TİB 564 - Fıkıh Kaideleri ve Günümüz Problemleri

• Sistemli Düşünce: Öğrencilere fıkhi kurallar çerçevesinde bütüncül bakış açısı kazandırmak.
• Çözüm Üretme: Yeni ortaya çıkan karmaşık sorunları temel ilkelerle çözme becerisi geliştirmek.
• Evrensellik: İslam hukukunun zaman ve mekâna göre değişen dinamik yapısını kavratmak.

Dersin içeriği genel olarak iki ana bölümden oluşmaktadır:

1. Temel Fıkıh Kaideleri (Küllî Kaideler)

• Niyet: "Ameller niyetlere göredir" ilkesi ve hukuki sonuçları.
• Yakin: "Yakin (kesin bilgi) şek ile zail olmaz" kuralının işleyişi.
• Meşakkat: "Meşakkat teysiri (kolaylaştırmayı) celbeder" ilkesinin sınırları.
• Zarar: "Zarar izale olunur" kaidesi ve kamu yararı ilişkisi.
• Örf: "Âdet muhakkemdir" kuralı ve toplumsal kabullerin hukuktaki yeri.

2. Günümüz Problemleri ve Uygulamalar

• Finans ve Ekonomi: Kripto paralar, dijital bankacılık, borsa işlemleri ve enflasyonist ortamda borçlanma.
• Tıp ve Biyoteknoloji: Organ nakli, taşıyıcı annelik, tüp bebek tedavisi, genetik müdahaleler ve ötanazi.
• Gıda ve Tüketim: Helal gıda sertifikasyonu, yapay et üretimi ve katkı maddelerinin fıkhi durumu.
• Dijital Hayat: Metaverse ortamında ibadet ve ticaret, dijital varlıkların miras hukuku ve siber suçlar.

1. Resulullah ve Bağlayıcılığı (Makale, Hayrettin Karaman)
2. İslam Hukukunun Bugünkü Meseleleri (Erol Güngör)
3. Kolaylık Prensibinin Hukuki Hayata Yansıma Biçimi (Recep Cici)
4. Vahiy-Akıl Dengesi Açısından Sünnet (Mehmet Erdoğan)
5. İslam Hukukunda Zaruret Hali (Mustafa Baktır)
6. Fetva ve Değişim (Ahmet Yaman)
7. Günümüz Fıkıh Problemleri (H. Mehmet Günay)
8. Güncel bazı meseleler (zekât nisabı, rü’yet-i hilal, organ nakli…)
9. Hayrettin Karaman, İslam’ın Işığında Günümüz Meseleleri
10. Hayrettin Karaman, Yeni Gelişmeler Karşısında İslam Hukuku
11. Saffet Köse, İslam hukuku Açısından Din ve vicdan Hürriyeti
12. Toshihiko İzutsu, Kur’ân’da Allak Ve İnsan (çev. Süleyman Ateş)
13. Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Açısından Veda Hutbesi ve Medine Vesikası
14. Hayrettin Karaman, Ebediyet Yolcusunu Uğurlarken

Talip Türcan (ed.) - İslam Hukuku El Kitabı, Ahmet Yaman - Halit Çalış - İslam Hukuku, Halil İbrahim Acar - Ana Hatlarıyla İslam Aile Hukuku, Hayrettin Karaman - İslam ve Kadın

x

x