İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Sosyoloji (%30 İngilizce) · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, kültürün toplumsal bir olgu olarak nasıl üretildiğini, dolaşıma girdiğini ve toplumsal ilişkiler içinde nasıl anlam kazandığını sosyolojik kuramlar aracılığıyla incelemektir. Ders kapsamında öğrencilerin, klasik sosyolojik yaklaşımlardan başlayarak çağdaş kültür kuramlarına uzanan teorik bir çerçeve edinmeleri; kültür, iktidar, sınıf, temsil, gündelik hayat ve performans gibi temel temaları eleştirel bir perspektifle değerlendirebilmeleri hedeflenmektedir. Ders, öğrencilerin kültürel pratikleri yalnızca yansıtıcı değil, toplumsal gerçekliği kuran süreçler olarak kavramalarını amaçlar.
Ders İçeriği
Bu ders, kültür sosyolojisinin temel kavram ve kuramlarını sistematik bir biçimde ele almaktadır. Dersin ilk bölümünde kültür kavramının sosyolojideki ortaya çıkışı ve klasik düşünürlerin (Marx, Weber, Simmel) kültüre yaklaşımları incelenir. İkinci bölümde kültür ve iktidar ilişkileri; ideoloji, hegemonya ve kültür endüstrisi tartışmaları üzerinden değerlendirilir. Dersin ilerleyen haftalarında temsil, sınıf ve beğeni, gündelik etkileşim, toplumsal performans ve gündelik hayat pratikleri gibi temalar; Hall, Bourdieu, Goffman, Alexander gibi çağdaş kuramcıların yaklaşımları çerçevesinde ele alınır. Son bölümde ise küreselleşme, medya ve dijital kültür bağlamında kültürel süreçlerin dönüşümü tartışılır.
Zorunlu Kaynaklar
Smith, P., & Riley, A. (2016). Kültürel kurama giriş. Çev. S. Güzelsarı ve İ. Gündoğdu). Dipnot Yayınları.(Orijinal yayın tarihi 2008).
Alexander, J. C., & Seidman, S. (Eds.). (2013). Kültür ve toplum: Güncel tartışmalar. Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
Açıklamalar
Sınavlar
Sınavlar kısa cevaplı yahut uzun cevaplı yorumlama odaklı sorular içerecektir.
Katılım
Katılım zorunludur.
Quizler
Okumalarla ilgili kısa bir paragraf yazılması istenecektir.
Kurallar
Katılım zorunludur.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Klasik ve çağdaş sosyolojik teorilerin kültüre bakışlarını karşılaştırır.
- Kültür sosyolojisinin temel kavramlarını ve kuramsal yaklaşımlarını tanımlar.
- Kültürel pratikler ile iktidar, sınıf ve toplumsal yapı arasındaki ilişkileri analiz eder.
- Gündelik etkileşimleri ve kültürel performansları sosyolojik kavramlar kullanarak yorumlar.
- Popüler kültür, medya ve dijital kültür örneklerini eleştirel bir perspektifle değerlendirir.
- Teorik yaklaşımları somut toplumsal ve kültürel örneklere uygular.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 3 | 48 |
| Ara Sınav | 1 | 15 | 15 |
| Kısa Sınav | 3 | 3 | 9 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 30 | 30 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Giriş: Kültür Nedir? | Smith, Giriş |
| 2 | Klasik Kuramda Kültür | Alexander, s.11-19 |
| 3 | Batı Marksizminde İdeoloji Olarak Kültür | Kültür ve İdeolojik Hegemonya - Antonio Gramsci, 61 (Alexander) Dayanışma Ritüelleri - E. P. Thompson, 205 (Alexander) |
| 4 | Sembolik Etkileşimcilik, Fenomenoloji ve Etnometodolojide Eylem Olarak Kültür | Çerçeve Dışı Etkinlikler - Erving Goffman, 127 (Alexander) Oyun Olarak Bali Horoz Dövüşü - C. Geertz, 136 (Alexander) |
| 5 | Durkheimcı Kültürel Sosyoloji | Değerler ve Toplumsal Sistemler - T. Parsons ve E. Shils, 52 (Alexander) Bilimin Normatif Yapısı - Robert K. Merton, 83 (Alexander) |
| 6 | Yapısalcılık ve Semiyotik Kültür Analizi | Göstergeler ve Dil - F. de Saussure, 70 (Alexander) Güreş Dünyası - Roland Barthes, 107 (Alexander) |
| 7 | Postyapısal Dönüş | Cinsellik Söylemi ve iktidar - Michel Foucault, 233 (Alexander) Smith - 171-192 |
| 8 | Ara sınav | Smith & Alexander, ders notları |
| 9 | Kültür, Yapı ve Faillik: Üç Sentez Girişimi | Smith, s.193-212 |
| 10 | Britanya Kültürel Çalışmaları | Smith, s. 215-232 |
| 11 | Kültürün Üretimi ve Alımlanması | Smith, s.235-255 |
| 12 | Metin Olarak Kültür: Anlatı ve Hermeneutik | Smith, s.259-281 |
| 13 | Kültür ve Benliğe Psikanalitik Yaklaşımlar | Smith, s.285-298 |
| 14 | Postmodernizmin ve Postmodernitenin Kültürel Analizi | Smith, s.301-329 |
| 15 | Irk ve Toplumsal Cinsiyete Dair Kültürel Kuramlar | Smith, ss.349-376 |
| 16 | Tartışma & Kapanış | Tüm materyaller |


