İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Tarih · Lisans
Dersin Amacı
Siyasi düşünceler tarihi, farklı coğrafyalarda ve zamanlarda yaşamış düşünürlerin siyaset felsefesinin bazı temel problemlerine yönelik düşüncelerini incelemeyi amaçlamakatadır. Tarih boyunca farklı düşünürleri motive eden ve bizim de dersimize temel teşkil edecek sorulardan bazıları şunlardır: Toplumlar nasıl düzenlenmelidir? İnsanlar nasıl ve hangi yönetim şekliyle – monarşi, teokrasi, demokrasi, oligarşi, aristokrasi, vs. – yönetilmelidir? En iyi siyasi rejim hangisidir? Adalet, eşitlik, özgürlük, güç, meşruiyet gibi kavramların anlamları nelerdir? Ders çerçevesinde, bu sorulara iki yöntem çerçevesinde yaklaşılacaktır: entelektüel tarih ve felsefe. Yani, hem söz konusu düşünürlerin bu problemleri kendi tarihsel bağlamlarında nasıl inceledikleri, hem de onlara ne tür çözüm önerileri geliştirdikleri incelenecektir.
Ders İçeriği
Siyasi düşünceler tarihi, farklı coğrafyalarda ve zamanlarda yaşamış düşünürlerin siyaset felsefesinin bazı temel problemlerine yönelik düşüncelerini incelemeyi amaçlamakatadır. Tarih boyunca farklı düşünürleri motive eden ve bizim de dersimize temel teşkil edecek sorulardan bazıları şunlardır: Toplumlar nasıl düzenlenmelidir? İnsanlar nasıl ve hangi yönetim şekliyle – monarşi, teokrasi, demokrasi, oligarşi, aristokrasi, vs. – yönetilmelidir? En iyi siyasi rejim hangisidir? Adalet, eşitlik, özgürlük, güç, meşruiyet gibi kavramların anlamları nelerdir? Ders çerçevesinde, bu sorulara iki yöntem çerçevesinde yaklaşılacaktır: entelektüel tarih ve felsefe. Yani, hem söz konusu düşünürlerin bu problemleri kendi tarihsel bağlamlarında nasıl inceledikleri, hem de onlara ne tür çözüm önerileri geliştirdikleri incelenecektir.
Zorunlu Kaynaklar
Donald G. Tannenbaum, Siyasi Düşünce Tarihi: Filozoflar ve Fikirleri, (Çev. Özgüç Orhan), Ankara: BB101 Yayınları, 2017.
Önerilen Kaynaklar
Ahmet Cevizci, Felsefe Tarihi-Thales'ten Baudrillard’a, İstanbul: Say Yayınları, 2024.
Ahu Tunçel, Kurtul Gülenç, Siyaset Felsefesi Tarihi: Platon’dan Zizek’e, Doğu Batı Yay., 2017.
Larry Arnhart, Platon’dan Pinker’a: Siyasi Düşünce Tarihi, Adres Yay., Aralık-2018.
Lütfi Sunar & Özgür Kavak, İslam Siyaset Düşüncesi: Adil Devlet, Erdemli Şehir, Mükellef, İlem Kitaplığı, 2018.
Şenol Korkut, Farabi’nin Siyaset Felsefesi: Kökenleri ve Özgünlüğü, Atlas Yay., 2015.
Huriye Tevfik Mücahid, Fârâbî’den Abduh’a Siyasi Düşünce içinde, İz Yay., 2005.
Mehmet Ali Ağaoğulları, Sokrates'ten Jakobenlere Batı’da Siyasal Düşünceler, İstanbul: İletişim Yayınları, 2016.
Mete Tunçay, Batı’da Siyasal Düşünceler Tarihi: Eski ve Orta Çağlar, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yay., 5. Baskı, 2018.
Mete Tunçay, Batı’da Siyasal Düşünceler Tarihi: Yeni Çağ, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yay., 5. Baskı, 2018.
Mete Tunçay, Batı’da Siyasal Düşünceler Tarihi: Yakın Çağ, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yay., 5. Baskı, 2018.
Açıklamalar
Telafi Sınavı: Telafi sınavını talep eden öğrencinin telafi edilmesini istediği sınav yapıldıktan sonraki beş gün içerisinde İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanlığına hitaben bir dilekçe yazması gerekmektedir. Bu dilekçeye, telafi sınavına girme talebinin gerekçeleri ve bu gerekçeyi destekleyecek belgeler eklenmelidir.
Kurallar
- Dönem boyunca dört adet önceden ilan edilmemiş quiz yapılacaktır. Bu quizlerin her biri 5% puan değerinde olacaktır. Quizler herhangi bir hafta ve dersin herhangi bir anında yapılabilir.
- Üniversite Yönetmeliğine göre derslere devam zorunludur. Derslere en az 70% oranında katılmayan öğrenciler doğal olarak ‘DZ’ notu alırlar.
- Akademik sahtekârlık konusunda sıfır hoşgörü gösterilecektir. Kopya çekme veya intihal dersten F alma ile sonuçlanacaktır.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Siyaset felsefesinin ya da siyasi düşüncenin kültürlerarası yönünden haberdar olacak.
- Avrupa/Batı-merkezci siyasi düşünce tarihi anlatısının problemlerinden haberdar olacak.
- Antik Yunan dönemi, Helenistik dönem, Roma dönemi, Orta Çağ Hıristiyan ve Müslüman dönemleri, Rönesans, Erken Modern, Modern ve Post-Modern dönemlere ait önemli düşünürlerin siyasete ve siyasal olana ilişkin temel görüşleri ve siyaset felsefesinin
- Eleştirel ve analitik düşünme kabiliyeti ve bunu güncel ya da tarihsel siyasi ve ahlaki problemlerin çözümlemesinde kullanabilecek.
- Siyaset felsefecilerinin fikirlerini incelemede entelektüel tarih ve felsefe yöntemlerini öğrenebilecek.
- Düşüncelerini diğer kişilere açık, anlaşılır ve özlü bir şekilde (sözlü olarak) ifade edebilecek.
- Sofistike (çok yönlü) ve yenilikçi fikirleri iyi düzenlenmiş, özlü ve anlaşılır bir şekilde (yazılı olarak) ifade edebilecek.
- Belli bir zaman aralığı için verilmiş görevleri tasarlama, planlama, organize etme ve yerine getirme yeteneğini geliştirebilecek.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 15 | 3 | 45 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 15 | 5 | 75 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 3 | 1 | 3 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Siyaset Felsefesi: Zorluğu Tanıtma ve Antik Dönem Siyaset Düşüncesine Giriş | Ön hazırlığa gerek yok. |
| 2 | Antik Yunan: Platon (Eflatun) | Kitaptan ve yardımcı kaynaktan ilgili bölüm okunacak |
| 3 | Antik Yunan: Aristoteles | Kitaptan ve yardımcı kaynaktan ilgili bölüm okunacak |
| 4 | Helenistik ve Roma Dönemleri: Sinisizm, Stoacılık, Epikürcülük ve Marcus Tillius Cicero | Kitaptan ve yardımcı kaynaktan ilgili bölüm okunacak |
| 5 | İlk Dönem Hıristiyan Düşüncesi: St. Augustine; Ortaçağ Hıristiyan Düşüncesi: Thomas Aquinas | Kitaptan ve yardımcı kaynaktan ilgili bölüm okunacak |
| 6 | Rönesans Dönemi: Machiavelli | Kitaptan ve yardımcı kaynaktan ilgili bölüm okunacak |
| 7 | Erken Modern Dönem: Thomas Hobbes ve John Locke | Kitaptan ve yardımcı kaynaktan ilgili bölüm okunacak |
| 8 | Vize | Vize |
| 9 | Erken Modern Dönem: Rousseau | Kitaptan ve yardımcı kaynaktan ilgili bölüm okunacak |
| 10 | Modern Dönem: Mary Wollstonecraft | Kitaptan ve yardımcı kaynaktan ilgili bölüm okunacak |
| 11 | Modern Dönem: Edmund Burke | Kitaptan ve yardımcı kaynaktan ilgili bölüm okunacak |
| 12 | Modern Dönem: John Stuart Mill | Kitaptan ve yardımcı kaynaktan ilgili bölüm okunacak |
| 13 | Modern Dönem: Marx &Hegel | Kitaptan ve yardımcı kaynaktan ilgili bölüm okunacak |
| 14 | Post-Modern Dönem: Freud, Nietzsche ve Feminizm | Kitaptan ve yardımcı kaynaktan ilgili bölüm okunacak |
| 15 | Final Sınavı | Final Sınavı |
| 16 | Bütünleme Sınavı | Bütünleme Sınavı |


