TMA 609 - Uluslararası İlişkilerde Kültürel Değerler

Uluslararası ilişkilerin temelinde tarafların birer ulus olması ya da uluslaşma süreci devam eden unsurlar olması varsayılmaktadır. Ancak bu şekilde bir ilişkiden yani taraflar arası münasebetten bahsedilebilir. Ulus olma süreci ise tamamen tarihin konusudur. Bir ulusu inşa eden kültür ise yüzyıllar süren bir birikme işlemidir. Bu dersin amacı günümüz uluslararası ilişkilerinin altında yatan dip dalga tabiriyle ifade edebileceğimiz, tarafların sahip olduğu kültürel mirasın ne derece etken olduğunu anlamaktadır.  Din başta olmak üzere yaşanan ekonomik ve siyasi gelişmeler zamanla kültürel değerleri oluşturmakta ve o da dış politikayı ne derece etkilemektedir? Uluslararası ilişkiler ya da dış politika ne kadar kültürel değerlere bağlı şekillenmiştir? Dersin amacı bu sorulara cevap aramaktır.   

Kültür, Medeniyet, Uygarlık, Doğu-Batı, Kimlik, Ben İdraki, Aidiyet, Ulus tanımları incelenecektir. Günümüz uluslararası ilişkilerine hâkim Anglo-Sakson Kültürü, bunun alt dalları olan Amerikan Rüyası / Hegemonyası, WASP anlayışı ile British İmparatorluk deneyimi / Commonwealth-İngiliz Milletler Topluluğu irdelenecektir. 19. Yüzyılın uluslararası ilişkilerinin dili olan Fransızca-Frankofon Sistem ve Fransız Diplomasisi, Rus çarlığından Enternasyonale Sovyet zihin yapısı ve Neo Rus çarlığı RF’nin arayışları, Çin’in tarihsel sinsi diplomasisinin ekonomik ilişkilerle sunulmasına kadar uluslararası ilişkilere alternatifler incelenecektir. Dünya savaşlarında yenilmeselerdi Alman Kültürü bugün uluslararası ilişkileri nasıl şekillendirirdi? gibi sorulara cevap aranacaktır. Türk-İslam Medeniyetinin uluslararası ilişkilere yeni yansımasının yollarını arayan Türkiye’nin dünya sistemine eleştirileri ve teklifleri, Pers Kültürünün temsilcisi İran’ın dünyaya kültürel mesajları, bin yılları bulan Yahudi tarihinde hiç olmayan Siyonist aklın dünyaya meydan okuması, dağınık halleriyle sağa sola savrulan Arapların Hamas’ın temsil ettiği mücadele azmiyle toparlanma ihtimalleri üzerine durulacaktır. Peştun kültürü ile güncel siyasette yer edinmeye çabalayan Taliban, Somali yerel kültüründen beslenen Şebab, Nijerya kabilelerinin güncele tepkisiyle ortaya çıkan Boko Haram gibi çok daha yerel ama uluslararası ilişkilerde artık adından söz ettiren unsura değinilecektir. Öğrencilere ödev verilecek ve dersin bir kısmında onların sunum yapması istenecektir. Soru-cevap kısmı ile konular analiz edilecektir.

Burhanettin Duran, Muhittin Ataman – Dünya Çatışma Bölgeleri

1. Ahmet Davutoğlu, Medeniyetlerin Ben-İdraki Medeniyet Teorisine Mukaddime
2. Ali Şeriati, Medeniyet Tarihi I-II
3. Server Tanilli, Uygarlık Tarihi
4. İbrahim Kalın, İslam ve Batı
5. İbni Haldun, Mukaddime
6. Prasannan Parthasarathi, Avrupa Zenginleşirken Asya Neden Yoksul Kaldı
7. Ömer Erdoğan, Yahudilik Tarihi
8. Ali Erbaş, Hristiyanlıkta Reform ve Protestanlık Tarihi
9. Gordon Kerr, Kısa Afrika Tarihi
10. Ali Mazrui, Afrikalılar
11. Erik Gılbert, Jonathan T. Reynolds, Dünya Tarihi’nde Afrika-Tarihöncesinden Günümüze
12. Ş. Teoman Duralı, Çağdaş Küresel Medeniyet