IEF 336 - İslam İktisat Düşüncesi Tarihi

Bu ders İslâm iktisadının temelini teşkil eden ve başlangıcından sonuna kadar bütün detaylarını şekillendiren Hz. Peygamber Efendimiz ﷺ ve Hulefâ-yi Râşidîn (RA) dönemlerinde iktisadi hayata dair konulan hükümleri ve 19. yüzyılın yarısına kadar bu hükümler üzerine bina edilen uygulamalar çerçevesinde oluşan zihniyeti önemli eserler üzerinden ele almayı amaçlamaktadır. Ardından çağdaş dönemde İslâm iktisadı yazınındaki zihniyet değerlendirilerek, asıllarımız ve Müslümanların tarihi tecrübesi açısından nerede durduğunun saptanması amaçlanmaktadır.

Bu ders İslâm iktisadının temelini teşkil eden ve başlangıcından sonuna kadar bütün detaylarını şekillendiren Hz. Peygamber Efendimiz ﷺ ve Hulefâ-yi Râşidîn (RA) dönemlerinde iktisadi hayata dair konulan hükümleri ve 19. yüzyıla kadar bu hükümler üzerine bina edilen uygulamalar çerçevesinde oluşan zihniyetin incelenmesini kapsamaktadır. Bu bağlamda Hz. Peygamber Efendimiz ﷺ ve Hulefâ-yi Râşidîn (RA) dönemlerinde iktisadî hayatı düzenleyen temel ilkeler ve yasaklar, toprak sistemi, zekât, kamu maliyesi, ticaret, piyasa, hisbe, infâk, vakıf, miras, karz-ı hasen gibi konular ele alınmaktadır. Ardından, 19. yüzyıla kadar İslâmî ilimler geleneği şemsiyesi altında bu temeller üzerine inşa edilmiş klasik zihniyetin; kazanç (kesb), harcama, üretim, tüketim, dağıtım, fayda, kamu maliyesi, piyasa, değer, hisbe, para ve kriz gibi konular üzerinden anlaşılması hedeflenmektedir. Sonrasında klasik zihniyetten kopuşların tecrübe edildiği değişim dönemi, bu dönemdeki zihniyet, İslam iktisadının ortaya çıkışı ve gelişimini incelenmektedir. Ders nihai olarak, zihniyet, yöntem ve ele alınan temalar açısından klasik ve değişim dönemleri arasındaki temel farklılıkları ortaya koyarak bu meselelerin tartışılmasını kapsamaktadır.