İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi · Uluslararası Ticaret ve Finansman · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı öğrencilerin İslâm’ın önemli kurumları arasında yer alan zekât, öşür, fıtır sadakası, miras ve vakıf kurumlarına ilişkin ahkâm ve uygulamaları öğrenmelerini sağlamaktır. Bu kapsamda söz konusu kurumların rükünleri, şartları ve ahkâmıyla birlikte öğrencilerin zekât ve miras hesaplamalarını da öğrenmeleri amaçlanmaktadır. Ayrıca Hz. Peygamber Efendimiz (sav) döneminden günümüze kadar geçen dönemdeki temel uygulamalar kapsamında, zekâta tabi yeni mal çeşitleri ile günümüzdeki vakıf uygulamalarının incelenmesi de amaçlanmaktadır.
Ders İçeriği
Zekâtın tanımı, rükünleri, şartları, zekâta tabi mallar, zekâtın ödeme zamanı ve şekli, zekât ve vergi arasındaki farklılıklar, zekât almaya hak sahibi olanlar, zekât alamayacak olanlar, çözümlü zekât problemleri; ferâiz ilmi, delilleri, rükün, şart ve sebepleri, mirasa engel durumlar, terike, terikede hakkı bulunan kimseler, mirasçılar ve payları, ashâb-ı ferâiz, asabe, zevi’l-erhâm, redd, avl, hacb, tashih, miras problemleri çözümü; vakfın tanımı, rükünleri, şartları, İslâm tarihinde vakıflar, vakıflara ilişkin güncel meseleler.
Zorunlu Kaynaklar
Önerilen Kaynaklar
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Zekâta dair Şer'i hükümleri öğrenmek ve uygulamalı olarak kullanabilme becerisi elde etmek.
- İslam miras hukukuna dair Şer'i hükümleri öğrenmek ve uygulamalı olarak kullanabilme becerisi elde etmek.
- Öşür ve fıtır sadakasına dair Şer'i hükümleri öğrenmek ve uygulamalı olarak kullanabilme becerisi elde etmek.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 2 | 2 | 4 |
| Ara Sınav | 3 | 3 | 9 |
| Kısa Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ödev | 2 | 2 | 4 |
| Uygulama | 5 | 5 | 25 |
| Final | 2 | 2 | 4 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | 1. Hafta: İslam İktisadına Giriş Week 1: Introduction to Islamic Economics | 1. Hafta: İslam İktisadına Giriş Week 1: Introduction to Islamic Economics |
| 2 | 2. Hafta: Zekât Kurumu ve Ekonomik Fonksiyonları Week 2: The Institution of Zakat and Its Economic Functions | 2. Hafta: Zekât Kurumu ve Ekonomik Fonksiyonları Week 2: The Institution of Zakat and Its Economic Functions |
| 3 | 3. Hafta: Öşür ve Fıtır Sadakası Week 3: Ushr and Fitr Alms | 3. Hafta: Öşür ve Fıtır Sadakası Week 3: Ushr and Fitr Alms |
| 4 | 4. Hafta: Miras Hukuku ve İslam’da Servet Dağılımı Week 4: Inheritance Law and Wealth Distribution in Islam | 4. Hafta: Miras Hukuku ve İslam’da Servet Dağılımı Week 4: Inheritance Law and Wealth Distribution in Islam |
| 5 | 5. Hafta: Vakıf Kurumu ve Sosyal Dayanışma Week 5: The Institution of Waqf and Social Solidarity | 5. Hafta: Vakıf Kurumu ve Sosyal Dayanışma Week 5: The Institution of Waqf and Social Solidarity |
| 6 | 6. Hafta: İslam’da Kamu Maliyesi ve Beytülmal Week 6: Public Finance in Islam and the Treasury (Baitul Mal) | 6. Hafta: İslam’da Kamu Maliyesi ve Beytülmal Week 6: Public Finance in Islam and the Treasury (Baitul Mal) |
| 7 | 7. Hafta: Karz-ı Hasen ve Faizsiz Finans Kurumları Week 7: Qard al-Hasan and Interest-Free Financial Institutions | 7. Hafta: Karz-ı Hasen ve Faizsiz Finans Kurumları Week 7: Qard al-Hasan and Interest-Free Financial Institutions |
| 8 | 8. Hafta: Ara Sınav Week 8: Midterm Exam | 8. Hafta: Ara Sınav Week 8: Midterm Exam |
| 9 | 9. Hafta: Piyasa, Ticaret ve Hisbe Kurumu Week 9: Market, Trade, and the Institution of Hisbah | 9. Hafta: Piyasa, Ticaret ve Hisbe Kurumu Week 9: Market, Trade, and the Institution of Hisbah |
| 10 | 10. Hafta: Emek ve İstihdam Kurumları Week 10: Labor and Employment Institutions | 10. Hafta: Emek ve İstihdam Kurumları Week 10: Labor and Employment Institutions |
| 11 | 11. Hafta: Vergi Sistemi ve İslam İktisadında Kamu Gelirleri Week 11: Taxation System and Public Revenues in Islamic Economics | 11. Hafta: Vergi Sistemi ve İslam İktisadında Kamu Gelirleri Week 11: Taxation System and Public Revenues in Islamic Economics |
| 12 | 12. Hafta: Günümüzde İslam İktisadının Kurumları ve Uygulamaları Week 12: Contemporary Institutions and Applications of Islamic Economics | 12. Hafta: Günümüzde İslam İktisadının Kurumları ve Uygulamaları Week 12: Contemporary Institutions and Applications of Islamic Economics |
| 13 | 13. Hafta: Sürdürülebilir Kalkınma ve Sosyal Adalet Kurumları Week 13: Sustainable Development and Social Justice Institutions | 13. Hafta: Sürdürülebilir Kalkınma ve Sosyal Adalet Kurumları Week 13: Sustainable Development and Social Justice Institutions |
| 14 | 14. Hafta: İslam İktisadının Kurumlarına Genel Bakış ve Gelecek Perspektifi Week 14: General Overview of Islamic Economic Institutions and Future Perspectives | 14. Hafta: İslam İktisadının Kurumlarına Genel Bakış ve Gelecek Perspektifi Week 14: General Overview of Islamic Economic Institutions and Future Perspectives |
| 15 | 15. Hafta: Final Sınavı Week 15: Final Exam | 15. Hafta: Final Sınavı Week 15: Final Exam |