Lisansüstü Eğitim Enstitüsü · Türk Dili ve Edebiyatı · Lisansüstü
Dersin Amacı
Türk halk edebiyatında şekil ve türü belirleyen unsurları kavrayarak, Türk halk edebiyatındaki şekil ve türlerin tanım ve tasnifinden sonra, bunların birbirleriyle benzer farklı noktalarını açıklayabilmek.
Ders İçeriği
Türk halk edebiyatı adlandırması ve Türk halk edebiyatının tasnifi, Türk halk nesrindeki türler, Türk halk nesrindeki türlerin benzer ve farklı yönleri, efsane, masal, destan, halk hikâyesi, fıkra ve atasözü gibi türler.
Zorunlu Kaynaklar
Boratav, Pertev Naili. (1992) Zaman Zaman İçinde. İstanbul: Adam Yayınları.
Ergun, Metin. (1997) Türk Dünyası Efsanelerinde Değişme Motifi. Cilt: 1-2, Ankara: TDK Yayınları.
Oğuz, Öcal vd. (2004). Halk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yay.
Oy, Aydın. (1972) Tarih Boyunca Türk Atasözleri. İstanbul: İş Bankası Yayınları.
Reichl, Karl. (2002) Türk Boylarının Destanları. (Çev. Metin Ekici), Ankara: TDK Yayınları, 2002.
Sakaoğlu, Saim. (2002) Gümüşhane ve Bayburt Masalları. Ankara: Akçağ Yayınları.
Seyidoğlu, Bilge. (1997) Erzurum Efsaneleri. İstanbul: Erzurum Kitaplığı.
Türkmen, Fikret. (1974) Aşık Garip Hikayesi Üzerine Mukayeseli Bir Araştırma. Ankara: Atatürk Üniv. Yayınları.
Yıldırım, Dursun. (1999) Türk Edebiyatında Bektaşi Fıkraları. Ankara: Akçağ Yayınları.
Sakaoğlu, Saim. (1985) “Halk Edebiyatı Kavramı Üzerine”. Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, E. Ü. Edebiyat Fakültesi, İzmir.
Alptekin, A. B. (2021). Halk Hikayelerinin Motif Yapısı. Ankara: Akçağ Yayınları. Arat, R. R. (1991). Eski Türk Şiiri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Artun, E. (2001). Âşıklık Geleneği ve Âşık Edebiyatı. Ankara: Akçağ Yayınları. Artun, E. (2002). Dinî-Tasavvufî Halk Edebiyatı. Ankara: Akçağ Yayınları.
Bascom, W. R. (2003). “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar”. Çev.: R. Nur Aktaş vd. Milli Folklor, 59, ss. 76-95.
Boratav, P. N. (1988). 100 Soruda Türk Halk Edebiyatı. İstanbul: Gerçek Yayınevi. Boratav, P. N. (2015). Halk Hikayeleri ve Halk Hikayeciliği. Ankara: Bilgesu Yayıncılık. Çobanoğlu, Ö. (2000). Âşık Tarzı Kültür Geleneği ve Destan Türü. Ankara: Akçağ Yayınları. Dundes, A. (1998). “Halk Kimdir?”. Çev.: Metin Ekici. Milli Folklor, 37, ss. 139-153.
Ekici, M. (2004). Türk Dünyasında Köroğlu. Ankara: Akçağ Yayınları.
Ekici, M. (2005). “Türk Sözlü Geleneğinde Anlatıcılar ve Anlatmalar Arasındaki İlişkiye Art Zamanlı (Diyakronik) ve Eş Zamanlı (Senkronik) Bir Bakış”. Ed.: Gürer Gülsevin ve Metin Arıkan. Fikret Türkmen Armağanı. İzmir: Kanyılmaz Matbaası.
Ekici, M. (2007). Halk Bilgisi (Folklor) Derleme ve İnceleme Yöntemleri. Ankara: Geleneksel Yayıncılık. Elçin, Ş. (1981). Halk Edebiyatına Giriş. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
Ergin, M. (1996). Orhun Abideleri. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
Ergin, M. (1997). Dede Korkut Kitabı I (Giriş-Metin-Faksimile). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Ergin, M. (hzl.) (1988). Oğuz Kağan Destanı (Tercüme, Metin, Sözlük). İstanbul: Hülbe Basım ve Yayım A. Ş.
Gökyay, O. Ş. (1973). Dedem Korkudun Kitabı. İstanbul: Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı Kültür Yayınları.
Güzel, A. (1999). Dinî-Tasavvufî Türk Edebiyatı. Ankara: Akçağ Yayınları.
Güzel, A., Torun, A. (2021). Türk Halk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Akçağ Yayınları. Helimoğlu Yavuz, M. (1997). Masallar ve Eğitimsel İşlevleri. Ankara: Ürün Yayınları.
Köprülü, F. (1993). Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. Oğuz, Ö., vd. (2008). Türk Halk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayıncılık.
Pehlivan, G. (2009). “Dinî Şahsiyetler Hakkında Oluşan Anlatılar”. Milli Folklor, 83, ss. 88-96. Pehlivan, G. (2019). Dede Korkut Kitabı’nda Yapı, İdeoloji ve Yaratım. İstanbul: Ötüken Neşriyat. Reichl, K. (2002). Türk Boylarının Destanları. Çev.: Metin Ekici. Ankara: TDK Yayınları.
Sakaoğlu, S., Duymaz, A. (2020). İslamiyet Öncesi Türk Destanları. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
Önerilen Kaynaklar
Boratav, Pertev Naili. (1958). Zaman Zaman İçinde. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Boratav, Pertev Naili. (1988). Halk Hikâyeleri ve Halk Hikâyeciliği. İstanbul: Adam Yayınları. Boratav, Pertev Naili. (2007). Az Gittik Uz Gittik. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
Dilçin, Cem. (1992). Örneklerle Türk Şiir Bilgisi. Ankara: TTK Yayınları. Elçin, Şükrü. (2000). Kerem ile Aslı Hikâyesi. Ankara: Akçağ Yayınları.
Mert, Esra Lüle. (2012). Anadili Eğitimi - Öğretimi Sürecinde Çocuk Yazını Ürünlerinden Yararlanma ve Masal Türüne Yönelik Bazı Belirlemeler. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31 (I), 1-12.
Nutku, Özdemi. (1997). Meddahlık ve Meddah Hikâyeleri. Ankara: AKM Yayınları. Öztürk, Ali. (2000). Çağlar İçinde Türk Destanları. İstanbul: Alioğlu Yayınları.
Sakaoğlu, Saim. (2003). Türk Gölge Oyunu Karagöz. Ankara: Akçağ Yayınları. Seyidoğlu, Bilge. (1985). Erzurum Efsaneleri. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
Seyidoğlu, Bilge. (2005). Mitoloji Üzerine Araştırmalar Metinler ve Tahliller. İstanbul: Dergâh Yayınları. Tietze, Andreas Başgöz, İlhan. (1999). Türk Halkının Bilmeceleri. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
Türkmen, Fikret. (1998). Tahir ile Zühre. Ankara: AKM Yayınları.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- (1) Türk halk edebiyatını türleri bakımından tasnif edebilme
- (2) Türk halk edebiyatı ürünlerini inceleyebilme
- (3) Türk halk nesrindeki türleri tanıtabilme
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 0 | 0 | 0 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 0 | 0 | 0 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Halk edebiyatı kavramı ve terimi | İlgili kaynaklar |
| 2 | Türk halk edebiyatı tasnifi | İlgili kaynaklar |
| 3 | Efsane terimi, tanım ve tasnifi | İlgili kaynaklar |
| 4 | Efsane türünün özellikleri ve incelenmesi | İlgili kaynaklar |
| 5 | Masal terimi, tanımı ve tasnifi | İlgili kaynaklar |
| 6 | Masal türünün özellikleri ve incelenmesi | İlgili kaynaklar |
| 7 | Metin incelemeleri | İlgili kaynaklar |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Destan terimi, tanımı ve tasnifi | İlgili kaynaklar |
| 10 | Destan türünün özellikleri ve incelenmesi | İlgili kaynaklar |
| 11 | Halk hikâyesi terimi, tanım ve tasnifi | İlgili kaynaklar |
| 12 | Halk hikâyesinin özellikleri ve incelenmesi | İlgili kaynaklar |
| 13 | Fıkra terimi, tanım ve tasnifi, özellikleri | İlgili kaynaklar |
| 14 | Atasözü terimi, tanım ve tasnifi | İlgili kaynaklar |
| 15 | Genel Değerlendirme | Genel Değerlendirme |
| 16 | Final | Final |


