Ana içeriğe atla

HEM 207 - Hemşirelikte Eleştirel Düşünme ve Yaratıcılık

Sağlık Bilimleri Fakültesi · Hemşirelik · Lisans

AKTS: 3 T+U+L: 2+0+0 Bölüm Seçmeli
Koordinatör: Dr. Öğr. Üyesi Nihal ALTUN
Öğretim Üyeleri: Dr. Öğr. Üyesi Nihal ALTUN

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, eleştirel düşünmenin ve yaratıcılığın, bireysel ve mesleki yaşamdaki yeri ve önemini kavrayan, kendi düşünme sürecinde dikkate alan, kaynaklardan elde edilen ver/bilgileri toplama, analiz etme, düzenlenme, bu bilgilerin ışığında neye gereksinim olduğuna karar verme, alternatiflerden birini seçme, uygulama ve işlemin sonuçlarını değerlendirme becerisini kazanan hemşireler yetiştirmektir.

Ders İçeriği

Bu ders; düşünce ve eleştirel düşünme kavramı, eleştirel düşünmenin tarihsel gelişimi, hemşirelikte eleştirel düşünme, eleştirel düşünmenin özellikleri ve boyutları, eleştirel düşünme süreci ve etkileyen faktörler, eleştirel düşünme becerileri, eleştirel düşünen bireyin özellikleri, eleştirel düşünme modelleri, eleştirel düşünmeyi ölçme araçları, yaratıcılık kavramı ve kapsamı, önemi, hemşirelikte yaratıcılık, yaratıcılık süreci,  bireysel ve örgütsel yaratıcılık, yaratıcılığı geliştirmeye yönelik teknikler, yaratıcılığın geliştirilmesini etkileyen faktörler, yaratıcılığı engelleyen faktörler, sorun çözme sürecinde eleştirel düşünme ve yaratıcılık konularını içerir.

Zorunlu Kaynaklar

  1. Açıkgöz, G. (2015). Hemşirelerin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin ve Profesyonellik Davranışlarının Belirlenmesi. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
  2. Atasayar, B. Ş., & İşeri, Ö. (2023). Eleştirel Düşünme Eğitiminin Öğrencilerin Hemşirelik Tanıları Belirleme, Algılama ve Eleştirel Düşünme Motivasyonuna Etkisi. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 11(2), 1416-1430.
  3. Aydın, A., & Kurudirek, F. (2021). Hemşirelik Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Düzeylerinin Yaratıcılıklarına Etkisi. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 9(1), 140-149.
  4. Kurnaz, A. (2013). Eleştirel Düşünme Öğretimi Teknikleri. 2. Baskı, Konya, Eğitim Kitabevi.
  5. Atasoy, I., Özdemir S.Ç. (2021). Hemşireliğin Geleceği İnovasyon. 1. Baskı, Ankara, Akademisyen Kitabevi.
  6. Batur, Z., & Özcan, H. Z. (2022). Eleştirel Düşünme Üzerine Yazılan Lisansüstü Tezlerinin Bibliyometrik Analizi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 9(2), 834-854.
  7. Beler, M. (2018). Hemşirelerin Örgütsel Yaratıcılık Algıları ve Problem Çözme Becerileri. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
  8. Çalışkan, B. B., & Doğan R. (2022). Hemşirelik Öğrencilerinin, Eleştirel Düşünme Becerilerinin Karar Verme, Empatik Eğilim ve Becerileri Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. Journal of Medical Sciences, 3(2); 116-122.
  9. Çalışkan, N., Karadağ, M., Durmuş İskender, M., Aydoğan, S., & Gündüz, C. S. (2020). Eleştirel Düşünme Dersinin Hemşirelik Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimleri ve Eleştirel Düşünme Motivasyonlarına Etkisi. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi, 12(4), 544-51.
  10. Çam, O., & Öztürk Turgut, E. (2015). Yaratıcılık. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 31(2), 78-85.
  11. Çelik, S., Yılmaz, F., Karataş, F., Al B., & Karakaş, N. S. (2015). Hemşirelik Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimleri ve Etkileyen Faktörler. HSP, 2(1), 74-85.
  12. Çengel, A. B. (2020). Yoğun Bakım Hemşirelerinin Eleştirel Düşünme Eğilimleri ile İş Doyumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
  13. Dikmen, Y. D., & Usta, Y. Y. (2013). Hemşirelikte Eleştirel Düşünme. S.D.Ü Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 31-38.
  14. Erkin, Ö., & Göl, İ. (2021). Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Bilişsel Esneklik ve Yaratıcılık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 8(2), 97-102.
  15. Ersay Önal, Z., & Aba,  Y. A. (2023). Hemşirelerde Örgüt İkliminin Örgütsel Yaratıcılık Algılarına Etkisi. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 10(1):10-19.
  16. Gençer Şendur, E., & Akman Yılmaz, A. (2023). Hemşirelik Sürecinde Anahtar Öge: Eleştirel Düşünme. Yaşam Boyu Hemşirelik Dergisi, 4(1): 118-135.
  17. Işık, E., Karabulutlu, Ö., Kanbay, Y., & Aslan, Ö. (2012). Hemşirelerde Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin Belirlenmesi: Karşılaştırmalı Bir Çalışma. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 5(3), 96-100.
  18. Karadağ, M., Alparslan, Ö., & İşeri, Ö. P. (2018). Ebelik ve Hemşirelik Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimleri ve Öğrenme Stilleri. Cukurova Medical Journal, 43(1), 13-21.
  19. Kaya, A., & Şendir, M. (2021). Hemşirelik Eğitimi ve Uygulamalarında Eleştirel Düşünme Stratejileri ve Boyutları. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 4(3), 163-168.
  20. Körpe, G., & Demir, S. (2018). Hemşirelik Öğrencilerinin Yaratıcılık Düzeyleri ve Problem Çözme Becerileri. Uluslararası Hakemli Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, Ocak / Şubat / Mart / Nisan (12), 1-20.
  21. Köse Tosunöz, İ. (2022). Hemşirelik Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerilerinin Geliştirilmesinde Kullanılan Öğretim Yöntemleri. Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(2), 497-505.
  22. Nosich, G. M. (2016). Eleştirel Düşünme ve Disiplinlerarası Eleştirel Düşünme Rehberi. [Learning to Think Things Through A Guide to Critical Thinking Across the Curriculum.] Çev. Aybek B. Ankara, Anı Yayıncılık.
  23. Özbudak, E., & Koç, Z. (2021). Hemşirelik Uygulamalarında Eleştirel Düşünmenin Önemi. Sağlık ve Toplum, 31(2), 38-48.
  24. Özdil, K., Özcan, A., Muz, G., & Turaç, N. (2019). Hemşirelik Öğrencilerinin Araştırma ve Gelişmelere Karşı Farkındalık Tutumları ve Eleştirel Düşünme Becerileri. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi, 11(2), 109-119.
  25. Sarıtaş, S., & Yıldırım M. (2020). Ameliyathane Hemşirelerinin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin Belirlenmesi. ACU Sağlık Bil Dergisi, 11(2):252-256.
  26. Tayhan, A., Çetinkaya, A., Özmen, D., Şahin Büyük, D., & Uyar, F. (2023). Hemşirelik Öğrencilerinin Akademik Başarılarına Göre Yaratıcı Düşünce ve Bilişsel Esneklik Düzeylerinin Karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 10(1):42-51.
  27. Tiryaki Şen, H., Taşkın Yılmaz, F., & Paslı Gürdogan, E. (2013). Hemşirelikte Yaratıcılık. Akademik Bakış Dergisi, 38, 1-8.
  28. Uludağ, E., & Uzun, S. (2018). Hemşirelik Eğitiminde Öğrencilerin Yaratıcı Düşünce Becerilerinin İncelenmesi (Gümüşhane İli Örneği). Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(3), 63-70.
  29. Urhan, E. (2019). Kamu Hastanelerinde Çalışan Hemşirelerin Eleştirel Düşünme Düzeylerinin Belirlenmesi. İstanbul Okan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
  30. Uyar, M. G. (2019).  Öğrenci Hemşirelerin Eleştirel Düşünme Eğilimleri ve Otonomi Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Nevşehir.
  31. Uyar, M. G., & Güven, Ş. D. (2020). Hemşirelik Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimleri ile Otonomi Düzeyleri Arasındaki İlişki. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 7(3): 421-430.
  32. Yetik Aras, A. (2019). Acil Serviste Çalışan Hemşirelerin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin Belirlenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Samsun.
  33. Yıldırım, A., & Taşçı, S. (2013). Hemşirelikte Eleştirel Düşünmenin Klinik Karar Vermeye Etkisi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3), 187-191.

Önerilen Kaynaklar

  1. Tayaz, E., & Koç, A. (2022). Son Yirmi Yılda Hemşirelik Alanında Eleştirel Düşünme İle İlgili Yapılan Lisansüstü Tezlerin Retrospektif İncelenmesi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(1), 1-13.
  2. Ulutaşdemir, N., Kulakaç, N., & Uzun, S. (2021). Hemşirelerin Bireysel Yenilikçilik Düzeylerinin Belirlenmesi. EJONS International Journal on Mathematic, Engineering and Natural Sciences, 5(18), 199-205.
  3. Eskidemir, S. (2020). Hemşirelik Lisans ve Yüksek Lisans Öğrencilerinde Eleştirel Düşünme ve Duygusal Zeka Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İzmir.

Kurallar

Teorik saatlerine %70, uygulama saatlerine %80 devam etmek zorundadır. Her öğrenci derse devam durumunu kendisi izlemek zorundadır. Devam koşulunu yerine getiremeyen öğrenci final ve bütünleme sınavına giremez.

Öğrencilerin derse zamanında girmeleri, ödevleri ile ilgi sorumluluklarını yerine getirmeleri beklenmektedir.

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Hemşirelikte eleştirel düşünmenin ve yaratıcılığın önemini kavrar.
  2. Düşünce ve eleştirel düşünme kavramını, eleştirel düşünmenin özelliklerini ve boyutlarını, eleştirel düşünme modellerini açıklar
  3. Eleştirel düşünme ölçme araçlarını sıralar.
  4. Yaratıcılık, bireysel ve örgütsel yaratıcılık kavramlarını ve yaratıcılığı geliştirmeye yönelik teknikleri açıklar.
  5. Yaratıcılığın geliştirilmesini etkileyen ve yaratıcılığı engelleyen faktörlerin farkına varır.
  6. Sorunları, yaratıcılığı geliştirerek eleştirel düşünme yoluyla çözer.

Temel Alan Dağılımı

(31) Sosyal ve Davranış Bilimleri%40 (72) Sağlık%60

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaBeyin FırtınasıAltı ŞapkaProblem Çözme

Ölçme ve Değerlendirme

Sınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)16232
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi000
Ara Sınav11010
Kısa Sınav000
Ödev000
Uygulama000
Final12020

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Ders Programının Tanıtılması-
2Düşünme ve Eleştirel Düşünme Kavramı, Eleştirel Düşünmenin Tarihsel GelişimiNosich, G. M. (2016). Eleştirel Düşünme ve Disiplinlerarası Eleştirel Düşünme Rehberi. [Learning to Think Things Through A Guide to Critical Thinking Across the Curriculum.] Çev. Aybek B. Ankara, Anı Yayıncılık. Yetik Aras, A. (2019). Acil Serviste Çalışan Hemşirelerin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin Belirlenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Samsun.
3Hemşirelikte Eleştirel DüşünmeGençer Şendur, E., & Akman Yılmaz, A. (2023). Hemşirelik Sürecinde Anahtar Öge: Eleştirel Düşünme. Yaşam Boyu Hemşirelik Dergisi, 4(1): 118-135. Özbudak, E., & Koç, Z. (2021). Hemşirelik Uygulamalarında Eleştirel Düşünmenin Önemi. Sağlık ve Toplum, 31(2), 38-48.
4Eleştirel Düşünmenin Özellikleri ve BoyutlarıUrhan, E. (2019). Kamu Hastanelerinde Çalışan Hemşirelerin Eleştirel Düşünme Düzeylerinin Belirlenmesi. İstanbul Okan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Açıkgöz, G. (2015). Hemşirelerin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin ve Profesyonellik Davranışlarının Belirlenmesi. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
5Eleştirel Düşünme Süreci ve Etkileyen FaktörlerÇengel, A. B. (2020). Yoğun Bakım Hemşirelerinin Eleştirel Düşünme Eğilimleri ile İş Doyumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul. Çelik, S., Yılmaz, F., Karataş, F., Al B., & Karakaş, N. S. (2015). Hemşirelik Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimleri ve Etkileyen Faktörler. HSP, 2(1), 74-85. Yetik Aras, A. (2019). Acil Serviste Çalışan Hemşirelerin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin Belirlenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Samsun.
6Eleştirel Düşünme Becerileri Eleştirel Düşünen Bireyin ÖzellikleriKöse Tosunöz, İ. (2022). Hemşirelik Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerilerinin Geliştirilmesinde Kullanılan Öğretim Yöntemleri. Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(2), 497-505. Uyar, M. G. (2019). Öğrenci Hemşirelerin Eleştirel Düşünme Eğilimleri ve Otonomi Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Nevşehir.
7Ara SınavTüm ders notları
8Eleştirel Düşünme ModelleriKurnaz, A. (2013). Eleştirel Düşünme Öğretimi Teknikleri. 2. Baskı, Konya, Eğitim Kitabevi. Eskidemir, S. (2020). Hemşirelik Lisans ve Yüksek Lisans Öğrencilerinde Eleştirel Düşünme ve Duygusal Zeka Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
9Eleştirel Düşünmeyi Ölçme AraçlarıKurnaz, A. (2013). Eleştirel Düşünme Öğretimi Teknikleri. 2. Baskı, Konya, Eğitim Kitabevi. Açıkgöz, G. (2015). Hemşirelerin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin ve Profesyonellik Davranışlarının Belirlenmesi. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
10Yaratıcılık Kavramı ve Kapsamı, ÖnemiAtasoy, I., Özdemir S.Ç. (2021). Hemşireliğin Geleceği İnovasyon. 1. Baskı, Ankara, Akademisyen Kitabevi.
11Hemşirelikte YaratıcılıkTiryaki Şen, H., Taşkın Yılmaz, F., & Paslı Gürdogan, E. (2013). Hemşirelikte Yaratıcılık. Akademik Bakış Dergisi, 38, 1-8.
12Yaratıcılık SüreciTiryaki Şen, H., Taşkın Yılmaz, F., & Paslı Gürdoğan, E. (2013). Hemşirelikte Yaratıcılık. Akademik Bakış Dergisi, 38, 1-8.
13Bireysel ve Örgütsel Yaratıcılık, Yaratıcılığı Geliştirmeye Yönelik Teknikler,Ersay Önal, Z., & Aba, Y. A. (2023). Hemşirelerde Örgüt İkliminin Örgütsel Yaratıcılık Algılarına Etkisi. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 10(1):10-19.
14Yaratıcılığın Geliştirilmesini Etkileyen Faktörler, Yaratıcılığı Engelleyen FaktörlerÇam, O., & Öztürk Turgut, E. (2015). Yaratıcılık. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 31(2), 78-85.
15Sorun Çözme Süreci Dersin Değerlendirilmesi ve Geribildirim AlınmasıBeler, M. (2018). Hemşirelerin Örgütsel Yaratıcılık Algıları ve Problem Çözme Becerileri. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul. Yıldırım, A., & Taşçı, S. (2013). Hemşirelikte Eleştirel Düşünmenin Klinik Karar Vermeye Etkisi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3), 187-191.
16Final SınavıTüm ders notları