Sağlık Bilimleri Fakültesi · Sosyal Hizmet · Lisans
Dersin Amacı
Bu ders, sosyal hizmet pratiği bağlamında eleştirel düşünmenin felsefi ve entelektüel temellerini öğretmeyi, öğrencilerin sosyal hizmet alanındaki olguları sorgulayan, derinlemesine analiz eden ve farklı perspektifleri değerlendirebilen düşünce becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır.
Ders İçeriği
Bu ders eleştirel düşünmenin temellerini öğretmeyi amaçlamaktadır. Bu ders kapsamında antik dönemden günümüze kadar gelen felsefi akımlardan yola çıkarak insanların kuramsal ve olgusal eleştirilerini analiz edebilmek ve düşünce biçimlerini mantık ve safsatalar aracılıığıyla daha detaylı bir şekilde öğrenme beceri kazandırmaktadır.
Zorunlu Kaynaklar
Nigel Warburton. A'dan Z'ye Düşünmek. Ankara: Dost Yayınevi.
Emrah Akbaş. Sosyal Çalışmada Çağdaş Eleştirel Perspektifler. Ankara: SABEV
Önerilen Kaynaklar
Descartes, R. (1641). Meditations on First Philosophy. (J. Cottingham, Trans.). Cambridge University Press.
Açıklamalar
ELEŞTİREL DÜŞÜNCE YAZIM VE DEĞERLENDİRME KLAVUZU
1. Açık ve Net Argüman İfadesi
Netlik: Yazının başında tartışılacak ana argüman (tez) açık ve anlaşılır mı?
Tartışmaya Açıklık: Tez, üzerine düşünülmesi gereken bir iddia mı yoksa genel bir ifade mi?
Odak: Konuya spesifik mi yaklaşılmış yoksa yüzeysel mi kalınmış?
2. Argüman Yapısı ve Mantıksal Akış
Tutarlılık: Argümanlar tezi destekliyor mu? Paragraflar arasında mantıksal bir bağ var mı?
Kanıt Kullanımı: Her iddia, veriler, örnekler veya akademik kaynaklarla desteklenmiş mi?
Karşı Argümanlar: Öğrenci, kendi tezine karşıt görüşleri ele alıp bunları çürütmüş mü?
3. Eleştirel Analiz Derinliği
Yüzeysellikten Kaçınma: Konu, derinlemesine mi incelenmiş yoksa genel geçer ifadelerle mi geçiştirilmiş?
Kaynak Eleştirisi: Kullanılan kaynakların güvenilirliği, tarafsızlığı ve sınırlılıkları sorgulanmış mı?
Çıkarım Yeteneği: Verilen örneklerden anlamlı sonuçlar çıkarılmış mı?
4. Yaratıcılık ve Özgünlük
Klişelerden Uzaklık: Öğrenci, konuya kişisel bir bakış açısı veya yaratıcı bir yorum katmış mı?
Alternatif Perspektifler: Farklı disiplinlerden veya kültürlerden örnekler kullanılmış mı?
5. Dil ve Anlatım
Açıklık: Cümleler anlaşılır ve net mi? Gereksiz jargon veya muğlak ifadeler kullanılmış mı?
Akademik Dil: Yazı, resmi bir üslupla mı yoksa günlük dilde mi kaleme alınmış?
Yapısal Hatalar: Dil bilgisi, imla veya noktalama hataları dikkat dağıtıyor mu?
6. Kaynak Kullanımı ve Etik
Atıf Standartları: APA akademik referans formatları doğru uygulanmış mı?
İntihal: Başka kaynaklardan alıntılar uygun şekilde gösterilmiş mi?
Kaynak Çeşitliliği: Güvenilir ve çeşitli kaynaklar (akademik makaleler, kitaplar, veriler) kullanılmış mı?
7. Öz-Eleştiri ve Farkındalık
Önyargıların Farkındalığı: Öğrenci, kendi bakış açısının sınırlarını veya önyargılarını tartışmış mı?
Öğrenme Süreci: Eleştirel düşünme sürecinde ne öğrendiğini veya nasıl değiştiğini yansıtmış mı?
8. Sonuç ve Etki
Özet: Ana argümanlar özetlenmiş mi?
Kalıcı Sorular: Okuyucuda yeni sorular veya düşünme arzusu bırakmış mı?
Kurallar
Derse katılımınız oldukça önemlidir. %70 devamsızlığın üzerindeki kişiler final sınavına alınmayacaktır.
Derse girerken asla kapıya vurmayınız; istediğiniz zaman doğrudan sınıfa girebilirsiniz.
İlk 15 dakika geç kaldığınızda 1. saate imza atamazsınız.
30 dakika geç kaldığınızda 2. saate imza atamazsınız.
Bu kurallar, derslerin düzenli bir şekilde takip edilebilmesi için alınmıştır.
İmza atamamanız derse girmenize engel değildir. Bu saatler dışında derse gelenler imza atmaksızın derse girip, istedikleri zaman dersten ayrılabilir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Klasik mantığın temellerini öğrenmek
- Mantık hatalarını ve safsatalar hakkında bilgi sahibi olmak
- Eleştirel düşünce için gerekli olan kuramsal ve kavramsal arka plan inşa etmek
- Eleştirel düşüncede tarihte rol oynayan önemli düşünürlerin eserlerini incelemek
- Sosyal Hizmette eleştirel perspektifin önemini ortaya koymak
- Dersin sonucunda, eleştirel düşünmenin temellerini hakkında bilgi sahibi olunacaktır.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 15 | 3 | 45 |
| Ara Sınav | 1 | 10 | 10 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 15 | 15 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Eleştirel Düşünceye Giriş | Verilen Notlardan Hazırlanarak Gelinir |
| 2 | Eleştirel Düşüncede Kavramların Önemi | Verilen Notlardan Hazırlanarak Gelinir |
| 3 | Klasik Mantık | Verilen Notlardan Hazırlanarak Gelinir |
| 4 | Akılyürütme Biçimleri | Verilen Notlardan Hazırlanarak Gelinir |
| 5 | Argüman Geliştirmek ve Soru Sormak | Verilen Notlardan Hazırlanarak Gelinir |
| 6 | İleri Düzey Argümanlar | Verilen Notlardan Hazırlanarak Gelinir |
| 7 | Örnek Okuma ve Eleştirel Analiz | Verilen Notlardan Hazırlanarak Gelinir |
| 8 | Ödev | 7 haftalık konular dikkate alınarak eleştirel düşünce yazısı yazılacaktır. |
| 9 | Argümanları Yeniden Kurmak | Verilen Notlardan Hazırlanarak Gelinir |
| 10 | Argümanları Yeniden Kurma Alıştırmaları | Verilen Notlardan Hazırlanarak Gelinir |
| 11 | Argüman Değerlendirmek | Verilen Notlardan Hazırlanarak Gelinir |
| 12 | Safsatalar 1 | Verilen Notlardan Hazırlanarak Gelinir |
| 13 | Safsatalar 2 | Verilen Notlardan Hazırlanarak Gelinir |
| 14 | Sosyal Hizmette Eleştirel Düşünme | Verilen Notlardan Hazırlanarak Gelinir |
| 15 | Genel Değerlendirme | Verilen Notlardan Hazırlanarak Gelinir |
| 16 | Final ödevi | Tüm dersler dikkate alınarak eleştirel düşünce yazısı yazılacak. |


