınları.
9. Ali Ulvi Mehmedoğlu. İnanç Psikolojisi. Çamlıca Yayınları.
10. Ali Ulvi Mehmedoğlu. Kişilik ve Din. Dem Yayınları.
11. Ali Ayten. Psikologların Tanrı ve Din Görüşleri. İz Yayıncılık.
12. Ali Ayten, M. Enes Vural, Rahime Eymen Bakır. 101 Soruda Din Psikolojisi. Duruş Yayınları.
Önerilen Kaynaklar
1 Holm, Nils G. 2007; Din Psikolojisine Giriş, İnsan Yayınları, İstanbul 2 Ali Köse, Ali Ayten, Din Psikolojisi, Timaş Yayınları, İstanbul 2014
Kurallar
KURALLAR
- Derste verilen haftalık okumaların yapılmasından öğrenci sorumludur.
- Vize ve Final sınavları sorumlu olduğunuz okuma metinlerinden düzenlenecektir.
- Derse 15 dakikadan fazla geç kalan 2. derse katılabilir.
- %30 devamsızlık oranını aşarsanız final sınavına girmeden dersten başarısız sayılırsınız.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Öğrenci, Dinî ve kültürel değerlerimizin gereği gibi anlaşılması, İslam medeniyetinin farklı dönem ve bölgelerdeki tezahürlerine kaynaklık eden inanç ilkeleri ve varlık tasavvurunun, yeni yorum ve yaklaşımlardan da yararlanarak, günümüz insanına hitap edecek bir dille yorumlayabilir.
- The student can interpret the religious and cultural values in a language that will appeal to today's people by taking advantage of new interpretations and approaches to the understanding of the principles of existence and the concept of being that originate from the manifestations of Islamic civilization in different periods and regions.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | 1. Psikolojiye Giriş, Psikolojinin alanları | (K1:1 ve K2:1) |
| 2 | Modern Psikoloji tarihi ve din psikolojisinin tarihsel gelişim süreci | (K3:1) |
| 3 | Psikoloji ve Din İlişkisi, Din Psikolojisinin Konusu ve Yöntemi | (K3:2) |
| 4 | Kişilik Kuramları ve din | (K2:13 ve K3:8-9) |
| 5 | Gelişim Psikolojisi ve Din | (K3:3-4) |
| 6 | Psikologlar ve Din Görüşleri | (K3:11-12) |
| 7 | İslami Psikoloji ve Müslüman Psikologlar | (K3:13-14) |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Ruh Sağlığı ve Din | (K2:14) |
| 10 | Sosyal Psikoloji ve din | Önerilen Okumalar |
| 11 | Ruh Sağlığı ve din | Önerilen Okumalar |
| 12 | Dindarlık ve maneviyat | (K1:2 ve K2:4) |
| 13 | Dine Dönüş ve Din Değiştirmenin Psikolojisi | (K1:3-4 ve K2:5) |
| 14 | Batıl İnanç ve Davranışların Psikolojisi | (K1:5) |
| 15 | Dönemin değerlendirilmesi ve kapanış | Konu Tekrarları |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |