Sağlık Bilimleri Fakültesi · Sosyal Hizmet · Lisans
Dersin Amacı
Bu ders öğrencilere, sosyal hizmette genelci yaklaşım ve genelci uygulama çerçevesinde bireylerle çalışma, sosyal hizmette kullanılan temel kuramlar ve teknikler,sosyal hizmet uzmanının planlı değişim basamaklarını kullanarak sosyal hizmet müdahalesi (bireye yönelik sosyal hizmet müdahalesi) geliştirebilmesini sağlamaktadır.
Ders İçeriği
Öğrencinin genelci sosyal hizmet yaklaşımı doğrultusunda mesleğin kuramsal temellerini, uygulama esaslarını, bireylerle sosyal hizmet sürecine ilişkin bilgi ve beceri kazanması beklenmektedir.
Zorunlu Kaynaklar
Kitaplar
Duyan, V. (2014). Sosyal Hizmet Temelleri Yaklaşımları Müdahale Yöntemleri. Ankara: Sosyal Çalışma Yayınları
Akbaş, E. (2014). Sosyal Çalışmada Çağdaş Eleştirel Perspektifler. Ankara: SABEV
Makaleler
Akçabozan, N. B., & Hatipoğlu Sümer, Z. (2016). Bireysel psikoloji ve Adler’de aile danışmanlığı. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 6(46), 87–101.
Akdağ, İ. (2020). Çatışma teorisi bağlamında tarihsel-toplumsal çatışmanın değişen biçimleri üzerine bir inceleme. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(10, Yıl Özel Sayısı), 5231–5251. https://doi.org/10.26466/opus.629985
Baykara Acar, Y., & Acar, H. (2002). Sistem kuramı – ekolojik sistem kuramı ve sosyal hizmet. Toplum ve Sosyal Hizmet, 13(1), 29–35.
Erbay, E. (2019). Güç ve güçlendirme kavramları bağlamında sosyal hizmet uygulaması. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 19(42).
Karakuş, S., & Erkan, Z. (2019). Genogram kullanımına yönelik çalışmaların incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(3), 815–830.
Polat Uluocak, G. (2011). Görev odaklı yaklaşım: Sosyal hizmet için bir uygulama modeli. Toplum ve Sosyal Hizmet, 22(1).
Şahin, F. (2001). Sosyal hizmette güçler perspektifi ve çözüm odaklı mülakat. Aile ve Toplum, 1(4).
Tatlıoğlu, S. S. (2021). Öğrenmeye sosyal-bilişsel bir bakış: Albert Bandura. Sosyoloji Notları, 5(1).
Yıldırım, O., & Kumcağız, H. (2022). Psikodinamik yaklaşıma göre insan davranışının incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(40), 103–132.
Yıldırım, Ş. (2016). Sosyal hizmette krize müdahale yaklaşımının kullanımı. CBU-Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi (CBU-SBED), 3(4), 481–486.
Önerilen Kaynaklar
Duyan, V. (2014). Sosyal Hizmet Temelleri Yaklaşımları Müdahale Yöntemleri. Ankara: Sosyal Çalışma Yayınları
Açıklamalar
Vizenin %40’ı, finalin %60’ı notunuzu etkileyecektir.
Kuramlar hakkında kendi yorumlarınız ve eleştirileriniz puanlamada ayrıca etkili olacaktır.
Sınav soruları ezbere dayalı bir sistemde hazırlanmayacaktır; daha çok sizin genel bilgiyi özümsemenize yönelik olacaktır.
Bu nedenle bilgiyi içselleştirmeyi ve eleştirel bir şekilde kullanmayı öğrendiğinizde dersten daha iyi notlar alabilirsiniz.
Sınavlar görünüşte sözel bir değerlendirme gibi görünse de, aslında yazım üslubunuz, yorum kabiliyetiniz ve bilgiyi analitik kullanma beceriniz notunuzu belirleyecektir.
Sınavlar okunurken isimlerinize asla bakılmamaktadır.
Notların kontrolü için aradan bir veya iki gün geçtikten sonra rastgele seçilen kişiler tekrar değerlendirilir; notlarına bakılmadan yeniden puanlanır.
Eğer bir tutarsızlık tespit edilirse, tüm sınıfın notları tekrar okunacaktır.
Kurallar
Derse katılımınız oldukça önemlidir. %70 devamsızlığın üzerindeki kişiler final sınavına alınmayacaktır.
Derse girerken asla kapıya vurmayınız; istediğiniz zaman doğrudan sınıfa girebilirsiniz.
İlk 15 dakika geç kaldığınızda 1. saate imza atamazsınız.
30 dakika geç kaldığınızda 2. saate imza atamazsınız.
1 saat geç kaldığınızda 3. saate imza atamazsınız.
Bu kurallar, derslerin düzenli bir şekilde takip edilebilmesi için alınmıştır.
İmza atamamanız derse girmenize engel değildir. Bu saatler dışında derse gelenler imza atmaksızın derse girip, istedikleri zaman dersten ayrılabilir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Bireyle çalışma yöntemini tanımlayabilir.
- Planlı değişim sürecinin basamaklarını yazabilir ve açıklayabilir.
- Sistem kuramı, ekolojik kuram, çatışma kuramı, feminist kuram ve gelişim kuramları gibi majör kuramların önemini detaylı bir şekilde açıklayabilir.
- Görev odaklı yaklaşımın tüm adımlarını tek tek açıklayıp nerede kullanılacağını bilir.
- Güçler perspektifini çatışma kuramıyla ayırabilir. Sosyal hizmet için önemini açıklayabilir.
- Güçlendirme kuramının adımlarını bilir ve kuram eleştirisini yapabilir.
- Sistem kuramının sosyal hizmette kazandırdığı bakış açısını detaylıca açıklayabilir
- Kuramları kıyaslayarak eleştirel şekilde tartışabilir.
- Kuram, perspektif, yaklaşım, model kavramlarını sosyal hizmet açısından detaylıca ayırt edebilir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 17 | 3 | 51 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 17 | 2 | 34 |
| Ara Sınav | 1 | 15 | 15 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 25 | 25 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Ders oryantasyonu | Ders oryantasyonu |
| 2 | Sistem kuramı ve ekolojik yaklaşım. Genelci yaklaşım çerçevesinde bireyle çalışmanın tarihçesi | İlgili kaynaktan ön hazırlık yapılacak |
| 3 | Psikodinamik kuram | İlgili kaynaktan ön hazırlık yapılacak |
| 4 | Social learning theory and conflict theory | Ana kaynaktan okuma yapılacak |
| 5 | Güçler perspektifi ve çözüm odaklı yaklaşım. | Ana kaynaktan okuma yapılacak |
| 6 | Görev merkezli yaklaşım | Ana kaynaktan okuma yapılacak |
| 7 | Krize müdahale | Ana kaynaktan okuma yapılacak |
| 8 | Ara Sınav | Önceki makaleler tekrar okunacak ve derste anlatılan tüm konular tekrar gözden geçirilecektir. |
| 9 | Genogram ve eko-harita | Ana kaynaktan okuma yapılacak |
| 10 | Bireysel psikoloji ve aile danışmanlığı | Ana kaynaktan okuma yapılacak |
| 11 | Planlı değişim süreci tanışma ön değerlendirme | Ana kaynaktan okuma yapılacak |
| 12 | Planlı değişim süreci planlama | Ana kaynaktan okuma yapılacak |
| 13 | Planlı değişim süreci uygulama değerlendirme sonlandırma | Ana kaynaktan okuma yapılacak |
| 14 | Kuram eleştirileri I | Vizeye kadar olan kuramsal yaklaşımlar eleştirilecektir. |
| 15 | Kuram eleştirileri II | Vize sonrası olan kuramsal yaklaşımlar eleştirilecektir. |
| 16 | Final sınavı | Tüm verilen kaynaklar tekrar edilecek ve ders değerlendirme çıktılarında verilen ana konulara odaklanacaktır. |


