İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Görsel İletişim Tasarımı · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin üç boyutlu dijital tasarımın temel kavram ve yöntemlerini açık kaynaklı bir üretim ortamı üzerinden kavramalarını sağlamak; modellemeden render’a uzanan üretim hattının tamamını uygulamalı olarak deneyimleyerek özgün görsel içerik üretebilme yetkinliği kazandırmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin bir sahneyi planlayabilmesi, form, yüzey, ışık ve kompozisyon kararlarını bilinçli biçimde verebilmesi, çalışmalarını hareketli görüntü ve artırılmış gerçeklik ortamına aktarabilmesi ve tasarım kararlarını gerekçelendirebilmesi hedeflenmektedir.
Ders İçeriği
Ders; üç boyutlu üretimin tarihsel ve kavramsal arka planı, modelleme yöntemlerinin sınıflandırılması ve üretim boru hattının tanıtılmasıyla başlar. Blender arayüzü, navigasyon ve temel dönüşümler; poligon modelleme, subdivision ve modifier tabanlı yıkıcı olmayan çalışma; malzeme ve gölgelendirme; ışık düzeni ve kamera kararları ele alınır. İlerleyen haftalarda prosedürel araçlarla (Geometry Nodes) nesne dağıtımı, render motorları ve çıktı ayarları, animasyon temelleri işlenir. Dönemin ikinci yarısında öğrenciler ortografik kamera ile kurgulanmış, kısıtlı bir hacim içinde özgün bir sahne tasarlar; UV açma, doku, atmosfer kurgusu ve döngüsel kamera animasyonu uygular. Son aşamada çalışmalar artırılmış gerçeklik ortamına aktarılarak basılı bir kart üzerinden görüntülenebilir hâle getirilir. Dönem sonunda öğrenciler döngüsel bir animasyon, baskıya hazır bir sergi görseli ve çalışan bir artırılmış gerçeklik uygulaması teslim eder.
Zorunlu Kaynaklar
Blender Resmî Kullanım Kılavuzu (docs.blender.org)
Blender Guru — Blender Beginner Tutorial (Donut Series)
Önerilen Kaynaklar
Blender Studio — Açık Film Üretim Dosyaları (studio.blender.org)
Poly Haven — Ücretsiz HDRI ve Doku Kütüphanesi (polyhaven.com)
Blender Feedback Survey — Yıllık Kullanıcı Araştırması (survey.blender.org)
Ders Kısayol Rehberi ve 3D Kavram Sözlüğü (ders kapsamında dağıtılır)
Açıklamalar
Ders; üç boyutlu tasarım kavramlarını teorik ve uygulamalı olarak ele almakta; öğrencilerin açık kaynaklı ve ücretsiz bir üretim ortamı üzerinden modelleme, malzeme, ışık, animasyon ve render süreçlerini öğrenerek özgün, sergilenebilir ve artırılmış gerçeklik ortamına aktarılabilir görsel işler üretebilmesini hedeflemektedir.
Kurallar
Bu derste öğrencilerin derslere düzenli katılım göstermesi ve haftalık ilerlemelerini düzenli olarak sunmaları beklenmektedir. Uygulama derslerinde öğrencilerin kendi bilgisayarlarıyla ve gerekli yazılımlar kurulu şekilde derse gelmeleri gerekmektedir. Dönem boyunca tüm öğrenciler, ders başında duyurulan aynı yazılım sürümünü kullanır. Vize ve final projeleri, ders kapsamında verilen yönergelere uygun biçimde hazırlanmalı ve belirtilen tarihlerde teslim edilmelidir. Teslim edilen kaynak dosyaların paketlenmiş ve eksiksiz açılabilir olması öğrencinin sorumluluğundadır. Ders sürecinde verilen geri bildirimlerin dikkate alınması ve projelerin bu doğrultuda geliştirilmesi öğrencinin sorumluluğundadır. Projelerde kullanılan görsel, model, doku ve yazı karakterlerinin lisans koşullarına uyulması ve kaynak gösterilmesi gerekmektedir. Hazır indirilen varlıkların öğrencinin kendi üretimi olarak sunulması kabul edilmez. Yapay zeka ile üretilen obje ve sahneler kabul edilmez. Akademik etik kurallarına uyulması zorunludur.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Üç boyutlu üretim boru hattının aşamalarını ve alanın temel kavramlarını açıklayabilir.
- Modelleme yöntemlerini sınıflandırabilir ve verilen işe uygun yöntemi gerekçelendirerek seçebilir.
- Poligon modelleme, subdivision ve modifier araçlarıyla üç boyutlu nesne ve sahne modelleyebilir.
- Malzeme, doku, ışık ve kamera kararlarıyla tutarlı bir atmosfer ve kompozisyon kurabilir.
- Prosedürel araçlarla nesne dağıtımı ve varyasyon üretebilir, render çıktısı alabilir.
- Döngüsel animasyon hazırlayabilir ve çalışmasını artırılmış gerçeklik ortamına aktarabilir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav | 1 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 14 | 3 | 42 |
| Final | 1 | 0 | 0 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Derse Giriş ve 3D’nin Dili | Dersin kapsamı, işleyişi ve beklentilerin açıklanması; açık kaynaklı üretim ortamının tarihsel arka planı; üretim boru hattı; modelleme yöntemlerinin sınıflandırılması; yazılım kurulumu, arayüz ve navigasyon. |
| 2 | Poligon Modelleme Temelleri | Vertex, edge, face ve topoloji kavramları; extrude, inset, bevel, loop cut; subdivision ve modifier mantığı. |
| 3 | Malzeme ve Gölgelendirme | Yüzey tanımının temel değerleri; düğüm (node) tabanlı malzeme kurulumu; prosedürel doku üretimi; farklı malzeme türlerinin karşılaştırmalı uygulaması. |
| 4 | Işık ve Kamera | Işık tipleri ve ışık boyutu–gölge ilişkisi; üç nokta aydınlatma; HDRI kullanımı; odak uzaklığı, alan derinliği; ortografik ve perspektif izdüşüm ayrımı. |
| 5 | Prosedürel Dağıtım | Örnekleme (instancing) mantığı; Geometry Nodes ve particle sistemi ile yüzeye nesne dağıtımı; rastgelelik ve yoğunluk denetimi. |
| 6 | Render, Compositing ve Çıktı | Render motorlarının karşılaştırması; örnekleme ve denoise renk yönetimi; compositing; çözünürlük ve dosya formatı kararları. |
| 7 | Animasyon Temelleri | Anahtar kare ve ara değerleme; eğri düzenleyici; döngüsel animasyon mantığı; döner tabla kurulumu; ara sınav ön incelemesi. |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Proje Kavramı ve Referans Çalışması | Dönem projesinin tanıtımı; kısıtlı hacim içinde anlatı kurma; diorama ve izometrik düzen örnekleri; referans toplama ve moodboard oluşturma. |
| 10 | Final Projesi Çalışması | Final Projesi Çalışması |
| 11 | Final Projesi Çalışması | Final Projesi Çalışması |
| 12 | Final Projesi Çalışması | Final Projesi Çalışması |
| 13 | Final Projesi Çalışması | Final Projesi Çalışması |
| 14 | Final Projesi Çalışması | Final Projesi Çalışması |
| 15 | Final Projesi Revizyonlar | Final Projesi Revizyonlar |
| 16 | Final | Final |


