Sağlık Bilimleri Fakültesi · Hemşirelik · Lisans
Dersin Amacı
Uygulama alanlarında, öğrencilerin, hemşireliğin temel kavram ve ilkeleri doğrultusunda birey, aile ve toplum sağlığının korunması ve geliştirilmesine yönelik gereksinimleri etik değerler çerçevesinde ve bilimsel bir yaklaşım ile bütüncül olarak karşılayabilme yetkinliği kazanmaları, bu kapsamda, temel hemşirelik uygulamalarına ilişkin gözlem yapmaları, bilgi, beceri ve tutum geliştirmeleri amaçlanmaktadır.
Ders İçeriği
Bu uygulama kapsamında öğrencilerin, Roper, Logan ve Tierney’in Hemşirelik Günlük Yaşam Aktiviteleri Modeli temelinde, bireyin günlük yaşam aktivitelerini değerlendirerek, bütüncül ve hasta merkezli bir bakım süreci yürütebilmelerini içermektedir.
Zorunlu Kaynaklar
1. NANDA-I Hemşirelik Tanıları 2024-2026
2. Atabek Aştı, T., Karadağ, A. (2022). Hemşirelik Esasları Bilgiden Uygulamaya: Kavramlar-İlkelerBeceriler. İstanbul.
3. Atabek Aştı, T. (2020). Hemşirelik Esasları Uygulama Rehberi. 1. Baskı, Akademi Yayıncılık,İstanbul.
4. Çalışkan, N., Göçmen Baykara, Z. (2024). Hemşirelik Tanıları El Kitabı, 13. Baskı, Ankara Nobel Tıp Kitabevleri, Ankara.
5. Göçmen Baykara, Z., Çalışkan, N., Öztürk, D., Karadağ, A.(2021). Temel Hemşirelik Becerileri, 3.Baskı, Ankara Nobel Tıp Kitabevleri, Ankara.
Önerilen Kaynaklar
6. Akpınar, R. B., & Kant, E. (2021). Hemşirelik Sınıflama Sistemlerine Göre Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetlerinde Hemşirelik Süreci. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(2), 214-226.
7. Kaptan, Z., & Pamuk Cebeci, S. (2024). Örnek Görseller Eşliğinde Basınç Yarası Evrelendirme ve Koruyucu Bakım Davranışları: Geleneksel Derleme. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 16(3).
8. Şenol Çelik, S., Karadağ, A. (2022). Hemşirelik Bakım Planları: Tanılar, Girişimler ve Sonuçlar. 2.Baskı, Akademi Yayıncılık, İstanbul.
Kurallar
Laboratuvar Uygulamasında Uyulması Gereken Kurallar
Laboratuvar uygulaması sırasında derslerin uygulama gün ve saatlerinin çakışmaması için dönem başında her dersin sorumlu öğretim elemanı tarafından derse ait laboratuvar programı yapılmakta ve bölüm başkanlığına sunularak ortak laboratuvar programı oluşturulmaktadır. Öğretim elemanı ve öğrencilerin uyması gereken kurallar aşağıda belirtilmektedir.
Laboratuvar Öncesi Uyulması Gereken Kurallar
Öğretim Elemanının Sorumlulukları
➢ Öğrencileri, öğretim elemanı sayısına göre gruplandırır.
➢ Laboratuvar uygulaması için öğretim elemanlarını belirler, öğrenci grupları ile eşleştirir, çalışma çizelgesini/programını hazırlar.
➢ Öğrencilerin erişimi için laboratuvarda derse ait günlük yapılacak uygulamaların işlem basamaklarını ve varsa uygulama videolarını Kampüs Bilgi Sistemi’ne yükler.
➢ Çalışma çizelgesinin/programının öğrenciye duyurulmasını sağlar ve laboratuvar girişine asar.
➢ Planlanan beceri uygulaması için gerekli araç gereci ve sarf malzemeleri kontrol eder, hazırlar ve öğrencinin kullanımına sunar.
➢ Öğrencilere kuralları açıklar ve öğrenciler bu kuralları kabul ettiğini taahhüt ederler.
Öğrencinin Sorumlulukları
➢ Dersin öğretim elemanı tarafından gönderilen eğitim materyalini izler/inceler.
➢ İşlem basamaklarını okur.
Laboratuvar Sırasında Uyulması Gereken Kurallar
Öğretim Elemanının Sorumlulukları
➢ Öğrencileri grup olarak laboratuvara alır.
➢ Laboratuvar uygulamalarına beyaz önlükle katılır.
➢ Öğrencilerin laboratuvara hazırlanmalarını (beceri kontrol listeleri, beceri karneleri, önlük) kontrol eder.
➢ Beceriyi bir kez öğrencilere demonstrasyon yöntemi ile gösterir.
➢ Her öğrenciye en az bir kez uygulamayı maket veya materyal üzerinde denetir, beceri eksikliği yaşayanlara tekrar uygulama yaptırır.
➢ Öğrencilere uygulamadan hemen sonra geri bildirim verir.
➢ Oluşan atıkları doğru bir şekilde kaynağında ayrıştırır.
Öğrencinin Sorumlulukları
➢ Laboratuvar uygulamalarına beyaz önlükle katılır.
➢ Uygulama için belirlenen saatlere uyar.
➢ Beceri kontrol listesini/beceri karnesini yanında getirir.
➢ Öğretim elemanı gözetiminde uygulamayı en az bir kez yapar, gerekirse de tekrar yapar.
➢ Uygulamadan hemen sonra öğretim elemanına geri bildirim verir.
➢ Oluşan atıkları, uygun atık kutusuna atar.
➢ Cep telefonunu sessize alır ve kullanmaz.
➢ Laboratuvara yiyecek ve içecek getirmez.
➢ Alkol, betadin, kayganlaştırıcı jel gibi solüsyonlarla çalışırken, ellerini yüzüne ve ağzına sürmez.
➢ İzin almadan malzemeleri laboratuvar dışına çıkaramaz.
➢ Kesici delici alet yaralanması durumlarında dersten sorumlu öğretim elemanını bilgilendirir.
➢ Öğretim elemanından izinsiz laboratuvardan ayrılmaz.
➢ Uygulamalar sırasında izinsiz fotoğraf çekmez, ses ve görüntü kaydı yapmaz.
Laboratuvar Sonrasında Uyulması Gereken Kurallar
Öğretim Elemanının Sorumlulukları
➢ Uygulamada kullandığı malzemelerin temizliğini yaptırarak yerlerine konulmasını sağlar.
➢ Tıbbi ve genel atıkların, uygun şekilde atılmasını kontrol eder.
➢ Eksik malzemelerin listesini çıkarır ve bölüm başkanına iletir.
➢ Bozulan veya kırılan malzeme varsa tutanak tutar ve bölüm başkanına iletir.
➢ Laboratuvardaki cihazları ve demirbaş malzemeleri kontrol eder ve bakımlarını yaptırır.
➢ Laboratuvar kullanımından sonra kapıyı kilitler.
➢ Çarşaf, pike, hasta pijaması gibi yıkanacak malzemeleri çamaşırhaneye iletilmesini sağlar.
➢ Gelen malzemeleri istek yapılan listeye göre teslim alır.
Öğrencinin Sorumlulukları
➢ Uygulamadan sonra kullandığı malzemeleri toplar.
➢ Kullanılan sandalye ve tabure gibi araç-gereçleri uygulamadan sonra eski düzenine getirir.
➢ Sergilediği becerilerin karnesine işlenmesini sağlar.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Hemşirelik sürecine uygun olarak hasta değerlendirmesi yapar ve bireyselleştirilmiş, hemşirelik bakım planı hazırlar.
- Yaşam aktivitelerine dayalı hemşirelik modeli çerçevesinde hasta bakımına bütüncül bir yaklaşım geliştirir.
- Güvenli çevre sağlama ve sürdürme kapsamında el yıkama, steril alan oluşturma, kişisel koruyucu ekipman kullanımı gibi temel enfeksiyon kontrol uygulamalarını gerçekleştirir.
- Hastaların hareket gereksinimlerini karşılamak amacıyla uygun pozisyon verme, yataktan sedyeye ve sandalyeye transfer gibi mobilizasyon tekniklerini uygular.
- Kişisel hijyenin sağlanmasına yönelik bakim gereksinimlerini belirler, ağız bakımı, saç banyosu, perine bakımı ve tam vücut banyosu gibi temel bakım uygulamalarını yerine getirir.
- Vital bulguları değerlendirerek vücut sıcaklığı, nabız ve kan basıncı ölçümlerini yapar, sonuçlarını değerlendirir.
- Solunum sistemini değerlendirir ve destekleyici girişimler (oksijen uygulama, aspirasyon, derin solunum ve öksürük egzersizleri) uygular.
- Oral, lokal ve parenteral ilaç uygulama yöntemlerini güvenli bir şekilde gerçekleştirir.
- Venöz kan örneği alma, venöz kateter uygulama işlemini uygun tekniklerle uygular.
- Beslenme desteğine gereksinim duyan hastalar için mide entübasyonu, nazogastrik sonda ile beslenme ve ilaç uygulama süreçlerini sağlar.
- Üriner ve bağırsak boşaltım sistemine yönelik girişimler kapsamında üriner kateter uygulama, idrar örneği alma, sürgü kullanma, lavman uygulama ve stoma bakımı gibi işlemleri gerçekleştirir.
- Hasta bakımında etik ve güvenli uygulamaları benimseyerek, hasta konforu ve güvenliğini ve bireysel güvenliği ön planda tutar.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 8 | 128 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 3 | 48 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 0 | 0 |
| Uygulama | 1 | 1 | 1 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Dersin Takdimi Dersin Tanıtımı Laboratuvar Kuralları Laboratuvar Beceri Listelerinin Tanıtımı Laboratuvar Dersinin Değerlendirilme Süreci Uygulama Esasları | 1,2,3,4,5,6,7,8 |
| 2 | Roper, Logan ,Tierney Hemşirelik Modeli İle Hemşirelik Süreci İlişkisi - Hemşirelik Süreci - Hemşirelik Süreci Doğrultusunda Veri Toplama - Hemşirelik Bakım Planı Geliştirme - Vaka Çalışması Doğrultusunda Hemşirelik Bakım Planı Geliştirme | 1,2,3,4,5,6,7,8 |
| 3 | Enfeksiyon Kontrolü - El Yıkama Beceri Çalışması - Steril Alan Hazırlama, - Steril Malzeme Açımı, - Steril Eldiven Giyme/Çıkarma Beceri Çalışması | 1,2,3,4,5,6,7,8 |
| 4 | Bireysel Koruyucu Ekipman Kullanımı Beceri Çalışması - Açık/ Kapalı Yatak Yapımı Beceri Çalışması - Bireyi Taşıma, Yatak İçinde Hareket Ettirme Beceri Çalışması - Yataktan Sedyeye-Sandalyeye Alınması - Hasta Bireyin Mobilizasyonunun Sağlanması | 1,2,3,4,5,6,7,8 |
| 5 | Vücut Mekaniğine Uygun Pozisyon Verme • Supine • Prone • Ortopne • Sağ-Sol Lateral • Sims • Fowler • Semi-Fowler • Trendelenburg/ Ters Trendelenburg • Litotomi • Dorsal Rekumbent - ROM Egzersizleri Uygulama Basınç Yaralanması Bakımı - Basınç Yaralanması Önleyici Destek Malzeme Yerleştirme - Basınç Yaralanması Bakımı Beceri Çalışması | 1,2,3,4,5,6,7,8 |
| 6 | Kişisel Temizliğin Sağlanması ve Sürdürülmesi - Yatak İçinde Tam Vücut Banyosu - Yatak İçinde Saç Banyosu - Ağız Bakımı - Protez Dişi Olan Hastada Ağız Bakımı - Sırt Masajı - Yetişkin Kadında Perine Bakımı - Yetişkin Erkekler Perine Bakımı | 1,2,3,4,5,6,7,8 |
| 7 | Yaşam Bulgularının Ölçülmesi - Vücut Sıcaklığının Kontrolü Beceri Çalışması • Timpanik, • Temporal, • Aksiller, • Oral, • Rektal Vücut Sıcaklığı - Radial Nabız ve Apikal Nabız Değerlendirme Beceri Çalışması - Solunum Değerlendirme Beceri Çalışması - Satürasyon Ölçülmesi Beceri Çalışması - Kan Basıncı Beceri Çalışması | 1,2,3,4,5,6,7,8 |
| 8 | Sıcak ve Soğuk Uygulamalar Beceri Çalışması • Termofor Uygulaması • Buz Kesesi Uygulaması • Sıcak Soğuk Kompres/ Paket Uygulaması Solunum Aktivitesi - Derin Solunum ve Öksürük Egzersizi Beceri Çalışması - Oksijen Uygulaması (Nazal kanül/maske ile) Beceri Çalışması - Aspirasyon Beceri Çalışması • Nazofaengeal • Orofarengeal • Trakeostomi | 1,2,3,4,5,6,7,8 |
| 9 | Bayram Tatili | Bayram Tatili |
| 10 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 11 | Oral İlaç Uygulanmaları - İlaç Dozu Hesaplama Beceri Çalışması - İlaç Kartı Hazırlama Beceri Çalışması Lokal İlaç Uygulanmaları - Deriye, Göze, Kulağa, Vajinaya, Rektuma İlaç Uygulanması, - İnhaler İlaç Uygulaması, Nebulizatör Maske ile İlaç Uygulaması Beceri Çalışması | 1,2,3,4,5,6,7,8 |
| 12 | Parenteral İlaç Uygulamaları - Ampulden İlaç Çekme Beceri Çalışması - Flakondan İlaç Çekme Beceri Çalışması - Intradermal İlaçların Uygulanması Beceri Çalışması - Subcutan İlaçların Uygulaması Beceri Çalışması - İntramuskuler İlaçların Uygulaması Beceri Çalışması | 1,2,3,4,5,6,7,8 |
| 13 | Venöz Kan Örneği Alma Beceri Çalışması - IV Katater Uygulanması/Çıkarılması Beceri Çalışması - IV Sıvı Tedavisini Başlatma Beceri Çalışması - IV Kataterden Bolus ya da Puşe İlaç Uygulaması Beceri Çalışması - IV Solüsyon Torbasının Değiştirilmesi Beceri Çalışması | 1,2,3,4,5,6,7,8 |
| 14 | Beslenme Aktivitesi - Mide Entübasyonu, • Nazogastrik Sonda Yerleştirilmesi • Orogastrik Sonda Yerleştirilmesi - Enteral Beslenme - NG Sonda İle Beslenme, - NG Sondadan İlaç Verme - NG Sondanın Çıkarılması - Perkütan Endoskopik Gastrostomi (PEG) Bakımı - Total Parenteral Beslenme Desteği (TPN) Beceri Çalışması | 1,2,3,4,5,6,7,8 |
| 15 | Üriner Sistem Uygulamaları - Üriner Kateter Uygulama Beceri Çalışması - Kalıcı Üriner Karakterden Steril İdrar Örneği Alma - Üriner Kataterin Çıkartılması Bağırsak Boşaltım Sistemi Uygulamaları - Sürgü Kullanımı - Yüksek Volümlü Lavman Uygulaması - Düşük Volümlü Lavman Uygulaması - Rektal Tüp Uygulama - Stoma Bakımı | 1,2,3,4,5,6,7,8 |
| 16 | Final Sınavı/ OSCE Sınavı | Final Sınavı/ OSCE Sınavı |