Lisansüstü Eğitim Enstitüsü · Temel İslam Bilimleri · Lisansüstü
AKTS: 7.5 T+U+L: 3+0+0 Bölüm Seçmeli
Koordinatör: Prof. Dr. Recep CİCİ
Dersin Amacı
Çağdaş Fıkıh Problemlerini tanıma ve hakkında yorum yapabilme becerisi kazanma
Ders İçeriği
- İslam ve Fıkhın çerçevesi ve kaynağı
- Vahiy-insan ve akıl ilişkisi
- Kitap-Sünnet ilişkisi (günümüze taşınması)
- Fıkhın kapsamı (ibâdât, muamelât, ukûbât)
- Fıkhın problemleri çözme gücü
- Fıkıh problemleri ve fıkıh mezhepleri
- Fetva ve değişim
- Bağlayıcılık bakımından Resulullah’ın tasarrufları
- Fıkıh problemleri ve kolaylık prensibi
- Fıkıh problemleri (sebepler, yöntemler, yaklaşımlar)
- Hükümler kategorisi (diyânî-kazâî, fetva-kaza…)
- Helaller-haramlar
Zorunlu Kaynaklar
- Resulullah ve Bağlayıcılığı (Makale, Hayrettin Karaman)
- İslam Hukukunun Bugünkü Meseleleri (Erol Güngör)
- Kolaylık Prensibinin Hukuki Hayata Yansıma Biçimi (Recep Cici)
- Vahiy-Akıl Dengesi Açısından Sünnet (Mehmet Erdoğan)
- İslam Hukukunda Zaruret Hali (Mustafa Baktır)
- Fetva ve Değişim (Ahmet Yaman)
- Günümüz Fıkıh Problemleri (H. Mehmet Günay)
- Güncel bazı meseleler (zekât nisabı, rü’yet-i hilal, organ nakli…)
- Hayrettin Karaman, İslam’ın Işığında Günümüz Meseleleri
- Hayrettin Karaman, Yeni Gelişmeler Karşısında İslam Hukuku
- Saffet Köse, İslam hukuku Açısından Din ve vicdan Hürriyeti
- Toshihiko İzutsu, Kur’ân’da Allak Ve İnsan (çev. Süleyman Ateş)
- Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Açısından Veda Hutbesi ve Medine Vesikası
- Hayrettin Karaman, Ebediyet Yolcusunu Uğurlarken
Önerilen Kaynaklar
Talip Türcan (ed.) - İslam Hukuku El Kitabı, Ahmet Yaman - Halit Çalış - İslam Hukuku, Halil İbrahim Acar - Ana Hatlarıyla İslam Aile Hukuku, Hayrettin Karaman - İslam ve Kadın
Açıklamalar
Derse devam zorunludur.
Kurallar
Derse devam zorunludur.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Güncel dini konular hakkında bilgi kazanır.
- Güncel dini sorunları açıklar
- Güncel sorunlarla geleneksel sorunlar arasında bağlantı kurar.
Temel Alan Dağılımı
(22) Beşeri Bilimler%30 (38) Hukuk%70
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
AnlatımSoru-CevapBireysel Çalışma
Ölçme ve Değerlendirme
Ödev
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 6 | 96 |
| Ara Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 2 | 20 | 40 |
| Uygulama | 1 | 3 | 3 |
| Final | 0 | 0 | 0 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İslam ve Fıkhın çerçevesi ve kaynağı | Okuma, Araştırma |
| 2 | Vahiy-insan ve akıl ilişkisi | Okuma, Araştırma |
| 3 | Kitap-Sünnet ilişkisi (günümüze taşınması) | Okuma, Araştırma |
| 4 | Fıkhın kapsamı (ibâdât, muamelât, ukûbât) | Okuma, Araştırma |
| 5 | Fıkhın problemleri çözme gücü | Okuma, Araştırma |
| 6 | Fıkıh problemleri ve fıkıh mezhepleri | Okuma, Araştırma |
| 7 | Fetva ve değişim | Okuma, Araştırma |
| 8 | Ara Sınav | Sınava hazırlık |
| 9 | Bağlayıcılık bakımından Resulullah’ın tasarrufları | Okuma, Araştırma |
| 10 | Fıkıh problemleri ve kolaylık prensibi | Okuma, Araştırma |
| 11 | Fıkıh problemleri (sebepler, yöntemler, yaklaşımlar) | Okuma, Araştırma |
| 12 | Hükümler kategorisi (diyânî-kazâî, fetva-kaza…) | Okuma, Araştırma |
| 13 | Helaller-haramlar | Okuma, Araştırma |
| 14 | Fıkıh ve Ahlak ilişkisi (Kur’ân ve Hz. Peygamber örneği) Din ve insan ilişkisi (insanın dine olan ihtiyacı) Rehberlik ve insanın yetişmişliği (donanımı) Güncel meseleler (ölü ve hasta için ibadet, Kuran okuma, dua; ibadetlerin telafisi/ikame; hasta mahkûm, yaşlı ziyaretleri ve izlenecek yol | Okuma, Araştırma |
| 15 | Final Haftası | Final Haftası |