İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Tarih · Lisans
Dersin Amacı
Dersin amacı; Osmanlı Türkçesinin temel kurallarını ve Türkçe imla unsurlarını öğrenen öğrencilere bu yazı dilinde çokça kullanılan Arapça ve Farsça unsurların öğretilerek onların orta seviyede Osmanlı Türkçesi bilgisine hakim olmalarını sağlamaktır. Ayrıca bu derste Arapça ve Farsça kelimelerle, tamlamalarla dolu matbu metinleri okuyup anlamlandırma becerisinin kazandırılması; matbu dışında nesih, rik'a ve talik yazı ile yazılmış basit metin örneklerinin okutulması da amaçlanmıştır.
Ders İçeriği
Osmanlı Türkçesi bizim atalarımızın dilidir. Bu yazı dilini öğrenmek biz Türklere çok önemlidir; zira bu yazı vasıtasıyla geçmişimize ait olan uzun bir dönemin tarih ve kültürünü bu yazının yardımıyla gelecek nesillere öğretmeliyiz. Bu düşünce ile dersimizde Osmanlı Türkçesinin genel yapısı içerisinde Arapça ve Farsça unsurlar üzerinde durularak Osmanlı Türkçesiyle matbu ağırlıklı olmak üzere rik'a, nesih ve talik yazı ile metinler okutulmaktadır.
Zorunlu Kaynaklar
Develi, H. (2019). Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-II. İstanbul : Kesit Yayınları.
Şemsettin Sami. (2004). Kamus-ı Türki. İstanbul : Çağrı Yayınları.
Önerilen Kaynaklar
- AÖF Osmanlı Türkçesi-II AÖF Yayınları
- Devellioğlu, F. (2005). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat. İstanbul: Aydın Kitabevi.
- Belviranlı, A. K. (2015). Osmanlıca İmla Lugati. İstanbul: Marifet Yayınları.
- Belviranlı, A. K. (2017). Osmanlıca Metinler Rehberi. İstanbul: Beşir Kitabevi.
- Dilçin, C. (2009). Yeni Tarama Sözlüğü. Ankara: TDK Yayınları. Redhouse, J. (1987).
- A Turkish and English Lexicon. İstanbul. Şenödeyici, Ö. (2016).
- Osmanlı Türkçesi Seçme Metinler. İstanbul: Kesit Yayınları.
- https://dsal.uchicago.edu/dictionaries/steingass/
- http://www.kamus.yek.gov.tr/
- http://lugatim.com/
Kurallar
Sevgili Öğrenciler,
Yeni döneminiz hayırlı olsun.
- Dersimizin temel kitabı Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-II olup bunun yanında Şemseddin Sami'nin Kamus-ı Türki'si de bu dönem aktif olarak kullanılacaktır. Lütfen bu iki kaynağı ve not defterlerinizi her derse getiriniz. Zira kılavuzsuz ilim tam olmaz. Kamus ise namusumuzdur :)
- Dil dersi derste öğrenilir; bu sebeple derslerimizde devam zorunluluğu %70 olup devama dikkat etmeyenler maalesef devamsızlıktan ötürü dersten bırakılacaktır. Derslere vaktinde gelip dersten vaktinde ayrılalım. Dönem sonunda da üzülmeyelim :(
- Bu dönem 1 adet ara sınav, 1 adet final sınavı, bunlar dışında FF ve FD notu alanlar için (köprüden önceki son çıkış olarak :) ) bütünleme sınavı yapılacaktır. Bunlar dışında kurtarma sınavı, sınav yerine geçecek ekstra proje ödevi vs. yoktur, istemeyiniz.
- Ders başarı yüzdeliklerimiz şöyledir: Ara sınav %40, Final sınavı %50, Ödev %10
- Başarılı bir dönem geçirmenizi temenni eder, hepinize sağlıklı ve mutlu günler dilerim.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Arapça kelime köklerinden yeni kelimeler üretebilir. Aynı kökten gelen kelimeleri tanıyıp ayırt edebilir.
- Arapça kelimelerin veznini bulabilir.
- Arapça ve Farsça kelimelerin ve yapıların bulunduğu matbu bir metni okuyup anlayabilir.
- Metinde geçen Arapça ve Farsça yapılı tamlamaları ayırt edebilir ve anlamlandırabilir.
- Verilen bir metni transkripsiyon alfabesiyle yeniden yazabilir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 4 | 64 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 9 | 2 | 18 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 2 | 2 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Ders bilgi formunun tanıtılması | Ders Bilgi Formu |
| 2 | Transkripsiyon alfabesi | Ders kitabı, Ders 2, s.17-24 |
| 3 | Arapça isimler ve çokluk, Arapça masdarlar | Ders kitabı, Ders 3, s.25-36 |
| 4 | Arapça masdarlar ve vezinler | Ders kitabı, Ders 4, 5, s.37-50 |
| 5 | Arapça masdarlar ve vezinler | Ders kitabı, Ders 6, 7, s.51-64 |
| 6 | Arapça masdarlar ve vezinler | Ders kitabı, Ders 8, 9, 10, s.65-82 |
| 7 | Arapça vezinler | Ders kitabı, Ders 11, 12, 13, s.83-98 |
| 8 | Ara Sınav | Midterm |
| 9 | Arapça sıfatlar | Ders kitabı, Ders 14, 15,16, s.99-116 |
| 10 | Farsça kelimelerin yapısı | Ders kitabı, Ders 17, 18, s.117-128 |
| 11 | Farsçadan türemiş isimler ve sıfatlar | Ders kitabı, Ders 19, 20, 21, s.129-146 |
| 12 | Farsça yapılı tamlamalar | Ders kitabı, Ders 22, 23, s.147-158 |
| 13 | Arapça yapılı tamlamalar | Ders kitabı, Ders 24, 25, 26 s.159-180 |
| 14 | Farsça tamlamaların kullanılması | Ders kitabı, Ders 27, 28, 29 s.181-198 |
| 15 | Dönem sonu sınavı | Bütün konular |
| 16 | . | . |