Sağlık Bilimleri Fakültesi · Sosyal Hizmet · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin temel amacı; sosyal hizmet mesleğinin dayandığı evrensel değerleri ve etik ilkeleri derinlemesine inceleyerek, öğrencilerin mesleki kimlik gelişimine katkı sağlamaktır. Öğrencilere, profesyonel uygulama sürecinde karşılaşacakları karmaşık etik ikilemleri tanıma, analiz etme ve etik karar verme modellerini kullanarak çözümleme yetkinliği kazandırmak hedeflenmektedir. Böylece, teorik bilgiyi pratiğe aktarabilen ve mesleki sorumluluk bilinci gelişmiş sosyal çalışmacıların yetiştirilmesi amaçlanır.
Ders İçeriği
Bu ders kapsamında; ahlak, etik ve değer kavramlarının felsefi temelleri ile sosyal hizmet mesleği arasındaki ilişki incelenir. Sosyal hizmetin temel değerleri (insan onuru, sosyal adalet, hizmet, dürüstlük, yetkinlik) ve ulusal (SHUDER) ile uluslararası (IFSW/IASSW) mesleki etik kodlar detaylandırılır. Ders içeriğinde; gizlilik, mahremiyet, aydınlatılmış onam, müracaatçının kendi kaderini tayin hakkı ve profesyonel sınırlar gibi temel etik sorumluluklar yer alır. Ayrıca, etik ikilemlerin analizi için kullanılan etik karar verme modelleri tanıtılarak, farklı müracaatçı grupları (çocuk, yaşlı, engelli vb.) ve teknoloji kullanımıyla ilgili güncel vaka örnekleri üzerinden uygulamalı analizler yapılır.
Zorunlu Kaynaklar
Cevizci, A.(2018). Etik: Ahlak Felsefesi. Ankara: Say Yayınları
Reamer, F.G: (2018). Sosyal Hizmet Etiği ve Değerleri. Ankara: Nika Yayınevi
Artan, T. & Zubaroğlu Yanardağ, M. (2020). Sosyal Hizmet Etiği. Ankara: Nika Yayınevi
Önerilen Kaynaklar
Frederic, Reamer. Sosyal Hizmet Etiği ve Değerleri. Nika Yayınları
Kurallar
· Derse katılımınız önemlidir. %70 devamsızlığın üzerindeki kişiler final sunumuna alınmayacaktır.
· Derse girerken asla kapıya vurmayınız; istediğiniz zaman doğrudan sınıfa girebilirsiniz.
· İlk 15 dakika geç kaldığınızda 1. saate imza atamazsınız.
· 30 dakika geç kaldığınızda 2. saate imza atamazsınız.
· Bu kurallar, derslerin düzenli bir şekilde takip edilebilmesi için alınmıştır.
· İmza atamamanız derse girmenize engel değildir. Bu saatler dışında derse gelenler imza atmaksızın derse girip, istedikleri zaman dersten ayrılabilir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Sosyal hizmet mesleğinin "değerleri" (soyut idealler) ile "etik ilkeleri" (somut uygulama kuralları) arasındaki farkı saptar ve örneklendirebilir.
- Çevresinde, kurumlarında veya sivil toplumda yaşanan olayları gözlemleyerek, bunları birer "etik problem" olarak formüle eder ve çözümleyebilir.
- Etik, ahlak ve değer kavramlarını tanımlar; ahlakın kaynağı (din, toplum, felsefe) üzerine yürütülen tartışmaları ve etik ile ahlak arasındaki felsefi ayrımları açıklayabilir.
- Evrensel etik, yerel/kültürel etik ve meslek etiği arasındaki hiyerarşiyi ve farklılıkları ayırt edebilir.
- Descartes’ın "Geçici (Muvakkat)" ve "Kalıcı (Kati)" ahlak anlayışını kavrayarak, meslek etiğinin doğasını bu felsefi ayrımlar üzerinden tartışır.
- Kürtaj, ötenazi, hayvan deneyleri gibi tartışmalı biyoetik ve sosyal konuları, kişisel yargılarından ziyade teorik ve uygulamalı etik perspektifinden analiz edebilir.
- Pozitif ve negatif özgürlük kavramlarını tanımlayarak, bu kavramların Türkiye ve dünya politiğindeki yansımalarını ve insan hakları ile ilişkisini değerlendirebilir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 15 | 3 | 45 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 15 | 5 | 75 |
| Ara Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav | 1 | 10 | 10 |
| Ödev | 1 | 10 | 10 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 10 | 10 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Oryantasyon | Katılım |
| 2 | Ahlak, etik ve mesleki etik nedir? | Bir önceki dersi tekrar ve hazırlanan ders notlarını okuma |
| 3 | Etiğin Diğer Disiplinlerle İlişkisi | Bir önceki dersi tekrar ve hazırlanan ders notlarını okuma |
| 4 | Betimleyici ve Normatif Etik | Bir önceki dersi tekrar ve hazırlanan ders notlarını okuma |
| 5 | Teleolojik Etik | Bir önceki dersi tekrar ve hazırlanan ders notlarını okuma |
| 6 | Deontolojik Etik | Bir önceki dersi tekrar ve hazırlanan ders notlarını okuma |
| 7 | Erdem Etiği | Bir önceki dersi tekrar ve hazırlanan ders notlarını okuma |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Sosyal Hizmetin Değerleri | Bir önceki dersi tekrar ve hazırlanan ders notlarını okuma |
| 10 | Ulusal ve Uluslararası Sosyal Hizmet Etik İlkeleri | Bir önceki dersi tekrar ve hazırlanan ders notlarını okuma |
| 11 | Etik ikilemlerde karar verme süreci | Bir önceki dersi tekrar ve hazırlanan ders notlarını okuma |
| 12 | Birey, Aile ve Grup Çalışmalarında Etik | Bir önceki dersi tekrar ve hazırlanan ders notlarını okuma |
| 13 | Çocuklarla Çalışmada Etik | Bir önceki dersi tekrar ve hazırlanan ders notlarını okuma |
| 14 | Yaşlı ve Engellilerle Çalışmada Etik | Bir önceki dersi tekrar ve hazırlanan ders notlarını okuma |
| 15 | Değerlendirme | Bir önceki dersi tekrar ve hazırlanan ders notlarını okuma |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |