İslami İlimler Fakültesi · İslami İlimler (%30 Arapça) · Lisans
Dersin Amacı
1. Hadis tarihinin gelişim safhalarını görebilme ve akademik çalışmalarda hadis tarihi kaynaklarını kullanabilme, (1.1.)
2. Bazı çağdaş dönem hadis tarihi çalışmalarında karşılaşılan sorunları araştırma yöntemlerini kullanarak çözümleyebilme, (2.3.)
3. Hadis tarihiyle ilgili bir çalışmayı bağımsız olarak yürütebilme, (3.1.1.)
4. Hadis tarihi alanında edinilen bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilme, (3.2.1.)
5. Hadis tarihi alanındaki güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara, yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarabilme. (3.3.1.)
6. Hadis tarihi konusundaki kazanımlarını, problem çözme ve/veya uygulama becerilerini, disiplinlerarası çalışmalarda kullanabilme. (3.4.3.)
Ders İçeriği
Hadis tarihi dersinde, rivayetin başlangıcından temel hadis kaynaklarına ulaşıncaya kadarki süreci hakkında bilgi verilecek; hızfu’l-hadîs, kitâbetü’l-hadîs, tedvînü’l-hadîs ve tasnîfü’l-kütüb gibi belli başlı safhaları seçilen metinler üzerinden incelenip analiz edilecek ve değerlendirilecektir. |
Zorunlu Kaynaklar
1. Necmüddin el-İsa, et-Tarif bi Târihi ve Mesâdiîri'l-Hadîsi'ş-Şerîf (Basılmamış Ders Notları)
2. Bekir Kuzudişli, Hadis Tarihi, İstanbul, 2017
Önerilen Kaynaklar
1. Ekrem Ziya Ömeri, Buhûs fi Târih's-Sünneti'l-Müşerrefe, Bağdad, 1967.
2.. Ahmet Yücel, Hadis Tarihi, İstanbul, 2012.
3. Ahmed Sinober, Mine'n-Nebî ilâ'l-Buhârî
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Hadis ilminin gelişim seyrini takip ederek bir bilim dalının geçirdiği evreleri fark eder.
- Hadisleri asıl kaynaklarından tespitini ve bunları bütüncül bir tarzda değerlendirebilmeyi öğrenir.
- Hadisleri asıl kaynaklarından tespit etme kabiliyeti kazanarak özellikle Kelam ve Fıkıh ilimlerinin konusu durumundaki hadislerin kaynağına ulaşır ve bunları bütüncül olarak değerlendirir.
- Hadisleri asıl kaynaklarından tespit etmeyi ve bunları bütüncül bir tarzda değerlendirmeyi öğrenerek Kur’an tefsirinde kullanılan hadislerin kaynağına ulaşır ve bunları bütüncül olarak değerlendirir
- Hadislerin sıhhatinin nasıl tespit edildiğini öğrenir
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 7 | 7 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 8 | 8 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Hadisin tanımı Hadis rivayeti ve raviler Ravide aranan şartlar Ravi tenkidi Rivayetlerin tasnifi Hadis çeşitleri: Mütevatir, meşhur, sahih Zayıf hadis Başlıca hadis kaynakları | Hadisin tanımı Hadis rivayeti ve raviler Ravide aranan şartlar Ravi tenkidi Rivayetlerin tasnifi Hadis çeşitleri: Mütevatir, meşhur, sahih Zayıf hadis Başlıca hadis kaynakları |
| 2 | Hadislerin yazılması | Hadislerin yazılması |
| 3 | Hadislerin Tedvin | Hadislerin Tedvin |
| 4 | Hadislerin tasnifi | Hadislerin tasnifi |
| 5 | Temel hadis kaynakları | Temel hadis kaynakları |
| 6 | Temel hadis kaynaklarına dayalı literatür | Temel hadis kaynaklarına dayalı literatür |
| 7 | Cerh ve Tadil edebiyatı | Cerh ve Tadil edebiyatı |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Hadis usûlü edebiyatı | Hadis usûlü edebiyatı |
| 10 | Şerh Edebiyatı | Şerh Edebiyatı |
| 11 | Hadisleri değerlendirme ve yorumlama yöntemleri; Ehl-i Hadis | Hadisleri değerlendirme ve yorumlama yöntemleri; Ehl-i Hadis |
| 12 | Mutezile ve Hadis | Mutezile ve Hadis |
| 13 | Ehl-i Rey ve Hadis | Ehl-i Rey ve Hadis |
| 14 | Ehl-i Tasavvuf ve Hadis | Ehl-i Tasavvuf ve Hadis |
| 15 | Şia ve Hadis | Şia ve Hadis |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |