Ana içeriğe atla

IZU 037 - Osmanlı Paleografyasına Giriş

Rektörlüğe Bağlı Bölümler · İZÜ Seçmeli Dersler · Lisans

AKTS: 3 T+U+L: 2+1+0 İZÜ Ortak Seçmeli
Koordinatör: Öğr. Gör. Yusuf AŞKIN
Ön Koşul Dersleri: IZU 036 - Osmanlı Türkçesi'ne Giriş

Dersin Amacı

Osmanlı Türkçesine Giriş dersinin devamı mahiyetinde olan bu dersimizin gayesi, nesih başta olmak üzere rika, talik, divani gibi hatlarla yazılmış metinleri okuma kabiliyeti kazanmak ve geliştirmektir. Bilhassa nesih hattı ile matbaada basılmış eserler ve metinlerin okunması ve bunların anlaşılması dersin temel hedefleri arasındadır. Bu sebeple nesih metinlerin okunmasına ağırlık verilecektir. Okunacak ilmi eserler aynı zamanda lisanımızın en mükemmel şekilde kullanıldığı şaheserler olup talebelerin hitabet ve kitabet kabiliyetlerinin tekamülüne de imkan sunacaktır.

Ders İçeriği

  • Nesih hattı ile yazılmış metinleri okumak (matbu tabir edilen matbaada basılmış kitaplardan kısımlar okunacaktır ve dönem boyunca okunacak metinleri ekserisi bu hat ile yazılı olanlardır) 
  • Rik'a, dîvânî ve tâ'lîk hatları ile yazılmış metinleri okumak

 

Zorunlu Kaynaklar

  • Ders notları (slaytlar)
  • Mahmud Yazır, Eski Yazıları Okuma Anahtarı, Vakıflar Umum Müdürlüğü Neşriyatı, İstanbul, 1974 
  • Yılmaz Kurt, Muhammed Ceyhan, Osmanlı paleografyası ve Osmanlı diplomatikası, Ankara, 2015

Önerilen Kaynaklar

  • M. Tayyib Gökbilgin, Osmanlı Paleografya ve Diplomatik İlmi, Enderun Kitabevi, 2. Baskı, İstanbul, 1992
  • M. Uğur Derman, İslam Kültür Mirasında Hat Sanatı
  • Muhittin Serin, Hat Sanatı ve Meşhur Hattatlar, Kubbealtı Neşriyatı

Açıklamalar

İmtihanda ağırlıklı olarak nesih hattı ile yazılmış (matbu) metinler okunacaktır. Nesih hattı okunması en kolay hatlarından birisi olup ekseriyetle kitap tahririnde yani yazımında kullanılmıştır. 

Kurallar

Derslere devam mecburiyeti vardır

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Talebeler nesih hattı ile yazılmış eserleri (bilhassa matbu, yani basılımış) okuma kabiliyetini kazanır
  2. Talebeler İslam hat çeşitlerini tanırlar
  3. Talebeler nesih dışında rik'a, talîk ve dîvânî gib hatlarını okuma kabiliyeti kazanırlar
  4. Metinlerde kullanılan kelimelerin manalarını öğrenmiş olurlar

Temel Alan Dağılımı

(21) Sanat%20 (22) Beşeri Bilimler%30 (31) Sosyal ve Davranış Bilimleri%20 (38) Hukuk%30