Lisansüstü Eğitim Enstitüsü · Sağlık Yönetimi · Lisansüstü
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; sağlık sektörü ve özellikle hastanelerde, işletme ve maliyet muhasebesi uygulamalarını tanıtmak, maliyetlerin doğru sınıflandırılması ve hesaplanması yoluyla sağlık hizmetlerinin maliyet yapısını ortaya koymak, satışların/hizmet sunumunun maliyetini ve gelir tablosunu doğru şekilde düzenlemeyi öğretmek, ayrıca farklı maliyet sistemlerini (sipariş, süreç, faaliyet tabanlı vb.) tanıtarak sağlık kuruluşlarında etkin maliyet yönetimi ve finansal karar alma sürecine katkı sağlamaktır.
Ders İçeriği
Bu derste, sağlık sektörü ve özellikle hastaneler bağlamında; işletme ve maliyet muhasebesinin temel kavramları, klinik/poliklinik, laboratuvar, görüntüleme ve destek hizmet birimlerine ilişkin maliyetlerin sınıflandırılması (ör. ilaç-sarf, personel, tıbbi cihaz amortismanı; direkt–endirekt, sabit–değişken), satışların/hizmet sunumunun maliyetinin hesaplanması ve SUT ile hastane gelir tablosunun düzenlenmesi ile maliyet sistemleri (sipariş, süreç, faaliyet tabanlı maliyetleme vb.) ve bunların sağlık kuruluşlarındaki sınıflandırılması ve uygulamaları detaylı bir şekilde incelenecektir.
Zorunlu Kaynaklar
Sağlık İşletmelerinde Maliyet Muhasebesi ve Analizi, Doç. Dr. Enver Bozdemir, Gazi Kitabevi.
Öğretim Üyesine ait ders notları/makaleler
Önerilen Kaynaklar
Güncel Makaleler
Kurallar
Devam Zorunluluğu: Öğrencilerin derslerin en az %70’ine katılması gereklidir.
Zamanında Katılım: Derslere zamanında gelmek esastır; geç gelen öğrenciler derse rahatsızlık vermemelidir.
Ders Disiplini: Derste cep telefonu, tablet veya bilgisayar yalnızca ders amaçlı kullanılabilir.
Ödev ve Projeler: Belirlenen tarihlerde teslim edilmelidir; geç teslim edilen ödevler not kaybına neden olur.
Sınavlar: Ara sınav ve dönem sonu sınavına katılım zorunludur. Mazeret sınavları yalnızca resmi belgeli durumlarda yapılır.
Katılım: Derse aktif katılım, tartışmalara ve grup çalışmalarına katkı sağlamak önemlidir.
Akademik Dürüstlük: Kopya, intihal veya benzeri etik ihlaller kesinlikle kabul edilmez; disiplin işlemleri uygulanır.
İletişim: Öğrenciler, dersle ilgili sorularını öğretim üyesine e-posta veya ofis saatlerinde sorabilir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Sağlık sektörü ve hastanelerde işletme ve maliyet muhasebesinin temel kavramlarını açıklar.
- Klinik, laboratuvar, görüntüleme ve destek hizmet birimlerine ait maliyetleri sınıflandırır (direkt–endirekt, sabit–değişken vb.).
- İlaç, sarf, personel giderleri ve tıbbi cihaz amortismanı gibi maliyet unsurlarını ayırt eder ve hesaplar.
- Sağlık hizmetlerinin satışların/hizmet sunumunun maliyetini hesaplar.
- Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) çerçevesinde hastane gelir tablosunu düzenler.
- Farklı maliyet sistemlerini (sipariş, süreç, faaliyet tabanlı vb.) tanır ve sağlık kuruluşlarına uygun olanı seçer.
- Maliyet verilerini kullanarak sağlık kuruluşlarında etkin maliyet yönetimi ve finansal karar alma sürecine katkı sağlar.
- Hastanelerde maliyet kontrolü ve kaynak kullanımında verimliliği artırmaya yönelik öneriler geliştirir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 4 | 64 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 2 | 4 | 8 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Sağlık sektörü ve hastanelerde işletme ve maliyet muhasebesine giriş | Kaynak kitaptan hazırlık. |
| 2 | Temel kavramlar: maliyet, gider, harcama, gelir ve kâr | Kaynak kitaptan hazırlık. |
| 3 | Maliyet unsurları: direkt–endirekt maliyetler, sabit–değişken maliyetler | Kaynak kitaptan hazırlık. |
| 4 | Maliyet sistemleri ve sınıflandırılması | Kaynak kitaptan hazırlık. |
| 5 | Hastane maliyetlerinin sınıflandırılması: klinik, laboratuvar, görüntüleme ve destek hizmetler | Kaynak kitaptan hazırlık. |
| 6 | Sağlık hizmetlerinde maliyet dağıtımı ve gider yeri hesaplamaları | Kaynak kitaptan hazırlık. |
| 7 | Sağlık hizmetlerinde satışların/hizmet sunumunun maliyetinin hesaplanması | Kaynak kitap ile hazırlık. |
| 8 | Ara sınav | Kaynak kitapla hazırlık. |
| 9 | Maliyet sistemleri: sipariş maliyet sistemi | Kaynak kitap ile hazırlık. |
| 10 | Maliyet sistemleri: süreç maliyet sistemi | Kaynak kitap ile hazırlık. |
| 11 | Faaliyet tabanlı maliyetleme ve sağlık kuruluşlarında uygulamaları | Kaynak kitap ile hazırlık. |
| 12 | Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) | Kaynak kitap ile hazırlık. |
| 13 | Sağlık hizmetlerinde SUT eksenli maliyet hesaplamaları (Poliklinik-Klinik-Ameliyathane vb.) | Kaynak kitap ile hazırlık. |
| 14 | Sağlık hizmetlerinde maliyet verilerinin karar alma sürecinde kullanımı, verimlilik ve maliyet kontrolü | Kaynak kitap ile hazırlık. |
| 15 | Genel tekrar, vaka analizleri ve dönem sonu değerlendirmesi | Kaynak kitap ile hazırlık. |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |