İslami İlimler Fakültesi · İslami İlimler (%30 Arapça) · Lisans
AKTS: 3 T+U+L: 2+0+0 Zorunlu
Koordinatör: Prof. Dr. Mehmet ÖNCEL
Öğretim Üyeleri: Prof. Dr. Mehmet ÖNCEL
Dersin Amacı
Türk Din Musikisinin tarihi gelişimi ve formları hakkında bilgi kazanmak
Ders İçeriği
Türk Din Musikisinin tarihi gelişimi, Musiki Kavramları, Nağme, Ritim, Makam ve Nota Bilgisi, Dini Musiki formları bilgisi, Cami ve Tekkelerde icra edilen musiki türleri, Tatbiki İcra.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- İslam tarihi dönemlerinde dini musikideki gelişmeleri takip edebilir
- Türk din musikisinin tarihçesi hakkında bilgi sahibi olabilir.
- Türk Din Musikisi repertuarından eserler öğrenir
- Türk din musikisinin geleneksel icra ve çeşitleri hakkında bilgi edinir.
- Tatbiki olarak dini musiki formlarından bazılarını icra edebilir.
Temel Alan Dağılımı
(21) Sanat%100
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
AnlatımSoru-CevapTartışmaAlıştırma ve UygulamaGösterimGösterip YaptırmaGrup ÇalışmasıBireysel ÇalışmaProje Temelli Öğrenme (Saha çalışması dâhil)
Ölçme ve Değerlendirme
ÖdevSınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)Sözlü Sınav
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 8 | 8 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 14 | 14 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Musiki, Kainat, İnsan ve İslam | İslam dininin fıtri olması, insanın yaratılışına, ruhi ve bedeni özelliklerine uygun olması anlamına gelir insandaki maddi ve manevi kabiliyetlerin hiçbirini reddetmez. Hissiyat-ı aliyye denilen estetik duygulara insan tabiatında meyil vardır. İnsanın güzele güzelliğe içten ilgi duyması, olgunluğa, mükemmelliğe yürüyüşünün gereğidir. |
| 2 | Kur'an, Hadis ve Fıkhi Mezheplere göre Musiki | Musikinin hükmi durumuyla ilgili Ayetlerin araştırılması ve rivayet edilen Hadislerin listelenmesi ve Mezheplerin musikiye fıkıh açısından yaklaşımlarının incelenmesi. |
| 3 | Türk Musikisinin dönemleri ve Türk Din Musikisinin Doğuşu | Kaynak kitaplardan Musiki tarihimize dair notların gözden geçirilmesi ve konuyla ilgili makalelerin okunması. |
| 4 | Arap Cahiliyye ve Peygamberimiz Döneminde ve Dört Halife Döneminde Musiki | Konuyla ilgili tavsiye edilen İslamda Musiki ve Sema, (Süleyman Uludağ) kitabından ve başka kaynaklardan okumalar yapılması, |
| 5 | Emeviler Döneminde Musiki | İslam Tarihinde Emeviler döneminin genel olarak incelenmesi. |
| 6 | Abbasiler, Selçuklular ve Osmanlı Döneminde Dini Musiki | İslam Tarihinde Abbasi, Selçuklu ve Osmanlı döneminin kültür ve sanat bakımından genel olarak incelenmesi. |
| 7 | Musiki Temel Bilgiler,Musiki'nin Tanımı, Konusu, Kökeni ve Amacı | Musiki kelimesinin etimolojik bakımdan incelenmesi. |
| 8 | Vize Sınavı | Ölçme ve Değerlendirme |
| 9 | Türk Musikisi Nazariyatı,Ses Sistemi, Dizi, Aralık, Nota, Porte, Ölçü, Anahtar, Sus İşaretleri. | Müzik teorisine ilişkin nota yazısı, çeşitli müzik işaretleri konularında kaynaklardan bilgi toplayıp hazırlanması. |
| 10 | Cami Musikisi Formları, Kur'an Tilaveti, Ezan, Kamet ve Müezzinlik, Hutbe,Sala, Salat, Tekbir, Telbiye,İlahi, Mevlid | Bir konser seyredilmesi, mevcut kayıtlardan örnek dinlemeler yapılması. |
| 11 | Tekke Musikisi Formları, Mevlevi Musikisi, Bektaşi Musikisi, Kadiri, Halveti Musiki usul ve İcra Biçimleri, İlahi, Kaside, Mersiye, Durak, Savt, Nefes, | Mevlevi ayini izleme ve dinleme, Bektaşi nefeslerinden örnekleri dinleyerek melodik ve ritmik analiz yapma. |
| 12 | Basit Makamlar; Rast, Uşşak, Hüseyni, Hicaz, | Türk Musikisi makamları içerisinde Kuran Tilavetinde ve Ezan, Sala, İlahi, Kaside, Mevlid gibi icralarda ekseriyetle kullanılan nağme yapılarının örneklendirilerek gösterilmesi. |
| 13 | Mevlid ve Mevlid Bahirleri okunuşu, makamsal özellikleri nelerdir.? | İnternet aracılığı ile örnek Mevlid okuyuşları kayıtları, Önemli Mevlithanların hayatına değinilmesi |
| 14 | Örnek eserlerden koro ve solo icra çalışmaları. | Öğrenci seviyesine uygun müzik eserlerinin notalarının hazırlanması ve bir enstrümanla eşlik hazırlığının yapılması. |
| 15 | Makamlar ve Usuller, Rast Makamı, Uşşak Makamı, Hicaz Makamı, Segah Makamı, Saba Makamı tanıtma ve Uygulamalı Gösterme | Makam bilgisi ve Ritim bilgisini besleyen pekiştiren uygulamalı pratikler yapılması. |
| 16 | Final Sınavı | Ölçme ve Değerlendirme |