Lisansüstü Eğitim Enstitüsü · Tarih ve Medeniyet Araştırmaları · Lisansüstü
Dersin Amacı
Doğu Medeniyeti Tarihi’ni ana hatlarıyla işleyerek, geçmişten günümüze yaşanan süreci takip etmek suretiyle anlamlandırmak. Din başta olmak üzere doğuda ve modern Batı dışında yaşanan kültürel, ekonomik ve siyasi gelişmelerin medeniyete etkisini incelemek. Batı merkezli dünya tarihi okuması dışında kalan ve ötekileştirilen, geri kaldığı iddia edilen “Doğu” tabirinin içini doldurmak. Ayrıca doğu medeniyetinin ve onu oluşturan zengin kültürlerin dünya tarihini etkileme süreci hakkında öğrencilerin bilgi edinmesini sağlamak.
Ders İçeriği
Kültür, Medeniyet, Uygarlık, Doğu-Batı, Kimlik, Ben İdraki, Aidiyet ve Doğu Medeniyeti tanımları incelenecektir. İslam öncesi Arap-Türk-İran-Anadolu-Mezopotamya-Mısır-Akdeniz Kültürleri, Yahudi Kültürü, Doğu Hristiyanlığı-Ortodoksluk, İslam Medeniyeti ve alt kültürleri ile ilgili siyasal, sosyal, kültürel, ekonomik, dil ve edebiyat, sanat ve benzeri alanlarda meydana gelen gelişmeler ders içeriğinde yer almaktadır. Hint Altkıtası kültürleri ve Doğu Asya Kültürleri olan Çin, Japon ve Kore kültürleri de işlenecektir. Ayrıca Doğu Medeniyeti’nin dinleri İslam, Yahudilik, Hristiyanlık (Ortodoksluk/Doğu Kilisesi ve yerel formları), Hinduizm, Budizm, Konfüçyanizm, Taoizm, Sih dini, Caynizm, Maniheizm, Mecusilik, Göktanrı inancı, Şintoizm ve diğerleri dersin içeriğinde yer almaktadır. Öğrencilere ödev verilecek ve dersin bir kısmında onların sunum yapması istenecektir. Soru-cevap kısmı ile konu irdelenecektir.
Zorunlu Kaynaklar
Şinasi Gündüz, Yaşayan Dünya Dinleri
Önerilen Kaynaklar
1- Ahmet Davutoğlu, “Medeniyetlerin Ben-idraki” makalesi
2- Ahmet Davutoğlu, Medeniyetlerin Ben-İdraki Medeniyet Teorisine Mukaddime
3- Ali Şeriati, Medeniyet Tarihi I-II
4- Server Tanilli, Uygarlık Tarihi
5- DİA, Diyanet İslam Ansiklopedisi İlgili Maddeler
6- İslam Tarihi ve Medeniyeti 15. Cilt/ İslam Medeniyeti-II (Asr-ı Saadet-Selçuklular), Siyer Yayınları
7- İbrahim Sarıçam, Seyfettin Erşahin, İslam Medeniyeti Tarihi
8- Cemil Aydın, İslam Dünyası Fikri, Alfa Yayınları.
9- M. Şemsettin Günaltay, İslam Öncesi Arap Tarihi
10- İbrahim Kalın, İslam ve Batı
11- Sami b. Abdullah el-Mağlus, Siyer Atlası
12- İbni Haldun, Mukaddime
13- İbrahim Kafesoğlu, Türk Milli Kültürü
14- Zihni Merey, Türk Tarihi ve Kültürü
15- Esma Reyhan, Tülin B. Cengiz, Eskiçağ Tarihi ve Uygarlığı
16- Gene R. Garthwaite, İran Tarihi
17- Burton Stein, Hindistan Tarihi
18- Yusuf Hikmek Bayur, Hindistan Tarihi
19- Barbara D. Metcalf, Modern Hindistan’ın Kısa Tarihi
20- Edvard Conze, Kısa Budizm Tarihi
21- John Keay, Çin Tarihi
22- Mıchael Dıllon, Modern Çin’in Tarihi
23- Wolfram Eberhard, Çin Tarihi
24- Charles Holcombe, Doğu Asya Tarihi Çin Japonya Kore
25- Prasannan Parthasarathi, Avrupa Zenginleşirken Asya Neden Yoksul Kaldı
26- Milton W. Meyer, Japonya Tarihi Hanedanlık Döneminden Günümüz Japonyası'na
27- Selçuk Esenbel, Japon Modernleşmesi ve Osmanlı Japonya’nın Türk Dünyası ve Osmanlı
28- Ömer Erdoğan, Yahudilik Tarihi
29- Ali Erbaş, Hristiyanlıkta Reform ve Protestanlık Tarihi
30- Ali Erbaş, Hristiyanlık
31- Hıfzı Topuz, Büyülü Afrika
32- Hıfzı Topuz, Kara Afrika
33- Gordon Kerr, Kısa Afrika Tarihi
34- Ali Mazrui, Afrikalılar
35- Erik Gılbert, Jonathan T. Reynolds, Dünya Tarihi’nde Afrika-Tarihöncesinden Günümüze
36- Zekeriya Kurşun, Afrika’nın Asil Göçerleri Tuaregler
37- Ş. Teoman Duralı, Çağdaş Küresel Medeniyet
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Doğu Medeniyeti Tarihi’nin içinde yer alan kültür ve medeniyetlerin ana hatlarıyla nelerden oluştuğunu ifade edebilir.
- Doğu Medeniyeti tanımı altına giren dinler ve kültürler hakkında bilgileri doğru ifade edebilir.
- Dünya Tarihi içinde Doğu Medeniyetinin yerini kavrayabilir ve aktarabilir.
- Batı Medeniyetinin baskıladığı diğer medeniyet, kültür ve alt kültürleri ifade edebilir.
- Batı merkezli tarih okumasında dışarıda kalan, periferiyi oluşturan, ötekileştirilen zengin kültürleri araştırma imkânına ulaşabilir.
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 42 | 588 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 1 | 1 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Doğu Medeniyeti tanımı ve kavramları | Genel bilgiler |
| 2 | İslam Öncesi Türk Kültürü (Göktanrı İnancı) | Ural-Altay Grubu |
| 3 | İslam Öncesi Arap Kültürü (Putperestlik-Haniflik) | Sami Grubu |
| 4 | İslam Öncesi İran Kültürü (Mecusilik) | Hint-Avrupa Grubu |
| 5 | İslam Öncesi İran Kültürü (Maniheizm) | Hint-Avrupa Grubu |
| 6 | Hint Medeniyeti (Hinduizm) | Hint-Avrupa Grubu |
| 7 | Hint Medeniyeti (Budizm-Temel Öğretiler) | Hint-Avrupa Grubu |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Hint Medeniyeti (Budizm-Güncel Budizm) | Hint-Avrupa Grubu |
| 10 | Hint Medeniyeti (Caynizm) | Hint-Avrupa Grubu |
| 11 | Hint Medeniyeti (Sih Dini) | Hint-Avrupa Grubu |
| 12 | Çin Medeniyeti (Konfüçyanizm) | Çin Medeniyeti |
| 13 | Çin Medeniyeti (Taoizm) | Çin Medeniyeti |
| 14 | Japon Kültürü (Şintoizm) | Japon Kültürü |
| 15 | Genel Değerlendirme | Genel Değerlendirme |
| 16 | FİNAL SINAVI | FİNAL SINAVI |