Eğitim Fakültesi · Türkçe Öğretmenliği · Lisans
Dersin Amacı
İnsanlararası iletişimde temel birim olarak kullanılan metni, hem ürün olarak ortaya çıkan özellikleri açısından hem de üretim sürecine yönelik zihinsel işlemler açısından öğrenciye kavratılması amaçlanmaktadır.
Ders İçeriği
Metindilbilimin temel ilke ve kavramları (tümce, önerme, sözce; metin ve metinsellik ölçütleri: üretici/metin ve alıcı merkezli), metin türü, söylem ve metin türü sınıflamaları; metindilbilim ve Türkçe öğretimi
Zorunlu Kaynaklar
Dilidüzgün, Şükran. (2017). Metindilbilim ve Türkçe Öğretimi Uygulamalı Bir Yaklaşım. Ankara: Anı Yayıncılık.
Torusdağ, Gülşen., & Aydın, İlker. (2017). Metindilbilim ve örnek metin çözümlemeleri. Pegem Akademi.
Aşkın Balcı, Hülya. (2018). Metindilbilimin ABC’si. İstanbul: Say Yay.
Önerilen Kaynaklar
Dilidüzgün, Şükran. (2020). Süreç ve Tür Odaklı Okuma ve Yazma Eğitimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
Ayata Şenöz, Canan. ( 2005). Dilbilim: Metindilbilim ve Türkçe. İstanbul: Multilingual Yayınları.
Uzun, G. Leyla (2011). Metindilbilim. A. S. Özsoy ve Z. Erk Emeksiz (Hazl.) Genel Dilbilim II (152-180). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yay.
Ruhi, Ş. (1996). Söylem ve birey. : (Haz.) A. Kocaman, Söylem Üzerine. Ankara: Hitit Yayınevi, 17-37.
Uçan, Hilmi. Dilbilim (2008). Göstergebilim ve Edebiyat Eğitimi. Ankara: Hece Yayınları.
Kıran, Ayşe, Kıran, Zeynel. (2010). Dilbilime Giriş. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Başkan, Özcan. (2003). Lengüistik Metodu. İstanbul: Multilingual Yabancı Dil Yayınları.
Martinet, Andre. (1985). İşlevsel Genel Dilbilim. Ankara: Birey ve Toplum Yayınları.
Bright, William. (1992). International Encyclopedia of Linguistics. New York: Oxford University Press.
Vardar, Berke. (1982). Dilbilimin Temel Kavram ve İlkeleri. Ankara: TDK Yayınları.
Karaağaç, Günay. (2013). Dil Bilimi Terimleri Sözlüğü. Ankara: TDK Yayınları.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Metin kavramını açıklar.
- Metinlerin türlerini tespit eder.
- Metinsellik ölçütlerini açıklar.
- Metin üretim evrelerini bilir.
- Bir metin çözümleme yöntemi olarak metindilbilimin temel kavram ve yöntemlerini kavrar.
- Bir metin çözümleme yöntemi olarak metindilbilimin temel kavram ve yöntemlerini edebi metinlere uygular.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 3 | 48 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 2 | 9 | 18 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Ders kaynaklarının tanıtılması. Metindilbilim nedir? | Ders Notları |
| 2 | Metin Kavramı ve Metinsellik Ölçütleri | Ders Notları |
| 3 | Metin Türü Belirleyici Ölçütler -İletişim İşlevi ve Yapı- | Ders Notları |
| 4 | Metnin Yapısı 1- Küçük Yapı | Ders Notları |
| 5 | Metnin Yapısı 2 - Büyük Yapı | Ders Notları |
| 6 | Metnin Yapısı 3 - Üst Yapı | Ders Notları |
| 7 | Yapı ve İletişim Bağlamında Metin Türleri | Ders Notları |
| 8 | Ara Sınav | . |
| 9 | Metindilbilimsel Yaklaşımla Türkçe Öğretimi | Ders Notları |
| 10 | Türkçe Öğretiminde Metindilbilimsel Bakış Açısıyla Metin Çözümleme ve Etkinlik Oluşturma | Ders Notları |
| 11 | Öğrenci Uygulamaları | . |
| 12 | Öğrenci Uygulamaları | . |
| 13 | Öğrenci Uygulamaları | . |
| 14 | Öğrenci Uygulamaları | . |
| 15 | Öğrenci Uygulamaları | . |
| 16 | Final Sınavı | . |