Sağlık Bilimleri Fakültesi · Hemşirelik · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, yönder öğrenciler ile akranları (birinci sınıf öğrencileri) biraraya getirerek, birinci sınıf öğrencilerinin üniversite yaşamına ve hemşirelik mesleğine uyumlarını sağlamak ve yönder öğrenci yetiştirmektir.
Ders İçeriği
Bu ders; Akran Yönderliği, Akran Yönderliğinin Hemşireliğe Katkıları, İZÜ AKRAN Akran Yönderliği Programı (Yönderlik Süreci), İletişim Süreci (Yönetimi), Liderlik, Motivasyon, Sorun Çözme ve Karar Verme, Zaman Yönetimi, Eleştirel Düşünme, Ekip Çalışması, İşbirliği ve Kariyer Planlama konularını içerir.
Zorunlu Kaynaklar
- Akman Yılmaz, A., Soysal, G. E. (2023). Hemşirelikte Eleştirel Düşünme. Ankara, Akademisyen Yayınevi Kitabevi.
- Altuntaş, S., Çiçek Korkmaz, A., Harmancı Seren, A. K. (Ed.). (2024). Hemşirelikte Örgütsel Davranış Güncel Yaklaşım ve Yönelimler. Ankara, Akademisyen Yayınevi Kitabevi.
- Güğerçin, U. (2018). Mentorluktan Ters Mentorluğa. Ankara, Akademisyen Yayınevi Kitabevi.
- Marquis, B. L., Huston, C. Y. (2018). Hemşirelikte Liderlik Rolleri ve Yönetim İşlevleri. Çev. Ed. Bahçecik N, Öztürk H. İstanbul, Nobel Tıp Kitabevleri.
- Tatar Baykal, Ü., Ercan Türkmen, E. (Ed.). (2023). Hemşirelikte Yönetim. 2. Baskı, İstanbul, Akademi Basım ve Yayıncılık.
- İZÜ Akran Yönderliği Programı. https://www.izu.edu.tr/ Erişim tarihi: 06.09.2025
Önerilen Kaynaklar
- Bahar, A., Kocaçal, E., Maraş, G. B. (2022). Impact of the peer education model on nursing students' anxiety and psychomotor skill performance: A quasi-experimental study. Nigerian Journal of Clinical Practice, 25(5), 677-682.
- Chandrasekera, T., Hosseini, Z., Jayadas, A., Boorady, L. M. (2024). PeTe (peer teaching) mentors: How near peer mentoring (NPM) affects academic success and retention in design education. Innovative Higher Education, 49(5), 975-991.
- Dilek, B., Başer Kolcu, M. İ., Kolcu, G. (2023). “Madem biliyorsun, neden öğretmiyorsun?” Mottosundan hareketle tıp fakültelerinde uygulanabilecek özgün bir akran destekli eğitim programının geliştirilebilmesi. Med J SDU, 30(4): 710-717.
- Dodd, S., Widnall, E., Russell, A. E., Curtin, E. L., Simmonds, R., Limmer, M., Kidger, J. (2022). School-based peer education interventions to improve health: A global systematic review of effectiveness. BMC Public Health, 22(1), 2247.
- Ercan, F., & Aksu, A. (2022). Eğitimde Mentorluk. Pearson Journal, 7(21), 108-133.
- Güngör, M., Özkütük, N. (2022). The Turkish version of the mentor behavior scale: Validity and reliability study. Tıp Eğitimi Dünyası, 21(65), 65.
- Kiye, S., Yoncalık, O., & Nazlı, S. (2020). Lisans 1. sınıf öğrencilerinin üniversite yaşamına uyum sürecinde akran danışmanlarının rolü. Kastamonu Education Journal, 28(6), 2346-2361.
- Korkmaz, M., & Tek Ayaz, S. (2025). Determining the Effect of peer mentoring programme applied to nursing students on perceived stress and adaptation to university life: A quasi-experimental study. Educational Academic Research, 57, 23-30.
- Kuleyin, B., Sağlam, B. B., Ertürk, E., Çetinkaya, V., Özispa, N., Akdaş, O., & Kolcubaşı, G. Y. (2025). Denizcilik eğitiminde mezun mentorluğu sürecinin öğrenciler (mentiler) ve mezunlar (mentorlar) üzerindeki etkisi: Türkiye örneği. Yükseköğretim Dergisi, 15(2), 233-245.
- Şenyuva, E., Kocaağalar Akince, E. (2020). Akran eğitimi hemşirelik eğitimini güçlendirmede etkili bir yöntem midir? Journal of Human Sciences, 17(1), 92-103.
- Tang, Y., Diao, H., Jin, F., Pu, Y., Wang, H. (2022). The effect of peer education based on adolescent health education on the resilience of children and adolescents: A cluster randomized controlled trial. Plos One, 17(2), e0263012.
- Üstünlüoğlu, E. (2024). Can peer-mentoring be a model for retention in higher education?. Buca Faculty of Education Journal, 59. 747-764.
- Yalnız, N., & Kaya, H. (2023). Hemşirelik eğitiminde akran değerlendirme: Sistematik derleme. Journal of Nursology, 26(4), 307-328.
- Yılmaz, N., Ateş, F., & Yıldız, E. (2021). Akademide akran desteğinin rolü. OPUS International Journal of Society Researches, 18(41), 3552-3582.
Açıklamalar
.
Kurallar
Teorik saatlerine %70, uygulama saatlerine %80 devam etmek zorundadır. Her öğrenci derse devam durumunu kendisi izlemek zorundadır. Devam koşulunu yerine getiremeyen öğrenci final ve bütünleme sınavına giremez.
Öğrencilerin derse zamanında girmeleri, ödevleri ile ilgi sorumluluklarını yerine getirmeleri beklenmektedir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Akran yönderliği kavramını tanımlar
- Akran yönderliğinin hemşireliğe katkılarının farkına varır.
- Yönderlik sürecini açıklar.
- Akranlarıyla etkili iletişim kurarak onlara liderlik eder ve sorunlarını çözmeleri için yol gösterir.
- Akranlarını motive eder.
- Zaman yönetimini deneyimler.
- Eleştirel düşünme becerisini uygular.
- Ekip çalışması ve işbirliğinin öneminin farkına varır.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 5 | 5 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 7 | 7 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 7 | 7 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Ders Programının Tanıtılması Ön testlerin uygulanması Akran Yönderliğine Giriş | Altuntaş, S., Çiçek Korkmaz, A., Harmancı Seren, A. K. (Ed.). (2024). Hemşirelikte Örgütsel Davranış Güncel Yaklaşım ve Yönelimler. Ankara, Akademisyen Yayınevi Kitabevi. Ercan, F., & Aksu, A. (2022). Eğitimde Mentorluk. Pearson Journal, 7(21), 108-133. |
| 2 | Akran Yönderliği | Şenyuva, E., Kocaağalar Akince, E. (2020). Akran eğitimi hemşirelik eğitimini güçlendirmede etkili bir yöntem midir? Journal of Human Sciences, 17(1), 92-103. Yılmaz, N., Ateş, F., & Yıldız, E. (2021). Akademide akran desteğinin rolü. OPUS International Journal of Society Researches, 18(41), 3552-3582. |
| 3 | Akran Yönderliğinin Hemşireliğe Katkıları | Yalnız, N., & Kaya, H. (2023). Hemşirelik eğitiminde akran değerlendirme: Sistematik derleme. Journal of Nursology, 26(4), 307-328. Bahar, A., Kocaçal, E., Maraş, G. B. (2022). Impact of the peer education model on nursing students' anxiety and psychomotor skill performance: A quasi-experimental study. Nigerian Journal of Clinical Practice, 25(5), 677-682. |
| 4 | İZÜ AKRAN Akran Yönderliği Programı (Yönderlik Süreci) | İZÜ Akran Yönderliği Programı. https://www.izu.edu.tr/ Erişim tarihi: 06.09.2025 |
| 5 | İletişim Süreci (Yönetimi) | Tatar Baykal, Ü., Ercan Türkmen, E. (Ed.). (2023). Hemşirelikte Yönetim. 2. Baskı, İstanbul, Akademi Basım ve Yayıncılık |
| 6 | Liderlik | Marquis, B. L., Huston, C. Y. (2018). Hemşirelikte Liderlik Rolleri ve Yönetim İşlevleri. Çev. Ed. Bahçecik, N., Öztürk, H. İstanbul, Nobel Tıp Kitabevleri. Daly, J., Speedy, S., Jackson, D. (2020). Liderlik ve Hemşirelik. Çev. Ed. Gürsoy, E. Ankara, Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. |
| 7 | Motivasyon | Tatar Baykal, Ü., Ercan Türkmen, E. (Ed.). (2023). Hemşirelikte Yönetim. 2. Baskı, İstanbul, Akademi Basım ve Yayıncılık |
| 8 | Ara Sınav | .Ders notları |
| 9 | Sorun Çözme ve Karar Verme | Tatar Baykal, Ü., Ercan Türkmen, E. (Ed.). (2023). Hemşirelikte Yönetim. 2. Baskı, İstanbul, Akademi Basım ve Yayıncılık |
| 10 | Zaman Yönetimi | Tatar Baykal, Ü., Ercan Türkmen, E. (Ed.). (2023). Hemşirelikte Yönetim. 2. Baskı, İstanbul, Akademi Basım ve Yayıncılık |
| 11 | Eleştirel Düşünme | Akman Yılmaz, A., Soysal, G. E. (2023). Hemşirelikte Eleştirel Düşünme. Ankara, Akademisyen Yayınevi Kitabevi. |
| 12 | Ekip Çalışması | Tatar Baykal, Ü., Ercan Türkmen, E. (Ed.). (2023). Hemşirelikte Yönetim. 2. Baskı, İstanbul, Akademi Basım ve Yayıncılık. |
| 13 | İşbirliği | . |
| 14 | Kariyer Planlama | Tatar Baykal, Ü., Ercan Türkmen, E. (Ed.). (2023). Hemşirelikte Yönetim. 2. Baskı, İstanbul, Akademi Basım ve Yayıncılık. |
| 15 | Son testlerin uygulanması Dersin Değerlendirmesi | . |
| 16 | Final Sınavı | Ders notları |


