Ana içeriğe atla

TDE 518 - Türk Halk Edebiyatında Nesir Türler

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü · Türk Dili ve Edebiyatı · Lisansüstü

AKTS: 7.5 T+U+L: 3+0+0 Bölüm Seçmeli
Koordinatör: Dr. Öğr. Üyesi Nükte Sevim DERDİÇOK

Dersin Amacı

Türk halk edebiyatında şekil ve türü belirleyen unsurları kavrayarak, Türk halk edebiyatındaki şekil ve türlerin tanım ve tasnifinden sonra, bunların birbirleriyle benzer farklı noktalarını açıklayabilmek.

Ders İçeriği

Türk halk edebiyatı adlandırması ve Türk halk edebiyatının tasnifi, Türk halk nesrindeki türler, Türk halk nesrindeki    türlerin benzer ve farklı yönleri, efsane, masal, destan, halk hikâyesi, fıkra ve atasözü gibi türler.

 

Zorunlu Kaynaklar

Boratav, Pertev Naili. (1992) Zaman Zaman İçinde. İstanbul: Adam Yayınları.

Ergun, Metin. (1997) Türk Dünyası Efsanelerinde Değişme Motifi. Cilt: 1-2, Ankara: TDK Yayınları.

Oğuz, Öcal vd. (2004). Halk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yay.

Oy, Aydın. (1972) Tarih Boyunca Türk Atasözleri. İstanbul: İş Bankası Yayınları.

Reichl, Karl. (2002) Türk Boylarının Destanları. (Çev. Metin Ekici), Ankara: TDK Yayınları, 2002.

Sakaoğlu, Saim. (2002) Gümüşhane ve Bayburt Masalları. Ankara: Akçağ Yayınları.

Seyidoğlu, Bilge. (1997) Erzurum Efsaneleri. İstanbul: Erzurum Kitaplığı.

Türkmen, Fikret. (1974) Aşık Garip Hikayesi Üzerine Mukayeseli Bir Araştırma. Ankara: Atatürk Üniv. Yayınları.

Yıldırım, Dursun. (1999) Türk Edebiyatında Bektaşi Fıkraları. Ankara: Akçağ Yayınları.

Sakaoğlu, Saim. (1985) “Halk Edebiyatı Kavramı Üzerine”. Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, E. Ü. Edebiyat Fakültesi, İzmir.

Alptekin, A. B. (2021). Halk Hikayelerinin Motif Yapısı. Ankara: Akçağ Yayınları. Arat, R. R. (1991). Eski Türk Şiiri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.

Artun, E. (2001). Âşıklık Geleneği ve Âşık Edebiyatı. Ankara: Akçağ Yayınları. Artun, E. (2002). Dinî-Tasavvufî Halk Edebiyatı. Ankara: Akçağ Yayınları.

Bascom, W. R. (2003). “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar”. Çev.: R. Nur Aktaş vd. Milli Folklor, 59, ss. 76-95.

 

Boratav, P. N. (1988). 100 Soruda Türk Halk Edebiyatı. İstanbul: Gerçek Yayınevi. Boratav, P. N. (2015). Halk Hikayeleri ve Halk Hikayeciliği. Ankara: Bilgesu Yayıncılık. Çobanoğlu, Ö. (2000). Âşık Tarzı Kültür Geleneği ve Destan Türü. Ankara: Akçağ Yayınları. Dundes, A. (1998). “Halk Kimdir?”. Çev.: Metin Ekici. Milli Folklor, 37, ss. 139-153.

Ekici, M. (2004). Türk Dünyasında Köroğlu. Ankara: Akçağ Yayınları.

 

Ekici, M. (2005). “Türk Sözlü Geleneğinde Anlatıcılar ve Anlatmalar Arasındaki İlişkiye Art Zamanlı (Diyakronik) ve Eş Zamanlı (Senkronik) Bir Bakış”. Ed.: Gürer Gülsevin ve Metin Arıkan. Fikret Türkmen Armağanı. İzmir: Kanyılmaz Matbaası.

 

Ekici, M. (2007). Halk Bilgisi (Folklor) Derleme ve İnceleme Yöntemleri. Ankara: Geleneksel Yayıncılık. Elçin, Ş. (1981). Halk Edebiyatına Giriş. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.

Ergin, M. (1996). Orhun Abideleri. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.

 

Ergin, M. (1997). Dede Korkut Kitabı I (Giriş-Metin-Faksimile). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

 

Ergin, M. (hzl.) (1988). Oğuz Kağan Destanı (Tercüme, Metin, Sözlük). İstanbul: Hülbe Basım ve Yayım A. Ş.

 

Gökyay, O. Ş. (1973). Dedem Korkudun Kitabı. İstanbul: Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı Kültür Yayınları.

Güzel, A. (1999). Dinî-Tasavvufî Türk Edebiyatı. Ankara: Akçağ Yayınları.

 

Güzel, A., Torun, A. (2021). Türk Halk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Akçağ Yayınları. Helimoğlu Yavuz, M. (1997). Masallar ve Eğitimsel İşlevleri. Ankara: Ürün Yayınları.

Köprülü, F. (1993). Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. Oğuz, Ö., vd. (2008). Türk Halk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayıncılık.

Pehlivan, G. (2009). “Dinî Şahsiyetler Hakkında Oluşan Anlatılar”. Milli Folklor, 83, ss. 88-96. Pehlivan, G. (2019). Dede Korkut Kitabı’nda Yapı, İdeoloji ve Yaratım. İstanbul: Ötüken Neşriyat. Reichl, K. (2002). Türk Boylarının Destanları. Çev.: Metin Ekici. Ankara: TDK Yayınları.

Sakaoğlu, S., Duymaz, A. (2020). İslamiyet Öncesi Türk Destanları. İstanbul: Ötüken Neşriyat.

Önerilen Kaynaklar

Boratav, Pertev Naili. (1958). Zaman Zaman İçinde. İstanbul: Remzi Kitabevi.

 

Boratav, Pertev Naili. (1988). Halk Hikâyeleri ve Halk Hikâyeciliği. İstanbul: Adam Yayınları. Boratav, Pertev Naili. (2007). Az Gittik Uz Gittik. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.

Dilçin, Cem. (1992). Örneklerle Türk Şiir Bilgisi. Ankara: TTK Yayınları. Elçin, Şükrü. (2000). Kerem ile Aslı Hikâyesi. Ankara: Akçağ Yayınları.

Mert, Esra Lüle. (2012). Anadili Eğitimi - Öğretimi Sürecinde Çocuk Yazını Ürünlerinden Yararlanma ve Masal Türüne Yönelik Bazı Belirlemeler. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31 (I), 1-12.

 

Nutku, Özdemi. (1997). Meddahlık ve Meddah Hikâyeleri. Ankara: AKM Yayınları. Öztürk, Ali. (2000). Çağlar İçinde Türk Destanları. İstanbul: Alioğlu Yayınları.

Sakaoğlu, Saim. (2003). Türk Gölge Oyunu Karagöz. Ankara: Akçağ Yayınları. Seyidoğlu, Bilge. (1985). Erzurum Efsaneleri. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.

Seyidoğlu, Bilge. (2005). Mitoloji Üzerine Araştırmalar Metinler ve Tahliller. İstanbul: Dergâh Yayınları. Tietze, Andreas Başgöz, İlhan. (1999). Türk Halkının Bilmeceleri. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.

Türkmen, Fikret. (1998). Tahir ile Zühre. Ankara: AKM Yayınları.

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. (1) Türk halk edebiyatını türleri bakımından tasnif edebilme
  2. (2) Türk halk edebiyatı ürünlerini inceleyebilme
  3. (3) Türk halk nesrindeki türleri tanıtabilme

Temel Alan Dağılımı

(14) Öğretmen Yetiştirme ve Eğitim Bilimleri%40 (22) Beşeri Bilimler%60

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaAlıştırma ve UygulamaGrup ÇalışmasıBeyin FırtınasıBireysel Çalışma

Ölçme ve Değerlendirme

Sınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)000
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi000
Ara Sınav000
Kısa Sınav000
Ödev000
Uygulama000
Final000

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Halk edebiyatı kavramı ve terimiİlgili kaynaklar
2Türk halk edebiyatı tasnifiİlgili kaynaklar
3Efsane terimi, tanım ve tasnifiİlgili kaynaklar
4Efsane türünün özellikleri ve incelenmesiİlgili kaynaklar
5Masal terimi, tanımı ve tasnifiİlgili kaynaklar
6Masal türünün özellikleri ve incelenmesiİlgili kaynaklar
7Metin incelemeleriİlgili kaynaklar
8Ara SınavAra Sınav
9Destan terimi, tanımı ve tasnifiİlgili kaynaklar
10Destan türünün özellikleri ve incelenmesiİlgili kaynaklar
11Halk hikâyesi terimi, tanım ve tasnifiİlgili kaynaklar
12Halk hikâyesinin özellikleri ve incelenmesiİlgili kaynaklar
13Fıkra terimi, tanım ve tasnifi, özellikleriİlgili kaynaklar
14Atasözü terimi, tanım ve tasnifiİlgili kaynaklar
15Genel DeğerlendirmeGenel Değerlendirme
16FinalFinal