Sağlık Bilimleri Fakültesi · Sağlık Yönetimi · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; sağlık sektörü ve özellikle hastanelerde, işletme ve maliyet muhasebesi uygulamalarını tanıtmak, maliyetlerin doğru sınıflandırılması ve hesaplanması yoluyla sağlık hizmetlerinin maliyet yapısını ortaya koymak, satışların/hizmet sunumunun maliyetini ve gelir tablosunu doğru şekilde düzenlemeyi öğretmek, ayrıca farklı maliyet sistemlerini (sipariş, süreç, faaliyet tabanlı vb.) tanıtarak sağlık kuruluşlarında etkin maliyet yönetimi ve finansal karar alma sürecine katkı sağlamaktır.
Ders İçeriği
Bu derste, sağlık sektörü ve özellikle hastaneler bağlamında; işletme ve maliyet muhasebesinin temel kavramları, klinik/poliklinik, laboratuvar, görüntüleme ve destek hizmet birimlerine ilişkin maliyetlerin sınıflandırılması (ör. ilaç-sarf, personel, tıbbi cihaz amortismanı; direkt–endirekt, sabit–değişken), satışların/hizmet sunumunun maliyetinin hesaplanması ve SUT ile hastane gelir tablosunun düzenlenmesi ile maliyet sistemleri (sipariş, süreç, faaliyet tabanlı maliyetleme vb.) ve bunların sağlık kuruluşlarındaki sınıflandırılması ve uygulamaları detaylı bir şekilde incelenecektir.
Zorunlu Kaynaklar
Sağlık Kurumlarında Maliyet Yönetimi, AÖF,2865
Hastane Yönetimi, Haydar SUR-Tuncay PALTEKİ, Nobel Yayınları
Profesyonel Hastane Yönetimine Giriş, Alparslan MERT, İletişimce Yayınları
Maliyet ve Yönetim Muhasebesi, Muzaffer CİVELEK-Azzem ÖZKAN, Detay Yayıncılık
Öğretim Üyesine ait ders notları
Önerilen Kaynaklar
Cost Management in Health Institutions, AÖF, 2865
Hospital Management, Haydar SUR-Tuncay PALTEKİ, Nobel Publishing
Introduction to Professional Hospital Management, Alparslan MERT, İletişimce Yayınları
Cost and Management Accounting, Muzaffer CİVELEK-Azzem ÖZKAN, Detay Publishing
Lecturer's notes
Açıklamalar
Ana kaynaklardan ders öncesi ilgili konunun okunması önerilir.
Kurallar
Devam Zorunluluğu: Öğrencilerin derslerin en az %70’ine katılması gereklidir.
Zamanında Katılım: Derslere zamanında gelmek esastır; geç gelen öğrenciler derse rahatsızlık vermemelidir.
Ders Disiplini: Ders sırasında cep telefonu, tablet veya bilgisayar yalnızca ders amaçlı kullanılabilir.
Ödev ve Projeler: Belirlenen tarihlerde teslim edilmelidir; geç teslim edilen ödevler not kaybına neden olur.
Sınavlar: Ara sınav ve dönem sonu sınavına katılım zorunludur. Mazeret sınavları yalnızca resmi belgeli durumlarda yapılır.
Katılım ve Tartışma: Derse aktif katılım ve tartışmalara katkı sağlamak beklenir.
Akademik Dürüstlük: Kopya, intihal veya benzeri etik ihlaller kesinlikle kabul edilmez; disiplin işlemleri uygulanır.
İletişim: Öğrenciler, dersle ilgili sorularını öğretim üyesine e-posta veya ofis saatlerinde sorabilir.
Etik Davranış: Ders süresince ve uygulamalı çalışmalarda etik davranış ve hasta gizliliğine özen gösterilmelidir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Sağlık sektörü ve hastanelerde işletme ve maliyet muhasebesinin temel kavramlarını açıklar.
- Klinik, laboratuvar, görüntüleme ve destek hizmet birimlerine ait maliyetleri sınıflandırır (direkt–endirekt, sabit–değişken vb.).
- İlaç, sarf, personel giderleri ve tıbbi cihaz amortismanı gibi maliyet unsurlarını ayırt eder ve hesaplar.
- Sağlık hizmetlerinin satışların/hizmet sunumunun maliyetini hesaplar.
- Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) çerçevesinde hastane gelir tablosunu düzenler.
- Farklı maliyet sistemlerini (sipariş, süreç, faaliyet tabanlı vb.) tanır ve sağlık kuruluşlarına uygun olanı seçer.
- Maliyet verilerini kullanarak sağlık kuruluşlarında etkin maliyet yönetimi ve finansal karar alma sürecine katkı sağlar.
- Hastanelerde maliyet kontrolü ve kaynak kullanımında verimliliği artırmaya yönelik öneriler geliştirir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 3 | 48 |
| Ara Sınav | 1 | 10 | 10 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 1 | 1 |
| Uygulama | 16 | 2 | 32 |
| Final | 1 | 10 | 10 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Sağlık sektörü ve hastanelerde işletme ve maliyet muhasebesine giriş | Temel ve yardımcı kaynaklardan en az 3 saat çalışılacak ve derse hazırlıklı gelinecek |
| 2 | Sağlık kurumlarında maliyet yönetimi, organizasyonu ve kayıt düzeni | Temel ve yardımcı kaynaklardan en az 3 saat çalışılacak ve derse hazırlıklı gelinecek |
| 3 | Maliyet unsurları: direkt–endirekt maliyetler, sabit–değişken maliyetler | Temel ve yardımcı kaynaklardan en az 1 saat çalışılacak ve derse hazırlıklı gelinecek |
| 4 | Maliyet sistemleri ve sınıflandırılması | İlgili kaynaklar |
| 5 | Sağlık kurumlarında maliyet unsurlarının sınıflandırılması; klinik, laboratuvar, görüntüleme ve destek hizmetler | Temel ve yardımcı kaynaklardan en az 1 saat çalışılacak ve derse hazırlıklı gelinecek |
| 6 | Sağlık hizmetlerinde maliyet dağıtımı ve gider yeri hesaplamaları | Temel ve yardımcı kaynaklardan en az 3 saat çalışılacak ve derse hazırlıklı gelinecek |
| 7 | Sağlık hizmetlerinde satışların/hizmet sunumunun maliyetinin hesaplanması | Temel ve yardımcı kaynaklardan en az 3 saat çalışılacak ve derse hazırlıklı gelinecek |
| 8 | Ara sınav | Genel hazırlık |
| 9 | Maliyet sistemleri: sipariş maliyet sistemi | Temel ve yardımcı kaynaklardan en az 3 saat çalışılacak ve derse hazırlıklı gelinecek |
| 10 | Maliyet sistemleri: süreç maliyet sistemi | Temel ve yardımcı kaynaklardan en az 3 saat çalışılacak ve derse hazırlıklı gelinecek |
| 11 | Faaliyet tabanlı maliyetleme ve sağlık kuruluşlarında uygulamaları | Temel ve yardımcı kaynaklardan en az 3 saat çalışılacak ve derse hazırlıklı gelinece |
| 12 | Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) | Temel ve yardımcı kaynaklardan en az 3 saat çalışılacak ve derse hazırlıklı gelinecek |
| 13 | Sağlık hizmetlerinde SUT eksenli maliyet hesaplamaları (Poliklinik-Klinik-Ameliyathane vb.) | Öğretim Üyesine ait ders notları |
| 14 | Sağlık hizmetlerinde maliyet verilerinin karar alma sürecinde kullanımı, verimlilik ve maliyet kontrolü | Temel ve yardımcı kaynaklardan en az 1 saat çalışılacak ve derse hazırlıklı gelinecek |
| 15 | Genel tekrar, vaka analizleri ve dönem sonu değerlendirmesi | Öğretim Üyesine ait ders notları |
| 16 | Final Sınavı | Genel hazırlık |