Ana içeriğe atla

SNE 011 - Sosyal Beceri Öğretimi

Eğitim Fakültesi · Sınıf Öğretmenliği · Lisans

AKTS: 4 T+U+L: 2+0+0 Alan Eğitimi Seçmeli
Koordinatör: Dr. Öğr. Üyesi Ogün ÇAKIR

Dersin Amacı

Bu dersin amacı sosyal beceri kavramının tanımını ve önemini bilmek ve sosyal becerilerin ilkokul çağı eğitiminde nasıl kazandırılabileceğini öğrenmektir.

Ders İçeriği

Sosyal beceri kavramının tanımı, boyutları, boyutların birbirleriyle ilişkisi; öğrencilere sosyal becerisi kazandırma ve becerileri genelleme yöntem ve tekniklerin seçimi; hedef becerilerin seçimi; beceriyi analiz yapma, çocuğa model olma, çocuklara rol oynattırma ve beceriyi prova ettirme; çocuklara beceriyi tekrar ettirme; çocukların performanslarını değerlendirme; sosyal becerileri genelleştirme ve ilkokul ders programlarının incelenmesi; derslerdeki becerilerin belirlenmesi ve örnek etkinlik uygulamaları konuları işlenecektir.

Zorunlu Kaynaklar

Deniz, M. E. & Eryılmaz, A. (2025). Sosyal Beceri Eğitimi. Pegem Akademi.

Önerilen Kaynaklar

Millî Eğitim Bakanlığı. (2022). Sosyal Beceriler I. Kademe Ders Kitabı. MEB Yayınları.

Ataş, A. T. & Efeçınar, İ. (2017). Çocuklar İçin Gerçek Yaşam Becerileri. Remzi Kitabevi.

Caldarella, C. & Merrell, K. W. (1997) Common Dimensions of Social Skills of Children and Adolescents: A Taxonomy of Positive Behaviors, School Psychology Review, 26:2, 264-278, DOI: 10.1080/02796015.1997.12085865 [https://doi.org/10.1080/02796015.1997.12085865 adresinden edinilebilir.]

Açıklamalar

Derse devamlılık birinci önceliktir; her öğrenci devamlılığını takip etmekle yükümlüdür. Her öğrencinin toplamda 4 hafta devamsızlık hakkı bulunmaktadır ve bunun haricindeki talepler dikkate alınamayacaktır.

Öğrenciler, ders sunumları ve temel kaynak ders kitabından öğrenmelerin yanı sıra yardımcı kaynakları kullanarak birer sunum gerçekleştirmekle yükümlüdür.

Sunumlar, "Çocuklar İçin Gerçek Yaşam Becerileri" adlı kaynaktan seçilecek bir sosyal becerinin aşağıdaki alt başlıklarda hazırlanmasına dayanmaktadır:

  1. Tanımı ve hangi beceri alanında yer aldığı
  2. İlkokul çağı gelişimi bakımdan önemi
  3. Eksikliğinin nelere yol açacağı
  4. Becerinin geliştirilmesi halinde edinilecek kazanımları
  5. Bu becerinin edinidirilmesine yönelik örnek bir sınıf içi etkinliğin uygulatılması

Sunumların değerlendirilmesinde, yukarıda belirtilen başlıklar altında ne düzeyde (1: geliştirilebilir, 2: iyi, 3: çok iyi) hazırlık yapıldığına bakılır.

Değerlendirme Ölçütleri

Çok İyi (3 Puan)

İyi (2 Puan)

Geliştirilebilir (1 Puan)

Kavramsal Tanım ve Sınıflandırma

Becerinin tanımı akademik bir netlikle, ilgili kaynaktaki teorik çerçeveye sadık kalınarak yapılmış ve ait olduğu sosyal beceri alanıyla (iletişim, duygusal düzenleme vb.) doğru ilişkilendirilmiştir.

Beceri tanımlanmış ve sınıflandırılmıştır ancak literatür bağlantısı zayıftır veya yapılan tanım gereğinden fazla yüzeysel/genel geçer ifadeler barındırmaktadır.

Tanım hatalı veya oldukça eksiktir. Becerinin ait olduğu temel alan yanlış belirtilmiş veya hiç sınıflandırma yapılmamıştır.

İlkokul Çocuğu Gelişimi Açısından Önemi

Becerinin önemi genel ifadelerle değil, doğrudan ilkokul dönemi (son çocukluk) bilişsel, sosyal ve ahlaki gelişim özellikleri ile temellendirilerek açıklanmıştır.

Becerinin önemi açıklanmış ancak ilkokul döneminin spesifik gelişimsel özelliklerine (somut işlemler, akran ilişkileri vb.) yeterince güçlü vurgu yapılamamıştır.

Becerinin önemi sadece yetişkinlik veya genel insan hayatı üzerinden, ilkokul çağının pedagojik gerçekliklerinden kopuk bir şekilde anlatılmıştır.

Risk Analizi (Eksikliği Durumu)

Becerinin yoksunluğunda ilkokul çağındaki bir çocuğun yaşayabileceği akademik, sosyal (akran zorbalığı, izolasyon vb.) ve psikolojik sorunlar gerçekçi bir nedensellik bağıyla sunulmuştur.

Eksiklik durumundaki sorunlara değinilmiş ancak bunlar çok genel hatlarıyla bırakılmış veya neden-sonuç ilişkisi bilimsel bir temele oturtulamamıştır.

Becerinin eksikliğinde oluşacak durumlara ya hiç değinilmemiş ya da "çocuk başarısız olur, mutsuz olur" gibi son derece sığ ve altı boş ifadeler kullanılmıştır.

Kazanımlar (Geliştirilmesi Durumu)

Becerinin edinilmesiyle çocuğun kişisel, akademik ve pro-sosyal davranışlarında (akran işbirliği, öz-yeterlik vb.) meydana gelecek spesifik ve ölçülebilir ilerlemeler net bir şekilde ortaya konmuştur.

Becerinin kazandıracağı olumlu özellikler belirtilmiştir ancak bu kazanımlar sıradanlaşmış, risk analizinin sadece tersine çevrilmiş basit bir tekrarı şeklinde sunulmuştur.

Kazanımlar listesi son derece zayıftır, ilgili sosyal becerinin doğasıyla doğrudan uyuşmayan veya bağlam dışı faydalar sıralanmıştır.

Örnek Sınıf İçi Etkinlik Uygulaması

Etkinlik ilkokul seviyesine tamamen uygundur. Öğrenci etkinliği sadece anlatmamış, sınıfı (akranlarını) aktif katılımcı yaparak etkili bir yönergeler dizisi ve sınıf yönetimiyle fiilen uygulatmıştır.

Etkinlik ilkokul düzeyine kısmen uygundur. Uygulama girişimi yapılmış ancak sınıf yönetimi, zaman kullanımı veya yönergelerin netliği konularında pedagojik aksaklıklar yaşanmıştır.

Etkinlik ilkokul seviyesi için çok soyut/karmaşıktır VEYA öğrenci bir etkinlik uygulamak (uygulatmak) yerine etkinliğin ne olduğunu sadece sözlü olarak anlatıp geçmiştir.

Kurallar

Derse devamlılık birinci önceliktir; her öğrenci devamlılığını takip etmekle yükümlüdür. Her öğrencinin toplamda 4 hafta devamsızlık hakkı bulunmaktadır ve bunun haricindeki talepler dikkate alınamayacaktır.

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Sosyal beceri kavramının tanımını yapabilme
  2. Sosyal becerilerin önemini ve gerekliğini açıklayabilme
  3. İlkokulda kazandırılması gereken sosyal becerileri bilme
  4. İlkokulda kazandırılması gereken sosyal becerilere yönelik etkinlik geliştirme süreçlerini bilme

Temel Alan Dağılımı

(14) Öğretmen Yetiştirme ve Eğitim Bilimleri%100

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaBireysel ÇalışmaProblem Çözme

Ölçme ve Değerlendirme

Performans Görevi (Uygulama / Laboratuvar / Atölye / Arazi Çalışması / Seminer / Sunum / Bitirme Çalışması / Tez)Sınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)16232
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi16464
Ara Sınav122
Kısa Sınav000
Ödev000
Uygulama000
Final122

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Sosyal beceri kavramının tanımı, boyutları, boyutların birbirleriyle ilişkisiKaynak kitap
2Sosyal beceri kavramının tanımı, boyutları, boyutların birbirleriyle ilişkisiKaynak kitap
3Öğrencilere sosyal beceri kazandırma ve becerileri genelleme yöntem ve tekniklerin seçimiKaynak kitap
4Öğrencilere sosyal beceri kazandırma ve becerileri genelleme yöntem ve tekniklerin seçimiKaynak kitap
5Hedef becerilerin seçimiKaynak kitap
6Hedef becerilerin seçimiKaynak kitap
7Beceriyi analiz yapma, çocuğa model olma, çocuklara rol oynattırma ve beceriyi prova ettirmeKaynak kitap
8Ara SınavAra Sınav
9Çocuklara beceriyi tekrar ettirmeKaynak kitap
10Çocuklara beceriyi tekrar ettirmeKaynak kitap
11Çocukların performanslarını değerlendirmeKaynak kitap
12Çocukların performanslarını değerlendirmeKaynak kitap
13Sosyal becerileri genelleştirme ve ilkokul ders programlarının incelenmesiKaynak kitap
14Derslerdeki becerilerin belirlenmesi ve örnek etkinlik uygulamalarıKaynak kitap
1519 Mayıs - Resmî Tatil19 Mayıs - Resmî Tatil
16Final SınavıFinal Sınavı