Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi · Mimarlık · Lisans
Dersin Amacı
Bu ders sağlıklı, güvenli ve estetik bir yapı elde etmek için, yapıyı etkiyen rüzgâr, su, ısı, gürültü vb. faktörlere karşı uygun yapı elemanları tasarlama ve detaylandırma becerisi kazandırmayı amaçlamaktadır. Dersin bir başka amacı, yapı elemanı tasarımında Türk geleneksel yapım tekniklerinin çağa uyarlanması ve geliştirilmesi imkânlarını değerlendirmektir.
Ders İçeriği
Bu ders genel olarak binanın çatı ve doğrama bileşenlerinin yapı (strüktürel) ve yapım (konstrüksiyonel) ilkeleriyle ilgilidir. Bu derste, yapı elemanlarının tasarımı ve detaylandırılması ele alınmaktadır.
Zorunlu Kaynaklar
Ders Notları
Önerilen Kaynaklar
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, 30113, 2017.
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, EK: Deprem Etkisi Altında Binaların Tasarımı İçin Esaslar, 2018.
Binalarda Isı Yalıtımı Yönetmeliği, 27019, 2008.
Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği, 30223, 2017.
Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik, 30082, 2017.
Binan, M., Ahşap Çatılar. Birsen Yayınevi, 1998.
Walter R., Jaggard Francis E. Drury Architectural Building Construction: Volume 1: Text Book for the Architectural and Building Student Cambridge University Press. Angliya, Kembridj, 2013.
Francis D.K. Ching Building Construction Illustrated 5 th Edition Wiley; 5 edition. SShA, 2014.
Eldem, S., Yapı, Birsen Kitapevi Yayınları, İstanbul, 1973.
Toydemir, N., Gürdal, E., Tanaçan, L., Yapı Elemanı Tasarımında Malzeme, İstanbul, 2011.
oygeniş, M., Yapı: 2-3-4, Birsen Yayınevi, İstanbul, 2014.
Erten, E., Mimarlıkta Yapı-Yapım, Birsen Yayınevi, İstanbul, 2018.
Açıklamalar
1.Ara sınav günü, saati ve yeri Dekanlık tarafından ilan edilecektir.
- Uygulamalar belirtilen ders anlatımın konusu kapsamında yapılacaktır. Uygulama teslim tarihi ayrıca duyurulacaktır.
- Kısa sınavlar, sınavdan bir hafta önce öğrencilere ilan edilecektir. Kısa sınavların hangi konuyu kapsadığı bu duyuruda belirtilecektir.
- Final teslimi dönem içerisinde yapılan 6 uygulamanın, dönem içerisinde yapılan proje dersi kapsamında yer alan proje üzerinden uygulanmış 6 konu başlığını içeren kapsamda, uygulamanın teorik çerçevesi ve uygulamanın projedeki yeri ifade edilerek her bir uygulama konu başlığı için 1 adet A3/B2 pafta olacak şekilde yapılacaktır. Teslimler hem dijital hem de fiziki olarak alınacaktır.
- Final teslimi ödev olduğundan ve teslim proje gibi olduğundan dersin bütünlemesi yoktur.
Kurallar
- Devam: Yönetmeliğe göre bir öğrenci toplam ders saatinin % 70’ine devam etmemesi halinde dersten devamsızlık alır (DZ) ve başarısız olur.
- Geç Gelme: Sınıfa sadece gelmeniz değil vakitlice saatinde ders katılmanız beklenmektedir. Unutmayın ki 3 derse geç gelme 1 tam devamsızlık olarak sayılacaktır. Derse geç gelme şöyle tanımlanmaktır: Ders hocasının sınıf yoklamasını alması ve dersin ilk 10 dakikasından sonra derse katılmak
- Yardım Almak: Ders esnasında ya da görüşme saatlerinde dersle ilgili sorularınızı sorup konuyu vaktinde öğrenmeniz eğitiminiz için önemlidir. Öğrencilerimizin, gerektiği hallerde, yardım almalarını tavsiye ediyoruz.
- Akademik dürüstlük: Dersin notuna konu olacak çalışmalarda tamamen kendi gayret ve eseriniz olması beklenmektedir. İntihal, kopyalama gibi gayri ahlaki durumlarda İZÜ’nun ilgili yönetmeliği gereği disiplin soruşturması açılıp gerekli cezai müeyyidelere tabii olursunuz
- Bu izlencede belirtilen değerlendirmeler sabit olup, not yükseltme amaçlı herhangi bir ekstra telafi ölçme yapılmayacaktır.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Taşıyıcı sistem tipi, yapım sistemi ve malzeme seçimine uyumlu bir şekilde yapı elemanları tasarlanır ve detaylandırabilir
- Yağmur ve rüzgâr gibi etkenler bağlamında yapım türlerine göre çatı biçimi ve kaplamalarını öğrenir ve uygular
- Yapı kabuğunun yük, yangın, su, ısı, ses gibi etkilere karşı korunması ve estetik bir görünüme kavuşması amacıyla gerekli teknikleri öğrenir
- Geleneksel yapım tekniklerinin çağın gereklerine göre uyarlama ve geliştirme imkânlarını kavrar
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 15 | 4 | 60 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 1 | 14 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 11 | 2 | 22 |
| Final | 1 | 2 | 2 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Çatıların görevi, biçimi, yapısı ve yapımı hakkında genel bilgiler. Binanın yağış, rüzgâr ve sıcaklık farkına karşı korunumu (Soğuk-sıcak çatı kavramları). | Yok. |
| 2 | Damlarda (düz/teras çatı) suyun yönlendirilmesi; dereler, aktarım noktaları ve iniş boruları. | Kısa uygulama-1: Damların planında aktarım noktaları ve eğimlerin hesaplanması. |
| 3 | Gezilen ve gezilmeyen damların detaylandırılması; yalıtımlar, kaplamalar ve genleşme derzi (diletasyon). | Kısa uygulama-2: Damlarda düğümlerin detaylandırılması. |
| 4 | Biçimine ve malzemesine göre çatı strüktürleri. Farklı açıklıklardaki oturtma çatıların planlanması ve yapısal tasarımı. | Kısa uygulama-3: 6m açıklığındaki oturtma beşik çatının kesitlerinin çizilmesi. |
| 5 | Eğik çatıda eğimlerine göre yalıtım ve kaplamaların (kiremit, metal, bitüm, PVC) detaylandırılması. | Kısa uygulama-4: 9m açıklığındaki oturtma beşik çatının kesit düğümlerin detaylandırılması. |
| 6 | Asma çatıların yapısal tasarımı. Eğik çatılarda bacalar ve su inişlerinin detaylandırılması. | Kısa uygulama-5: 9m açıklığındaki asma kırma çatının kesit düğümlerinin çizilmesi. |
| 7 | 1. Kapsamlı uygulama: Plan izi verilen betonarme bir binanın oturtma çatısının sistem plan-kesitinin çizilmesi. | 1. Kapsamlı uygulama |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Farklı açıklıklardaki kırma çatıların yapısal tasarımı. | Yok. |
| 10 | İşlevine ve kullanılan malzemelere (ahşap, alüminyum, PVC ve çelik) göre doğramaların tasarım ilkeleri. | Kısa uygulama-6: Ahşap kanatsız bir pencerenin plan, kesit ve görünüşünün çizilmesi. |
| 11 | Kanatlı pencerelerin kasa, duvar, denizlik ve lento birleşimlerinin detaylandırılması. | Kısa uygulama-7: Ahşap kanatlı bir pencerede düğümlerin detaylandırılması. |
| 12 | Ahşap ve metal iç kapılarda kanat çerçevelerinin ve tablalarının konstrüksiyonu. Tam, yarım ve kör kasa kavramları. | Kısa uygulama-8: Ahşap bir iç kapıda duvar, lento ve eşik düğümlerinin detaylandırılması. |
| 13 | Dış kapıda söve, pervaz ve eşik kavramları. Mekânın su, toz, rüzgâr ve yangına karşı korunumu. | Kısa uygulama-9: Ahşap bir dış kapıda duvar, lento ve eşik düğümlerinin detaylandırılması. |
| 14 | Kapı gövdesinin konstrüksiyonları: masif tabla, kontrplak, cam, yün, stropor bünyeli kapılar ve sıkma konstrüksiyon. | Kısa uygulama-10: Masif tablalı ahşap bir dış kapıda düğümlerin detaylandırılması. |
| 15 | 2. Kapsamlı uygulama: Şeması verilen iki katlı bir binanın dış kapı, pencere ve çatısından geçen bir sistem kesitinin çizilmesi. | 2. Kapsamlı uygulama |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |