İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Sosyoloji (%30 İngilizce) · Lisans
AKTS: 5 T+U+L: 3+0+0 Zorunlu
Koordinatör: Dr. Öğr. Üyesi Burcu SAĞLAM SARIKAYA
Öğretim Üyeleri: Dr. Öğr. Üyesi Burcu SAĞLAM SARIKAYA
Dersin Amacı
Bir bilim olarak sosyolojinin doğuşunu, gelişimini ve klasik sosyoloji kuramlarını modern toplumun tarihsel ve siyasal bağlamı içinde ele almak.
Ders İçeriği
Derste aşağıda belirtilen konular ele alınacaktır:
- Modern toplumun bilimi olarak sosyoloji
- Sosyolojik Düşüncenin Erken Temsilcileri: Saint-Simon, Auguste Comte, Alexis de Tocqueville
- Karl Marx’ın düşüncesi ve kuramı
- Max Weber’in düşüncesi ve kuramı
- Emile Durkheim’in düşüncesi ve kuramı
- İbn Haldun'un düşüncesi ve modern sosyologlarla karşılaştırılması
Zorunlu Kaynaklar
Anthony Giddens, Kapitalizm ve Modern Sosyal Teori: Marx, Durkheim ve Max Weber’in Çalışmalarının Bir Analizi
- Henri de Saint-Simon, Sanayi Sistemi ve Yeni Hristiyanlık’tan seçmeler
- Auguste Comte, Pozitif Felsefe Dersleri
- Auguste Comte, Pozitif Anlayış Üzerine Konuşma
- Alexis de Tocqueville, Amerika’da Demokrasi Üzerine
- Karl Marx, 1844 Ekonomi ve Felsefe Elyazmaları
- Karl Marx ve Friedrich Engels, Alman İdeolojisi
- Karl Marx, Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı
- Karl Marx ve Friedrich Engels, Komünist Manifesto
- Karl Marx, Kapital, I. Cilt
- Émile Durkheim, Toplumsal İşbölümü
- Émile Durkheim, Sosyolojik Yöntemin Kuralları
- Émile Durkheim, İntihar
- Émile Durkheim, Dinsel Yaşamın İlk Biçimleri
- Max Weber, Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu
- Max Weber, Ekonomi ve Toplum
- Max Weber, Sosyoloji Yazıları
- İbn Haldun, Mukaddime
Açıklamalar
1 Vize (%35)
3 Kısa Sınav (Her biri %5 etkili, toplam %15)
1 Final (%50)
Kurallar
3 adet kısa sınav, rastgele seçilecek haftalarda ders sonunda yapılacaktır. Önceden haber verilmeyecektir.
Derslere devam zorunludur.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Modern toplumun gelişimini ve dünya tarihi içindeki konumunu değerlendirebilirler.
- Sosyolojinin ortaya çıkışını hazırlayan düşünsel, sosyal ve siyasal ortamı öğrenirler
- Klasik sosyolojik düşünürlerin temel fikir ve teorilerini öğrenirler.
- Klasik sosyoloji kuramlarını karşılaştırmalı olarak analiz edebilirler
Temel Alan Dağılımı
(22) Beşeri Bilimler%50 (31) Sosyal ve Davranış Bilimleri%50
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
AnlatımSoru-CevapTartışmaBeyin FırtınasıÖrnek OlayBireysel ÇalışmaProblem Çözme
Ölçme ve Değerlendirme
Sınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 2 | 32 |
| Ara Sınav | 1 | 17 | 17 |
| Kısa Sınav | 3 | 1 | 3 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 25 | 25 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Modern toplum ve sosyal teorinin doğuşu: Sanayi Devrimi, Fransız Devrimi, kapitalizm, kentleşme; düzen ve değişme problemi | Giddens, Kapitalizm ve Modern Sosyal Teori, “Önsöz” ve “Giriş” |
| 2 | Saint-Simon ve Comte: Sanayi toplumu, pozitivizm, düzen ve ilerleme | Lukes, S. (2011). Saint-Simon 1760-1825. Istanbul Journal of Sociological Studies, (20), 107. Comte, Pozitif Felsefe Dersleri, “Birinci Ders” |
| 3 | Marx I: İnsan, emek ve yabancılaşma | Giddens, Bölüm 1; Marx, 1844 Ekonomi ve Felsefe Elyazmaları, “Yabancılaşmış Emek”; “Feuerbach Üzerine Tezler” |
| 4 | Marx II: Tarihsel materyalizm, din ve ideoloji | Giddens, Kısım 1, Bölüm 2–3; Marx ve Engels, Alman İdeolojisi, “Feuerbach”; Marx, Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı’ya “Önsöz” |
| 5 | Marx III: Kapitalizm, sınıf ve sömürü | Giddens, Bölüm 3–4; Marx ve Engels, Komünist Manifesto, I. bölüm; Marx, Kapital, I. cilt, “Metanın Fetiş Karakteri” ve “İş Günü”nden seçmeler |
| 6 | Durkheim I: İşbölümü ve dayanışma | Giddens, Bölüm 5; Durkheim, Toplumsal İşbölümü, mekanik ve organik dayanışma ile anomi bölümleri |
| 7 | Cumhuriyet Bayramı | - |
| 8 | Vize Haftası | Tüm materyaller |
| 9 | Durkheim II: Sosyolojik yöntem ve intihar | Giddens, Bölüm 6; Durkheim, Sosyolojik Yöntemin Kuralları, I–II. bölümler; İntihar’dan egoist ve anomik intihar seçmeleri |
| 10 | Durkheim III: Din, ahlak ve birey | Giddens, Bölüm 7–8’den seçmeler; Durkheim, Dinsel Yaşamın İlk Biçimleri, “Giriş” ve “Sonuç”; “Bireycilik ve Entelektüeller” |
| 11 | Weber I: Protestan ahlakı ve kapitalizmin ruhu | Giddens, Bölüm 9; Weber, Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu: “Kapitalizmin Ruhu”, “Luther’in Meslek Kavramı” ve sonuç bölümü |
| 12 | Weber II: Yorumlayıcı sosyoloji ve toplumsal eylem | Giddens, Bölüm 10–11’den seçmeler; Weber, Ekonomi ve Toplum, “Sosyolojinin Temel Kavramları”; “Sosyal Bilimlerde Nesnellik”ten seçmeler |
| 13 | Weber III: Egemenlik, bürokrasi ve rasyonelleşme | Giddens, Bölüm 12; Weber, “Meşru Egemenliğin Üç Tipi”, “Bürokrasi” ve “Sınıf, Statü ve Parti”; Bilim Olarak Meslek’ten seçmeler |
| 14 | İbn Haldun’u klasik sosyoloji kuramlarıyla karşılaştırmalı okumak | İbn Haldun, Mukaddime: tarihsel haberlerin eleştirisi; toplumsal hayatın zorunluluğu; asabiyet; bedevî ve hadarî umran; devlet, emek ve kazanç bölümlerinden seçmeler |
| 15 | Genel değerlendirme: Kapitalizm, modernlik, yöntem, düzen, çatışma, din ve iktidar | Giddens, Bölüm 13–15 ve “Sonsöz”ten seçmeler |
| 16 | Final Sınavı | Tüm materyaller |