SHZ 329 - Sosyal Politika

Bu dersin amacı, öğrencilerin sosyal politikanın temel kavramlarını, tarihsel gelişimini, amaçlarını ve araçlarını sosyal hizmet ve sosyal güvenlik perspektifinden değerlendirebilmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında sosyal politikanın ortaya çıkışını ve gelişimini etkileyen toplumsal, ekonomik ve siyasal dönüşümler; Sanayi Devrimi, sosyal hareketler ve refah devletinin gelişimi çerçevesinde ele alınmaktadır. Devlet, yerel yönetimler, sendikalar ve sivil toplum kuruluşları gibi sosyal politikanın temel aktörlerinin rol ve işlevleri incelenerek sosyal politika ile sosyal hizmet arasındaki ilişki mikro, mezzo ve makro düzeylerde değerlendirilmektedir. Ayrıca nüfus ve demografik dönüşüm, istihdam ve işsizlik, gelir dağılımı, yoksulluk, sosyal dışlanma, göç, dezavantajlı gruplar ve sosyal güvenlik gibi temel sosyal politika alanlarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Ders, öğrencilerin Türkiye’deki sosyal politika ve sosyal güvenlik uygulamalarını uluslararası gelişmelerle ilişkilendirerek değerlendirebilmelerine ve güncel sosyal sorunlara sosyal adalet, insan hakları ve sosyal refah perspektifinden yaklaşabilmelerine katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Ders kapsamında sosyal politika, ekosistem yaklaşımı çerçevesinde ve geniş anlamda sosyal politika perspektifinden ele alınmaktadır. Sosyal politikanın tarihsel gelişimi, refah devletinin oluşumu ve dönüşümü incelenerek sosyal politikaların mikro düzeyde bireyleri, mezzo düzeyde aileleri, grupları ve sivil toplum kuruluşlarını, makro düzeyde ise toplumsal yapıyı nasıl etkilediği değerlendirilmektedir. Bu kapsamda farklı sosyal politika ve refah devleti yaklaşımları ele alınmakta; Türkiye’deki sosyal politika ve sosyal güvenlik uygulamaları başta Batı Avrupa ülkeleri olmak üzere farklı refah sistemleriyle karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Ayrıca sosyal politikanın temel aktörleri, hedef grupları, araçları ve finansman kaynakları ile nüfus ve demografik dönüşüm, istihdam ve işsizlik, gelir dağılımı, yoksulluk, sosyal dışlanma, göç ve dezavantajlı gruplara yönelik sosyal politikalar ele alınmaktadır. Dersin son bölümünde Türkiye’nin toplumsal yapısı ve değişen sosyal ihtiyaçlar doğrultusunda güncel sosyal politika uygulamaları, sosyal hizmetlerle ilişkisi ve 21. yüzyılda ortaya çıkan yeni sosyal riskler ve politika arayışları değerlendirilmektedir.

·     Aysan, M. F. (2020). Geleceğin Türkiye’sinde sosyal politikalar. İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı.

·     Bedir, E., Alper, Y., Tokol, A., Özaydın, M. M., Metin, B., & Kocabaş, F. (2012). Sosyal politika. Anadolu Üniversitesi Yayınları.

·     Bölükbaşı, H. T., & Öktem, K. G. (2026). Measuring the Turkish welfare state: A multidimensional approach. Social Policy & Administration, 60(3), 468–480. https://doi.org/10.1111/spol.70010

·     Buğra, A., & Keyder, Ç. (Eds.). (2006). Sosyal politika yazıları. İletişim Yayınları.

·     Can, Z. G. (2025). The poverty effectiveness of social security benefits in Türkiye. Social Sciences, 14(7), 421. https://doi.org/10.3390/socsci14070421

·     Ersöz, H. Y. (2016). Sosyal politika. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi.

·     Gedik, M. (2023). Avrupa’da yaşayan Türk göçmenler. Göç Araştırmaları Vakfı, KAV Perspektif Yayınları.

·     Gencer, T. E., & Cılga, İ. (2017). Sosyal hizmeti yeniden düşünmek: Sosyal çalışmalar üzerine eleştirel tartışmalar. Nika Yayınevi.

·     Koray, M. (2005). Sosyal politika. İmge Kitabevi.

·     Nordheim, O., & van der Wel, K. A. (2025). Are there diminishing returns to social spending? Social policy, health and health inequalities in European countries: A comparative longitudinal survey data analysis. Social Science & Medicine, 380, 117721. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2025.117721

·     Ören, K. (2017). Sosyal politika. Rağbet Yayınları.

·     Talas, C. (1990). Toplumsal politikaya giriş. İmge Kitabevi.

·     Thompson, N. (2016). Kuram ve uygulamada sosyal hizmeti anlamak (3. bs.; B. Yıldırım, Çev.). Dipnot Yayınları.

·     Tokol, A., & Alper, Y. (2013). Sosyal politika (4. bs.). Dora Yayıncılık.

·     Yolcuoğlu, İ. G., & Özırmak, F. T. (2025). Sosyal koruma sisteminin sosyal yardımlarla etkili yönetimi: Sorunlar ve stratejiler. Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi, 6(1), 65–80. https://doi.org/10.61861/spshcd.1712971

·     Yörük, E. (2022). The politics of the welfare state in Turkey: How social movements and elite competition created a welfare state. University of Michigan Press

·     Allen, W. L., Fernández-Reino, M., & Ruiz, I. (2025). Immigration and the welfare state. Oxford Review of Economic Policy, 41(1), 64–86. https://doi.org/10.1093/oxrep/graf014

·     Fargues, É. (2025). Introduction: The dynamics of migration policy implementation: The frontline and beyond. Social Policy & Administration, 59(4), 603–607. https://doi.org/10.1111/spol.13160

·     Gedik, M. (2020). Sosyal hizmetlerde hak temelli yaklaşım. Çekmece İZÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 8(16), 28–57.

·     Gedik, M. (2021). AHSEN-sosyal hizmet modeli: İslâmî sosyal hizmet yaklaşımı. Efe Akademi Yayınları.

·     Hendow, M., Bilger, V., Hofmann, M., et al. (2026). Migration policies addressing irregularity: A typology of responses. Comparative Migration Studies, 14, 44. https://doi.org/10.1186/s40878-026-00557-0

·     Hernes, V., & Łukasiewicz, K. (2026). Restrictive, liberal, selective or universal? A cross-national analysis of European countries’ policy response to forced migrants from Ukraine. Journal of Ethnic and Migration Studies, 52(2), 343–366. https://doi.org/10.1080/1369183X.2025.2565907

·     Kweon, Y. (2025). Graying prospects: Popular support for pension spending in young and old societies. Social Science Quarterly, 106(6), e70092. https://doi.org/10.1111/ssqu.70092

·     Lutz, P., & Bachelet, M. (2026). Europe’s immigration divide: Multidimensional responsibility-sharing as a solution? Journal of European Public Policy. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/13501763.2026.2636284

·     Oh, S. E., & Choi, Y. J. (2025). Can social policy alleviate loneliness among older adults? A comparative analysis of OECD countries. Journal of Aging & Social Policy, 37(4), 547–564. https://doi.org/10.1080/08959420.2024.2384334

·     Zaun, N. (2025). Externally driven integration in EU migration policy: Enabling integration through indifference, undermining it through conflictive politicisation. Journal of European Public Policy. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/13501763.2025.256521

Sınavlar: (ödev hazırlama / yazılı sınav / Test: doğru-yanlış testi, çoktan seçmeli testi, kısa cevaplı test, eşleştirmeler). Ölçme değerlendirme sınavlarının nasıl yapılması gerektiği konusunda öğrenciler ile 1. HAFTA’da görüşülerek kararlaştırılacaktır.

Vize (Ara Sınav)                    : % 40

Final                                       : % 60

• “SHZ 329 / Sosyal Politika” derslerimiz bağlamında, “Ara Sınav” yerine %40 etki edebilecek bir “Word Dosya (ÖDEV)” planlanacaktır.
• “SHZ 329 / Sosyal Politika” dersimiz bağlamında, “Final Sınavı” yerine %60 etki edebilecek bir “PowerPoint sunum (ÖDEV)” planlanmıştır.

Kurallar ve Hatırlatmalar

Derslere Katılıma İlişkin Hatırlatmalar:

• İlgili bu derse %70 devam / katılım zorunluluğu vardır.
• Ara sınava kadar (8. Hafta) %70’in altında kalan ders katılımları, belirlenen ders notu üzerinden (-10%) olarak kesinti yapılacaktır.
• Ara sınava kadar (8. Hafta) %50'in altında kalan ders katılımları, belirlenen ders notu üzerinden (-20%) kesinti yapılacaktır.
• Final sınavına kadar (16. Hafta) iki dönemin toplamı %70’in altında kalan ders katılımları, toplam katılım oranının hiçbir mazeret bildirmeden (geçerli bir rapor) %70’in altında kalması durumunda öğrencinin ödevi geçersiz sayılabilecektir. Bu durumda öğrencinin bir gurup içerisinde yer almış olması yeterli bir sebep sayılmayacaktır.

Ödevlere İlişkin Hatırlatmalar:

• Ödevler grup ödevi yapılması durumunda; grup içerisinde yer alan öğrencilerin farklı notlar alabilmeleri olasıdır. Öğrencilerin grup içerisinde ödeve katılımları ve sunumlar noktasında göstereceği performans (konuya vakıflığı) dikkate alınarak notlar verilecektir.
• İlgili bu ders bağlamında hazırlanması gereken bireysel ve/veya grup ödevleri “Ara Sınav – Vize” yazılı (Word-Dosya) ve “Final Sınavı” olarak da (PowerPoint) sunumlar bütün öğrenci gruplarında dijital ortamda alınacaktır. Basılı alınması gerektirecek bir durum olduğunda bu konu öğrenciler ile görüşülerek kararlaştırılacaktır.
• Vize (Ara Sınav) notu yerine alınacak olan bireysel ve/veya grup ödevleri WORD dijital dosya olarak belirlenen gün ve saate kadar teslim alınacaktır.
•  İZÜ’nün tez yazım kılavuzu dikkate alınacaktır. (2. sınıf öğrencileri aynı zamanda Bilgisayar Okuryazarlığı dersinde almış oldukları ders bilgilerini de dikkate almak durumundadırlar.
• Teslim alınan bütün ödevler “TURNİTİN İntihal Programı” üzerinden kontrol edilecektir. İntihal oranları %20’nin altında olan ödevler değerlendirmeye alınacak, %20’nin üstünde olan ödevlerden intihal oranları dikkate alınarak; not belirleme çizelgesinde belirtilen oranlarda puanlamalarda kesinti yapılacaktır. İntihal değerlendirmelere ilişkin şu linkten: (https://www.youtube.com/watch?v=f-aP2Xwske4) bakılabilir.

Ödevlerde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:

• İlgili bu dersimizin “Ödev Başlıkları” dönemin 2.HAFTASI’nda öğrenciler ile sınıf içerisinde paylaşılacaktır. Ödev başlıklarının gruplarının oluşturulması öğrenciler arasında belirlenecektir. (Her öğrenci oluşturmak veya bulunmak istediği grubunu kendisi belirleyecektir. KBS’i (Kampüs Bilgi Sistemi) üzerinden temin edilebileceği gibi, iletilen “Ders Bilgi Formu”nda belirtildiği şekli ile işlenecektir.
• İlgili bu dersin ödevi en son; günü ve tarihi derste belirlenecektir “WORD (docx)” dijital dosya ortamında teslim edilmelidir.
• Ödevler vize sınavı yerine sayılacaktır. Önemle dikkate alınması gerekmektedir.  “9.Hafta 1. ve 2. Gruplar”, takip eden haftalarda ise diğer belirlenen gruplar “Power Point” üzerinden hazırlamış oldukları ödevlerin sunumlarını 45’er dakikalık zaman dilimleri dahilinde gerçekleştireceklerdir.
•  Gurup içerisinde ödevlere katılan her bir öğrenci sunumlara dahil olmak, katılmak durumundadır.
• Ödevlerin hazırlanılmasında; grup etkinliği/çalışması dikkate alınarak 2’şer ve en fazla 3’er kişiden oluşturulacak gruplar ile hazırlanacaktır.
• Ödevlerin teslim tarihi; İZÜ ”Kampüs Bilgi Sistemi”nde “Materyal Paylaşım Sistemi” bölümünde “ÖDEVLER” ilişkili bilgiler dikkate alınarak zamanında e-mail üzerinden teslim edilmelidir. Zamanında teslim edilmeyen ödevler geçersiz sayılacaktır.

Ödevler Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gereken Kurallar:

• İlgili derse ilişkin ödevlerin İZÜ-Yazım kuralları dikkate alınarak;
• Ödevler kapak bölümü hariç en az 10, en fazla 15 sayfa ile sınırlandırılmalıdır. İZÜ-Yazım kuralları dikkate alınarak;
  • Times New Roman” karakteriyle yazılmalıdır.
  • Bölüm ve alt bölüm başlıklar metinle aynı harf büyüklüğünde “12 Punto” ve koyu (Bold) yazı karakterleri kullanılmalıdır.
  • Metin içerisinde harf büyüklükleri 12 punto olmalıdır.
  • Ödev başlıkları “BÜYÜK” ve koyu (Bold) olarak 14 punto olmalıdır.
  • Başlıklar yazılan alanın sol kenarından, paragraf başı yapılmadan yazılmalıdır.
  • Başlıklar ile metin arasında 2 satır, paragraf içi 1,5 satır aralık bırakılmalıdır.
  • Ödev metni, sayfanın sol kenarında 2,5 cm, üst, alt ve sağ kenarlarında 2 cm boşluk bırakılarak yazılmalıdır.
  • Sayfa numarası olmalı. Sayfaların numaralandırmaları sayfaların altına (orta bölüm) yazılmalıdır.
  • “İçindekiler” bölümü olmalı
  • Konulara ilişkin alıntı yapılmış olan resim, grafik ve tablolar ilgili bölümde belirtilerek “Ekler” bölümünde de detayları sunulabilir.
  • Metin içerisinde kaynakça “APA-Sistemi” olarak belirtilmelidir
  • Kaynakçada; En az 10 adet basılı (Kitap, Makale, Dergi vb.) kaynak ve en az 5-10 arası Dijital/Web Sayfa (İnternet) E-Kaynak kullanılmalıdır.
  • Kaynaklar alfabetik sıralı işlenmeli ve kaynakça belirtme sistemine uygun olmalıdır.
• Word (doc/docx) dosya olarak hazırlanacak olan ödevlerin sayfa sıralamaları:
  • Kapak (arka sayfası boş)
  • İçindekiler (arka sayfası boş)
  • Özet
  • Giriş
  • Araştırılacak konuya ilişkin “Üst ve Alt Başlık”lar ile birlikte konuların metinleri
  • Sonuç/Tartışma (en az bir sayfa)
  • Kaynaklar
  • Ekler