Sağlık Bilimleri Fakültesi · Hemşirelik · Lisans
AKTS: 3 T+U+L: 2+0+0 Zorunlu
Koordinatör: Prof. Dr. Kürşad TÜRKDOĞAN
Dersin Amacı
Beslenmenin temel bilgi ve ilkeleri, beslenme - sağlık etkileşiminin öğrenilmesi ve bu bilgilerin hemşirelik rol ve işlevleri ile bütünleştirilmesidir.
Ders İçeriği
Yeterli ve dengeli beslenme, besin öğeleri, özellikleri ve fonksiyonları, beslenme ve sağlık ilişkisi, beslenmenin tanımlanması, beslenme yetersizlikleri, yaşam döngüsünde beslenme özellikleri, özel durumlarda beslenme, kronik hastalıklarda beslenme ve diyet, klinik beslenme, enteral ve parenteral beslenme yöntemleri, beslenme ürünleri ve komplikasyonların tanımlanması ve önleme sağlıklı ve hasta bireylere yeterli ve dengeli beslenme eğitimini içermektedir.
Zorunlu Kaynaklar
1. Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı
2. Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı
3. Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier.
(Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)
Önerilen Kaynaklar
4. Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul.
5. Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256.
Açıklamalar
Değerli Öğrencilerimiz,
Derslerimiz saat 10:30' da başlayacaktır. Rektörlük yönetmeliğine göre derslere en az %70 oranında katılmanız gerekmektedir. Derslere düzenli ve zamanında katılınız. Herhangi bir sorunuz olursa dersten hemen sonra veya benim izu mail adresimden (kursad.turkdogan@izu.edu.tr) sorabilirsiniz. Ders slaytlarına Kampüs Bilgi Sistemi Materyal Paylaşım Bölümünden erişebilirsiniz. Dersimizin asistanı Araş. Gör. Zehra Kartoğlu Hanım'a teknik konular ve bilgilendirmeler için mail adresinden (zehra.kartoglu@izu.edu.tr.) ulaşabilirsiniz
Hepinize bu yeni dönemde hayırlı çalışmalar ve başarılar diliyorum.
Sağlıcakla kalınız.
Prof.Dr. M. Kürşad TÜRKDOĞAN
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Besinler, besin grupları, besin gruplarının sağlıkla ilişkisini kavrar.
- Enteral ve parenteral beslenme ve hastalıklara uygun hemşirelik bakımı uygular.
- Enteral ve parenteral beslenme yöntemlerini bilir ve oluşabilecek komplikasyonları tanır.
- Klinikte hastaların hastalığa özel beslenme şeklini bilir.
- Nütrisyon ekibinde hemşirenin rollerinin önemini kavrar.
- Özel durumlarda (gebelikte, emziklilikte, bebeklikte, yaşlılıkta) beslenmenin nasıl olması gerektiğini öğrenir.
- Taburculuk sonrası hastalığa özgü diyet eğitimi uygular.
- Yetersiz ve dengesiz beslenmenin sağlık üzerine olumsuz etkilerini açıklar.
Temel Alan Dağılımı
(72) Sağlık%100
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
AnlatımSoru-CevapTartışmaGösterimBeyin FırtınasıÖrnek Olay
Ölçme ve Değerlendirme
ÖdevSınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 15 | 2 | 30 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 15 | 3 | 45 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Beslenme ve Sağlık | 1) Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı 2) Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı 3) Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier. (Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)) 4) Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul. 5) Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256. |
| 2 | Besin ögeleri: karbonhidratlar | 1) Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı 2) Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı 3) Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier. (Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)) 4) Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul. 5) Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256. |
| 3 | Besin ögeleri: yağlar | 1) Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı 2) Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı 3) Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier. (Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)) 4) Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul. 5) Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256. |
| 4 | Besin ögeleri: proteinler | 1) Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı 2) Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı 3) Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier. (Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)) 4) Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul. 5) Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256. |
| 5 | Besin ögeleri: vitaminler (suda eriyen) | 1) Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı 2) Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı 3) Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier. (Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)) 4) Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul. 5) Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256. |
| 6 | Besin ögeleri: vitaminler (Yağda eriyenler) | 1) Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı 2) Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı 3) Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier. (Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)) 4) Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul. 5) Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256. |
| 7 | Besin ögeleri: mineraller (Makro) | 1) Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı 2) Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı 3) Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier. (Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)) 4) Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul. 5) Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256. |
| 8 | Besin ögeleri: mineraller (Mikro) | 1) Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı 2) Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı 3) Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier. (Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)) 4) Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul. 5) Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256. |
| 9 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 10 | Besin ögeleri: Su ve elektrolitler | 1) Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı 2) Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı 3) Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier. (Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)) 4) Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul. 5) Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256. |
| 11 | Enteral ve parenteral beslenme (nütrisyon) | 1) Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı 2) Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı 3) Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier. (Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)) 4) Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul. 5) Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256. |
| 12 | Obezite, zayıflık ve insan sağlığı | 1) Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı 2) Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı 3) Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier. (Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)) 4) Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul. 5) Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256. |
| 13 | Gıda katkı maddeleri ve sağlık üzerine etkileri | 1) Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı 2) Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı 3) Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier. (Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)) 4) Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul. 5) Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256. |
| 14 | Beslenme ve Kanser | 1) Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı 2) Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı 3) Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier. (Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)) 4) Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul. 5) Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256. |
| 15 | Besin Alerjileri (Genel Bakış) | 1) Beslenme, Ayşe Baysal, (2025), Hatiboğlu Yayıncılık, 21. baskı 2) Hastalıklarda Beslenme Tedavisi (2019) Ed. Prof. Dr. Emel Tüfekçi Alphan, 5. Baskı 3) Krause and Mahan’s food & the nutrition care process, (2021). Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (15th ed.). Saunders/Elsevier. (Bu eser üniversitemiz kütüphanesinde E-book olarak bulunmaktadır, ayrıca Türkçe çevirisi de kütüphanemizde yer almaktadır.)) 4) Anne ve Çocuk İçin Beslenme Prensipleri, (2005). Şanlıer, N. , Ersoy, Y. , Morpa Yayınları, İstanbul. 5) Sağlıkta ve hastalıkta beslenme, (2004). Zeynep Oşar, Tülay Erkan (ed) , İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Sempozyum dizisi No:41. s.256. |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |