Ana içeriğe atla

IZU 036 - Osmanlı Türkçesi'ne Giriş

Rektörlüğe Bağlı Bölümler · İZÜ Seçmeli Dersler · Lisans

AKTS: 3 T+U+L: 2+1+0 İZÜ Ortak Seçmeli
Koordinatör: Öğr. Gör. Yusuf AŞKIN
Öğretim Üyeleri: Öğr. Gör. Yusuf AŞKIN

Dersin Amacı

Bu dersimizin gayesi, Osmanlı Türkçesinin yazıldığı alfabenin talebelere öğretilmesidir. Aslen Arabî harflerden müteşekkil bu alfabe, sadece Osmanlıya münhasır olmayıp belki bin yıllık kadîm bir medeniyet ve lisanın alfabesi olarak müstesna bir yere sahiptir. Dersimizde ayrıca, lisan ilminde sarf tabir olunan ve kelimelerin okunması için lazım gelen imla kâideleri de tedris olunacaktır. Matbu olarak isimlendirilen metinleri okuyarak bize yabancı kalan fakat aslında bizim ayrılmaz bir parçamız olan lisanımızın kelimelerini tanıma ve muazzam bir kelime hazinesini kazanma imkanı sunulacaktır. Bunun ise edebi konuşma ve yazma kabiliyetinin gelişmesi açısından ne kadar mühim olduğu aşikardır. 

Ders İçeriği

Dersimizde sarf yani imla kaideleri talim olunacak ve Osmanlı Türkçesi olarak isimlendirilen fakat aslında İslam ile şereflenilmesinden itibaren kullanılan ve aynı zamanda Kur’ânın harfleri olan Arap harfleri ile yazılmış Türkçe metinler okunacaktır. Dersimiz okunacak metinler, en kolay ve kullanımı en fazla olan nesih hattı olup matbu olarak tabir olunan yani matbaalarda basılmış metinler ile bilgisayar hattı ile yazılmış metinler olacaktır.

Zorunlu Kaynaklar

  1. Sunumlar
  2. Muharrem Ergin, Osmanlıca Dersleri, Boğaziçi Yayınları, İstanbul, 2011 --- 2. Ahmed Cevdet Paşa, Kavaid-i Osmaniye, Matbaa-i Amire, Darül Hilafetil Aliye, 1317

Önerilen Kaynaklar

V. H. HAGOPIAN, Ottoman-Turkish Conversation-Grammar, a practical method of learning the Ottoman-Turkish Language, London, 1907

Açıklamalar

Bir vize ve final imtihanı yapılacak olup imtihanlarımızda yüzde yirmibeş nisbetinde Osmanlı Türkçesinin kaideleri ile alakalı ve yüzde yetmiş beş nisbetinde kelime ve metin okuma şeklinde sualler olacaktır. Dersi almak isteyen talebeler açısından herhangi bir ön şart bulunmamaktadır

Kurallar

Derse devam mecburiyeti vardır

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Talebelerin Osmanlıca alfabeyi öğrenmiş olmaları beklenir
  2. Talebelerin Osmanlıca imla kaidelerini öğrenmiş olmaları beklenir
  3. Talebelerın sarf-ı Osmani hakkında malumat sahibi olmaları beklenir
  4. Talebeler Osmanlıca metinleri okuma kabiliyeti kazanır
  5. Talebelerin İslam hat nevilerini tanıyor olmaları beklenir
  6. Talebeler nesih ve rik'a ile yazılmış metinleri okuma kabiliyeti kazanır
  7. Talebelerin Osmanlıca yazma kaidelerini öğrenmiş olmaları beklenir
  8. Talebeler Arabi harfleri ve lisan-ı Arabiye dair temel malumata sahip olacaklardır
  9. Talebeler lisân-ı Arabide mevcut harfleri öğrenmiş olacaklardır
  10. Talebeler lisan-ı Arabiye dair temel malumata sahip olacaklardır

Temel Alan Dağılımı

(21) Sanat%10 (22) Beşeri Bilimler%80 (99) Bilinmeyen / Belirtilmemiş%10

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaAlıştırma ve UygulamaGösterimGrup ÇalışmasıBeyin FırtınasıÖrnek Olay

Ölçme ve Değerlendirme

Sınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)16232
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi16232
Ara Sınav111
Kısa Sınav000
Ödev919
Uygulama000
Final111

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1- Harfler - Harflerin kelime içerisindeki halleri - Rika hattı ile alakalı bazı kaidelerSlaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları
2- Harflerin birleşimi - İşaretler - RakamlarSlaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları
3• Vokaller (okutucu harfler) - Elif harfi - He HarfiSlaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları
4- Vokaller (okutucu harfler) - Vav harfi - Ye harfiSlaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları
5- Kaf-ı Arabi - Kaf-ı Farisi - Kaf-ı NuniSlaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları
6- Türkçe kelimelerin imlası - Türkçe kelimelerde bulunmayan Osmanlıca harflerSlaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları
7- Kökler - Köklerin yazılışı - İsimlerin yalın hali - Fiil kökleriSlaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları
8Ara SınavAra Sınav
9• Ekler • Osmanlıcada Eklerin Yazılışı  İsimden isim yapan ekler  İsimden fiil yapan ekleri  Fiilden isim yapan ekler  Fiilden fiil yapan eklerSlaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları
10- Hal ekleri - Mülkiyet ekleriSlaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları
11- Geniş zaman ekleri - Şimdiki zaman ekleriSlaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları
12- Geçmiş zaman ekleri - Gelecek zaman ekleriSlaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları
13- Emir ekleri - Şart ekleri - İstek ekleri - Gereklilik ekleriSlaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları
14- Soru ekleri - “Ki” ekiSlaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları
15- Kalıp haline gelmiş kelimelerSlaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları
16Final SınavıFinal Sınavı