OZE 307 - Özel Eğitimde Sanatsal Becerilerin Öğretimi

Bu dersin amacı; sanat eğitiminin temel kavramlarını, çocuk resimlerinin gelişim evrelerini ve özel eğitim bağlamında sanatsal becerilerin öğretim ilkelerini kavratmaktır. Öğrencilerin; müze eğitimi yaklaşımlarını ve sanat eserlerini inceleme yöntemlerini öğrenerek, özel gereksinimli bireyler için kalem tutma, çizim, oyun hamuru, boyama, makas kullanma, baskı, atık malzeme ve üç boyutlu kağıt çalışmaları gibi temel sanatsal becerilerin öğretim tekniklerini uygulayabilme yetkinliği kazanmaları amaçlanmaktadır. Ayrıca öğrencilerin özel eğitim ortamlarına uygun süreç odaklı materyaller tasarlayarak bir ürün dosyası (portfolyo) oluşturmaları hedeflenmektedir.

Bu derste sanat eğitimi ve çocuk resimleri ile sanatsal becerilerin öğretimine ilişkin temel konular ele alınmaktadır. Müzede eğitim, sanat eserlerini tanıma ve inceleme yöntemleri incelenmektedir. Ders kapsamında özel eğitimde sanat öğretimine yönelik beceriler işlenmekte olup; kalem tutma ve çizim becerileri, oyun hamuru ile oynama, boyama, makas kullanma, kâğıt kesme, yırtma ve yapıştırma becerileri ele alınmaktadır. Ayrıca baskı çalışmaları, atık malzeme tasarım çalışmaları, üç boyutlu kağıt çalışmaları ile öğrencilerin sanatsal beceri öğretim ve materyal planı hazırlamalarına yönelik uygulama süreçleri işlenmektedir.

Toper, Ö.  (Ed.). (2025). Özel eğitimde sanatsal becerilerin öğretimi. Vize Akademik.

Salderay, B. & Dayı, E. (2024). Özel Gereksinimli Bireyler İçin Görsel Sanatlar Eğitimi ve Uyarlama Önerileri. Nobel Akademik.

Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2025). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı (1, 2. ve 3. kademeler). Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 

Buyurgan, S. & Buyurgan, U. (2022). Sanat Eğitimi ve Öğretimi. Pegem Akademi

Ödevin Niteliği ve Kapsamı: Bu derste final sınavı yerine, özel gereksinimli bireylerin sanatsal becerilerini desteklemeye yönelik 10 farklı alanda öğretim planı ve materyal tasarımı içeren kapsamlı bir dönem ödevi hazırlanacaktır.

Seçilecek Beceriler: Ödev kapsamında Kalem Tutma, Çizim Becerileri, Oyun Hamuru ile Oynama, Boyama Becerileri, Makas Kullanma, Kağıt Kesme, Yırtma ve Yapıştırma, Baskı Çalışmaları, Atık Malzeme Tasarım Çalışmaları ve Üç Boyutlu Kağıt Çalışmaları olmak üzere toplam 10 farklı sanatsal beceri ele alınacaktır.

Çeşitlilik ve Kademelendirme: Hazırlanan 10 raporun her birinde farklı bir yetersizlik türü (ör. zihin yetersizliği, otizm spektrum bozukluğu, görme yetersizliği vb.) ve farklı bir eğitim kademesi (okul öncesi, ilkokul vb.) seçilmesi zorunludur.

Program Dayanağı: Hazırlanan öğretim planlarında yer alan uzun ve kısa dönemli hedeflerin hangi resmi veya ulusal eğitim programından (örn. MEB Özel Eğitim Programları) alındığı açıkça belirtilecektir.

Uyarlama ve Materyal Çeşitliliği: Her bir raporda, seçilen yetersizlik türüne uygun uyarlama materyalleri ile akranlarına uygulanan örnek materyallere ait detaylı görsellere ve açıklamalara yer verilecektir.

Devam Zorunluluğu: Üniversite mevzuatı uyarınca teorik derslere devam zorunluluğu bulunmakta olup, öğrencilerin ders süreçlerini düzenli takip etmeleri beklenmektedir.

Özgünlük ve İntihal: Tüm ödev ve raporların tamamen özgün olması, başka kaynaklardan kopyalanmamış olması ve akademik etik kurallarına uygun hazırlanması zorunludur.

Zamanında Teslim: Dönem sonu ödevinin ve rapor dosyasının ilan edilen takvime ve formata uygun olarak eksiksiz bir şekilde teslim edilmesi gerekmektedir.

İletişim Kanalları: Dersle ilgili duyurular ve bilgilendirmeler resmi sistemler (Microsoft Teams-Eposta) üzerinden yapılacak olup, öğrencilerin kurumsal e-postalarını düzenli kontrol etmeleri önem arz etmektedir.