Lisansüstü Eğitim Enstitüsü · Sağlık Yönetimi · Lisansüstü
Dersin Amacı
Sağlık kurumlarında kullanılan bilgi sistemlerinin temel kavramlarını, yapısını ve işleyişini öğrencilere kazandırmaktır. Öğrenciler; sağlık bilişimi, elektronik sağlık kayıtları, klinik ve yönetsel bilgi sistemleri, karar destek sistemleri, e-sağlık uygulamaları ve dijital hastane modelleri gibi konular üzerinden bilgi yönetim süreçlerini değerlendireceklerdir. Ayrıca ders kapsamında, sağlıkta veri güvenliği, gizlilik, etik ilkeler ve hukuki düzenlemeler ele alınarak, sağlık kurumlarında bilgi sistemlerinin etkin ve güvenilir biçimde yönetilmesine yönelik bütüncül bir bakış açısı kazandırılması hedeflenmektedir.
Ders İçeriği
Ders kapsamında sağlık bilişiminin temel kavramları, sağlık bilgi sistemlerinin türleri, bileşenleri ve tasarım süreçleri ele alınmaktadır. Elektronik sağlık kayıtları, klinik bilgi sistemleri, e-sağlık ve mobil sağlık uygulamaları gibi güncel yaklaşımlar örneklerle incelenirken; veri kalitesi, birlikte çalışabilirlik, güvenlik ve etik boyutlar üzerinde durulmaktadır. Ayrıca, Türkiye ve dünyadan sağlık bilişimi uygulamalarına ilişkin örnekler değerlendirilerek öğrencilerin kuramsal bilgileri pratik bağlamda analiz etmeleri sağlanmaktadır.
Önerilen Kaynaklar
Aydın, M. E., & Yıldırım, S. (Ed.). (2019). Sağlık bilişimi. Nobel Akademik Yayıncılık.
Aydın, M. E. (2018). Sağlık bilgi sistemleri. Nobel Akademik Yayıncılık.
Karadağ, A. (2017). Tıbbi dokümantasyon ve kodlama sistemleri. Nobel Akademik Yayıncılık.
Güler, Ç., & Akın, L. (2016). Sağlık hukuku. Seçkin Yayıncılık.
Sağlık Bakanlığı. (2023). Ulusal sağlık veri sözlüğü. https://sbsgm.saglik.gov.tr
Kişisel Verileri Koruma Kurumu. (2022). Sağlık verilerinin korunması rehberi. https://www.kvkk.gov.tr
Hoyt, R. E., & Yoshihashi, A. K. (2018). Health informatics: Practical guide (7th ed.). Informatics Education.
Sayles, N., & Gordon, B. (2020). Health information management technology: An applied approach (5th ed.). AHIMA Press.
Shortliffe, E. H., & Cimino, J. J. (Eds.). (2021). Biomedical informatics: Computer applications in health care and biomedicine (5th ed.). Springer.
Greenes, R. A. (2014). Clinical decision support: The road ahead. Academic Press.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Verinin bilgiye dönüşüm sürecini açıklar
- Minumum veri setlerini tanır
- Klinik bilgi sistemlerini açıklar
- Hastalıkların uluslararası sınıflandırma (ICD) ve adlandırma (SNOMED) sistemlerini tanır
- e- Sağlık uygulamalarını açıklar
- e- Sağlık okur yazarlığını tanır
- Sağlık kayıtlarında gizlilik, güvenlik ve mahremiyet kavramlarını bilir
- Sağlık kayıtlarının hukuki sonuçları hakkında bilgi sahibidir
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 4 | 64 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 2 | 4 | 8 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Sağlık Bilişimi ve Sağlık Bilgi Sistemleri Yönetimine Giriş: Kavramsal Çerçeve | Ders içeriğine yönelik güncel araştırmaların incelenmesi önerilir. |
| 2 | Bilgi Sistem Türleri, HBS, Verinin Bilgiye Dönüşüm Süreci ve Minimum Veri Setleri | Önerilen kaynak kitap ve makalelerle hazırlık. |
| 3 | Bilgi Sistemlerinin Temel Bileşenleri | Önerilen kaynak kitaplar ve makalelerle hazırlık. |
| 4 | Sağlık Bilgi Sistemlerinin Tasarım ve Kurulum Süreci (Bilginin Toplanması, depolanması ve kullanılması) | Önerilen kaynak kitaplar ve makalelerle hazırlık. |
| 5 | Elektronik Sağlık Kayıtları (ESK) ve Hasta Odaklı Sistemler • Hasta güvenliği, bakım kalitesi • Türkiye’den örnekler: e-Nabız, MHRS | Önerilen kaynak kitaplar ve makalelerle hazırlık. |
| 6 | Veri Kalitesi, Dokümantasyon ve Kodlama Kalitesi İlişkisi (SAYÇEP 2G2) • Veri bütünlüğü ve doğruluğu • ICD, SNOMED gibi kodlama sistemleriyle ilişki | Önerilen kaynak kitap ve makalelerle hazırlık. |
| 7 | Klinik Bilgi Sistemleri ve Entegre Çalışma Yapısı SAYÇEP 2G1 • Entegrasyon sorunları • Sahadan örnek: LIS (Laboratuvar Bilgi Sistemi) | Önerilen kaynak kitap ve makalelerle hazırlık. |
| 8 | Ara sınav | Derslerde yapılan sunumların ve kaynakların gözden geçirilerek, tekrarlanması önerilir. |
| 9 | Yönetim Bilgi Sistemleri ve Karar Destek Sistemleri (Klinik ve Yönetsel) • Sağlık yöneticileri için raporlama • Karar destek sistemleri uygulamaları | Kaynak kitap ile hazırlık. |
| 10 | Türkiye’de Sağlık Bilişiminin Gelişimi ve Sağlık Kodlama Sistemleri: ICD, SNOMED ve Adlandırma, Sınıflandırma, Ulusal ve Uluslararası Sağlık Veri Sözlükleri ve Standardizasyonu SAYÇEP 2G.2 | Önerilen kaynak kitap ve makalelerle hazırlık. |
| 11 | e-Sağlık Kavramı, e-Sağlık Uygulamaları (e-Reçete, MEDULA, e-Nabız vb.) Teletıp, Teleradyoloji ve Yeni Nesil Uzaktan Sağlık Hizmetleri SAYÇEP 2G.3 | Önerilen kaynak kitap ve makalelerle hazırlık. |
| 12 | e- Sağlık okuryazarlığı, Birlikte Çalışabilirlik (Interoperability) ve Kurumlararası Veri Değişim Standartları SAYÇEP 2G3 | Önerilen kaynak kitap ve makalelerle hazırlık. |
| 13 | Mobil Sağlık (m-Health) ve Uygulamaları ile • Mobil sağlık uygulamaları, giyilebilir teknolojiler, • Evde e-sağlık hizmetleri • Mobil ilk yardım ve kronik hastalık yönetimi | Önerilen kaynak kitap ve makalelerle hazırlık. |
| 14 | Dijital Hastaneler ve Sağlıkta Robotik Uygulamalar • Akıllı hastane kavramı • Ameliyat robotları, yapay zeka destekli klinik karar sistemleri | Önerilen kaynak kitap ve makalelerle hazırlık. |
| 15 | Sağlık Kayıtlarında Gizlilik, Güvenlik, Mahremiyet ve Hukuki Düzenlemeler SAYÇEP 2G4 • KVKK, HIPAA örnekleri • Etik ikilemler ve mahremiyetin korunması | Önerilen kaynak kitap ve makalelerle hazırlık. |
| 16 | Final Sınavı | Derslerde yapılan sunumların ve kaynakların gözden geçirilerek, tekrarlanması önerilir. |