Sağlık Bilimleri Fakültesi · Hemşirelik · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; kanser ve onkoloji hemşireliğine ilişkin temel kavram ve konular doğrultusunda, kanser tanısı alma riski taşıyan bireylerden tedavi süreci tamamlanmış bireylere kadar her aşamadaki bireylerin bakım gereksinimlerini değerlendirebilen; bu gereksinimlere yönelik kanıt temelli hemşirelik bakımını planlayabilen, uygulayabilen ve değerlendirebilen hemşirelik öğrencileri yetiştirmektir.
Ders İçeriği
Bu ders; kanserin oluş mekanizması, ülkemizde ve dünyada kanserin sıklığı, kanser sınıflandırması, risk faktörleri ve korunma yaklaşımları, erken tanı yöntemleri, kanserde tedavi yöntemleri ve hemşirelik bakımı ile palyatif bakım, hospis bakımı ve bakım veren yükü konularını kapsar.
Zorunlu Kaynaklar
Kapucu, S., & Kutlutürkün, S. (2020). Hemşirelik öğrencilerine yönelik onkoloji hemşireliği. Ankara: Hipokrat Yayıncılık.
Can, G. (Ed.). (2014). Onkoloji hemşireliği. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi.
Can, G. (2015). Onkoloji hemşireliğinde kanıttan uygulamaya. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi.
Dünya Sağlık Örgütü, Uluslararası Kanser Araştırmaları Kurumu (IARC). (2009). Dünya kanser raporu.
Erişim adresi: http://whqlibdoc.who.int/publications/2009/9789283204237_tur_p1-104.pdfCarpenito, L. J. (2017). Handbook of nursing diagnosis (15th ed.).
Çev. Erdemir, F., & Türk, G. (2021). Hemşirelik tanıları el kitabı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi.Danışman, İ. G., Yalçınay, M., & Yıldız, N. (2017). Kanser hastalarında yas belirtilerinin ölçülmesi: Uzamış Yas Bozukluğu Ölçeği Türkçe Formu’nun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 28(3), 190–197.
Eker, A., & Aslı, E. (2017). Jinekolojik kanser hastalarında psikososyal yaklaşım. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 14(4), 298–303.
Siegel, R. L., Miller, K. D., Fuchs, H. E., & Jemal, A. (2022). Cancer statistics, 2022. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 72(1), 7–33.
Türkcü, S. G. (2019). Watson İnsan Bakım Modeline temellendirilmiş refleksoloji uygulamasının jinekolojik kanser hastalarında anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi (Doktora tezi). Pamukkale Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
Yazgı, Z. G., & Yılmaz, M. (2020). Onkoloji hastalarının yaşadığı psikososyal sorunlarla baş etmesinde hemşirenin rolü. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(1), 60–70.
Can, G. (2010). Onkoloji hemşireliğinde kanıta dayalı bakım: İstanbul Konsensusu. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri.
Topuz, E. (2005). Kanserde alternatif ve tamamlayıcı tıp (bilimsel yaklaşım). İstanbul: İletişim Yayınları.
Birol, L. (2009). Hemşirelik süreci (6. Baskı). İzmir: Etki Matbaacılık Yayıncılık.
Akgün Kostak, M., & Akan, M. (2011). Terminal dönemdeki çocuğun palyatif bakımı. Türk Onkoloji Dergisi, 26(4), 182–192.
Önerilen Kaynaklar
Öztürk, K. A., & Okcin, F. (2025). Hemşirelik lisans öğrencilerinin onkoloji kliniği palyatif bakım deneyimlerinin incelenmesi: Nitel bir çalışma. Sağlık Bakım ve Rehabilitasyon Dergisi, 4(1), 17–28.
Turan, S. A., Akpınar, A., Gündoğdu, F., & Ersoy, N. (2025). Ethical and professional values of Turkish oncology nurses. Akdeniz Hemşirelik Dergisi, 2(3), 81–87.
Güner, P., İnci, F., & Yıldırım, N. (2025). Hemşirelerin kanser hastalarıyla çalışmaya ilişkin görüşleri, baş etme biçimleri, memnuniyet düzeyleri ve memnuniyet düzeylerinin yordayıcıları. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 41(2), 227–237.
Bektaş, A., Karpuz, A., Kaplan, S., & Şahin, S. (2024). Orem öz bakım eksikliği hemşirelik kuramına göre endometriyum kanseri: Bir olgu sunumu. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 8(2), 99–113.
Alaca, C., Özdemir, Z., Ataman, G., Gökgün, E., Yıldırım, H., Öztürk, Ö., & Taşkın, S. (2025). Over kanseri tanısı almış hastaların semptomlarının ve iyilik halinin değerlendirilmesi. Journal of Ankara University Faculty of Medicine.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Kanserli birey ve ailesinin fiziksel, psikososyal ve eğitsel bakım gereksinimlerini belirler.
- Palyatif bakım, hospis bakımı ve bakım veren yükü ile ilgili hemşirelik yaklaşımlarını açıklar.
- Onkoloji alanında mesleki değerler ve etik ilkeler doğrultusunda hemşirelik bakımını yürütür.
- Kanserin oluş mekanizmasını, sınıflandırmasını ve epidemiyolojisini açıklar.
- Kanser gelişiminde rol oynayan risk faktörlerini ve korunma yaklaşımlarını değerlendirir.
- Kanserde erken tanı ve tarama yöntemlerinin önemini açıklar.
- Kanserde kullanılan tanı yöntemlerini ve tedavi yaklaşımlarını açıklar.
- Kemoterapi, radyoterapi ve diğer tedavi yöntemlerine yönelik hemşirelik bakımını planlar.
- Onkolojik tedavilere bağlı gelişebilecek semptomları tanımlar ve semptom yönetimini uygular.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 1 | 16 |
| Ara Sınav | 1 | 5 | 5 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 5 | 5 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 10 | 10 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Ders içeriği ve ders izlencesi hakkında bilgi verme | - |
| 2 | Kanserin Tanımı ve Terimler, Karsinogenezis | 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 |
| 3 | Kanser ve Epidemiyolojisi | 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 |
| 4 | Kanserden Korunma ve Hemşirelik | 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 |
| 5 | Kanserde Erken Tanı ve Tarama Yöntemleri | 1,2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 |
| 6 | Kanserde Tanı Yöntemleri | 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 |
| 7 | Onkoloji Hemşiresinin Rol ve Sorumlukları | 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14,16 |
| 8 | Kemoterapi ve Hemşirenin Sorumlukları | 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 |
| 9 | ARA SINAV | - |
| 10 | Kemoterapide Semptom Yönetimi | 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 |
| 11 | Kemoterapide Semptom Yönetimi DEVAM | 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 |
| 12 | Onkolojide Radyoterapi ve Hemşirelik Bakımı | 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 |
| 13 | Onkolojide diğer tedavi yöntemleri ve hemşirelik bakımı | 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 |
| 14 | Ödev Sunumu | 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14,15,16,17,18,19 |
| 15 | Ödev Sunumu | 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14,15,16,17,18,19 |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


