İslami İlimler Fakültesi · İslami İlimler (%30 Arapça) · Lisans
Dersin Amacı
Dersin amacı Müslüman dünyada ve Batı'da yapılan dinler tarihi çalışmalarını; yeryüzündeki muhtelif dinlerin mahiyetlerini, doğuşlarını, diğer dinlerle etkileşimlerini, teolojik esaslarını, ibadet şekillerini, ahlaki sistemlerini, kurumlarını ve mezheplerini incelemektir.
Ders İçeriği
Bu ders dâhilinde din kavramı ve dinin kökenine ilişkin yaklaşımlar, Dinler Tarihi disiplininin ortaya çıkışı ve Müslümanların dinler tarihi çalışmaları ile Hinduizm, Budizm, Caynizm, Sihizm, Yahudilik, Çin dinleri ve Japon dinlerinin tarihsel gelişimleri, temel inançları, kutsal metinleri, ibadetleri ve mezheplerini muhtelif yönleriyle ele alınacaktır.
Zorunlu Kaynaklar
TDV İslam Ansiklopedisi, ilgili maddeler.
Baki Adam, Dinler Tarihi El Kitabı, Ankara: Grafiker Yayınları, 2015.
Önerilen Kaynaklar
Şinasi Gündüz (ed.), Yaşayan Dünya Dinleri, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2007.
Abdurrahman Küçük, Günay Tümer, M. Alparslan Küçük, Dinler Tarihi, Ankara: Berikan Yayınevi, 2009.
Ali İhsan Yitik, Doğu Dinleri, Ankara: İSAM, 2014.
Salime Leyla Gürkan, Ana Hatlarıyla Yahudilik, Ankara: İSAM, 2014.
Kürşat Demirci, Dinler Tarihinin Meseleleri, İstanbul: İnsan Yayınları, 1997.
Kurallar
Ders materyalleri kurulan Whatsapp gruplarından iletilecektir. Dersten önce haftalık gönderilen metinlerin okunması beklenmektedir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Müslüman dünyada ve Batı'da yapılan Dinler Tarihi çalışmalarını ana hatlarıyla değerlendirir.
- Hindistan kültür havzasında ortaya çıkan dinleri tanır.
- Çin'in muhtelif dinlerini öğrenir.
- Japonya'nın dinî inançları hakkında bilgi sahibi olur.
- Din Kavramı ve Dinler Tarihi disiplini hakkındaki akademik perspektifi kavrar.
- Dinlerde ortaya çıkan geleneksel ve modern yapıları, yeni eğilimleri yorumlayabilir.
- Yahudiliğin tarihini, temel inançlarını, dinî uygulamalarını ve ahlaki prensiplerini kavrar.
- Geleneksel Türk Dini inanç ve uygulamaları hakkında bilgi edinir.
- Dinleri benzer, farklı ve ortak noktaları açısından karşılaştırabilir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 15 | 2 | 30 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 15 | 2 | 30 |
| Ara Sınav | 1 | 10 | 10 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 30 | 30 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 0 | 0 | 0 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Dinler Tarihi'ne Giriş. Dersin işleyişine dair bilgilendirme. Ders değerlendirme kriterleri | Dinler Tarihi El Kitabı, "Dinler Tarihine Giriş", s. 19-31. Dinler Tarihi El Kitabı, "Din Hakkında Genel Bilgiler", s. 35-43. GÜNAY TÜMER, "DİN", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/din#1-genel-olarak-din (06.10.2026). |
| 2 | "Din" Kavramı, Din Teorileri, Dinler Tarihi Disiplininin Doğuşu | Dinler Tarihi El Kitabı, "Din Hakkında Genel Bilgiler", s. 43-55 |
| 3 | İslam Dünyasında Dinler Tarihi Çalışmaları ve Türkiye'de Dinler Tarihi Disiplini | Diyanet İslam Ansiklopedisi, "Milel ve Nihal" Maddesi. Diyanet İslam Ansiklopedisi, "Şehristani" Maddesi. |
| 4 | Yahudilik (Tarihçe) | Dinler Tarihi El Kitabı, "Yahudilik", s. 60-77 SALİME LEYLA GÜRKAN, "YAHUDİLİK", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/yahudilik#1 (06.10.2026). |
| 5 | Yahudilik (Kutsal Kitap) | Dinler Tarihi El Kitabı, "Yahudilik", s. 78-87. ÖMER FARUK HARMAN, "YAHUDİLİK-III. Kutsal Metinler ve Dinî Literatür", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/yahudilik#2-kutsal-metinler-ve-dini-literatur (06.10.2026). BAKİ ADAM, "TEVRAT", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/tevrat (06.10.2026). SALİME LEYLA GÜRKAN, "TALMUD", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/talmud (06.10.2026). |
| 6 | Yahudilik (İnanç ve İbadet) | Dinler Tarihi El Kitabı, "Yahudilik", s. 88-108. |
| 7 | Yahudilik (Mezhepler) | Dinler Tarihi El Kitabı, "Yahudilik", s. 117-123 Ömer Faruk Harman, "YAHUDİLİK-VI. Mezhepler ve Dinî Gruplar", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/yahudilik#5-mezhepler-ve-dini-gruplar (06.10.2026). |
| 8 | Vize Sınavı | |
| 9 | Yahudilik (Siyonizm) | M. Lutfullah Karaman, "SİYONİZM", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/siyonizm (06.10.2026). |
| 10 | Hinduizm | Kürşat Demirci, "HİNDUİZM", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/hinduizm (06.10.2026). Dinler Tarihi El Kitabı, "Hinduizm", s. 320-348. Ali İhsan Yitik, "VEDALAR", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/vedalar (06.10.2026). Günay Tümer, "BRAHMANİZM", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/brahmanizm (06.10.2026). |
| 11 | Budizm | Günay Tümer, "BUDİZM", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/budizm (06.10.2026). Dinler Tarihi El Kitabı, "Budizm", s. 356-379 |
| 12 | Caynizm ve Sihizm | Dinler Tarihi El Kitabı, "Caynizm", s. 388-397. Dinler Tarihi El Kitabı, "Sihizm", s. 406-425. Huzeyfe Sayım, "SİH DİNİ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/sih-dini (06.10.2026). |
| 13 | Çin Dinleri | Ahmet Güç, "KONFÜÇYÜSÇÜLÜK", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/konfucyusculuk (06.10.2026). Ali İhsan Yitik, "TAOCULUK", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/taoculuk (06.10.2026). Dinler Tarihi El Kitabı, "Konfüçyanizm", s. 432-447. Dinler Tarihi El Kitabı, "Taoizm", s. 454-461. |
| 14 | Japon Dinleri ve Geleneksel Türk Dini | Kürşat Demirci, "ŞİNTOİZM", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/sintoizm (06.10.2026). Günay Tümer, "ATALAR KÜLTÜ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/atalar-kultu (06.10.2026). Dinler Tarihi El Kitabı, "Şintoizm", s. 466-475. Dinler Tarihi El Kitabı, "Geleneksel Türk Dini", s. 480-498. |
| 15 | Değerlendirme | - |
| 16 | Final Sınavı |