Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi · Bilgisayar Mühendisliği · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilere bulanık mantığın temel kavram ve yöntemlerini tanıtmak; teorik bilgiyi uygulamalar ile destekleyerek belirsizlik içeren problemler için yorumlanabilir ve kural tabanlı çözümler geliştirme becerisi kazandırmaktır.
Ders İçeriği
Bu ders kapsamında bulanık mantığın temel kavramları ve belirsizlik yaklaşımları ele alınmaktadır. Klasik ve bulanık kümeler, üyelik fonksiyonları ve bulanık küme işlemleri incelenmekte; kural tabanlı bulanık sistemler, bulanık çıkarım yöntemleri ve durulaştırma teknikleri tanıtılmaktadır. Ders ayrıca bulanık mantığın açıklanabilir yapay zekâ ile ilişkisini, sinirsel bulanık sistemleri ve farklı alanlardaki uygulamalarını kapsamaktadır. İçerik, uygulamalı çalışmalar ve proje tabanlı değerlendirmelerle desteklenmektedir.
Zorunlu Kaynaklar
- Ders Slaytları
- Mühendislikte Bulanık Mantık ile Modelleme Prensipleri, Zekai Şen, Su Vakfı Yayınları
- Fuzzy Sets and Fuzzy Logic: Theory and Applications, George J. Klir & Bo Yuan, Prentice Hall
Önerilen Kaynaklar
- Yapay Zekâ Uygulamaları, Prof. Dr. Çetin Elmas, Seçkin Yayıncılık
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Bulanık mantığın temel kavramlarını ve belirsizlik yaklaşımlarını tanımlar.
- Klasik ve bulanık kümeler arasındaki farkları açıklar.
- Üyelik fonksiyonlarını ve bulanık küme işlemlerini kullanır.
- Kural tabanlı bulanık sistemlerin yapısını ve çalışma prensibini açıklar.
- Mamdani ve Sugeno bulanık çıkarım yaklaşımlarını uygular.
- Durulaştırma yöntemlerini kullanarak sayısal çıktılar üretir.
- Belirli bir problem için bulanık mantık tabanlı bir çözüm geliştirir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 0 | 0 | 0 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 0 | 0 | 0 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Bulanık Mantığa Giriş | Kaynak kitabın ilgili bölümü |
| 2 | Belirsizlik Kavramları | Kaynak kitabın ilgili bölümü |
| 3 | Klasik ve Bulanık Kümeler | Kaynak kitabın ilgili bölümü |
| 4 | Üyelik Fonksiyonları | Kaynak kitabın ilgili bölümü |
| 5 | Küme İlişkileri (Bulanık AND-OR-NOT işlemleri, temel operatörler) | Kaynak kitabın ilgili bölümü |
| 6 | Bulanık Kurallar ve Sistemler – I (If-then kuralları, dilsel değişkenler, kural tabanı yapısı) | Kaynak kitabın ilgili bölümü |
| 7 | Bulanık Kurallar ve Sistemler – II (Mamdani ve Sugeno yaklaşımları) | Kaynak kitabın ilgili bölümü |
| 8 | Ara Sınav | Ders notları ve kaynak kitabı |
| 9 | Durulaştırma (Defuzzification) | Kaynak kitabın ilgili bölümü |
| 10 | Bulanık Mantık ve Açıklanabilirlik | Kaynak kitabın ilgili bölümü |
| 11 | Sinirsel Bulanık Mantık (Neuro-Fuzzy Sistemler) | Kaynak kitabın ilgili bölümü |
| 12 | Genel Uygulamalar – I (Algoritmik ve Görüntü Tabanlı Bulanık Sistemler) | Kaynak kitabın ilgili bölümü |
| 13 | Genel Uygulamalar – II (Karar Destek ve Tahmin Sistemleri) | Kaynak kitabın ilgili bölümü |
| 14 | Proje Sunumları | Ders notları ve kaynak kitabın ilgili bölümleri |
| 15 | Proje Sunumları | Ders notları ve kaynak kitabın ilgili bölümleri |
| 16 | Final Sınavı | Ders notları ve kaynak kitabı |