İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi · İslam İktisadı ve Finans (İngilizce) · Lisans
Dersin Amacı
Ders Tanımı
Bu dersin temel amacı, İslami ekonomi ve finans kurumlarında etik ve yönetişimin rolünü incelemektir. Ders, öncelikle etiğin anlamı ve temelleri üzerine tartışmalarla başlayacak; ardından, doğru ile yanlış arasındaki ayrımın her zaman net olmadığı gerçek hayattaki etik ikilemler ele alınacaktır. Öğrencilerden bu tür açmazları eleştirel bir bakış açısıyla incelemeleri, farklı görüşleri tartışmaları ve etik muhakemenin bireysel ve kurumsal davranışları nasıl şekillendirdiğini değerlendirmeleri beklenecektir.
Etik boyutunun yanı sıra, ders İslami finans kurumlarındaki yönetişim yapılarını da ele alacaktır. Şeriata uyum, düzenleyici çerçeveler, en iyi uygulamalar ve uzun vadeli paydaş değerine stratejik uyum konularına odaklanılacaktır. Etik ilkeler ile yönetişim mekanizmalarının bir araya getirilmesi sayesinde öğrenciler, politika, karar ve davranışların İslami kurumların güvenilirliği ve sürdürülebilirliği üzerindeki etkisini bütüncül bir şekilde anlayacaklardır.
Beklentiler ve Hedefler
Dersin sonunda öğrenciler şunları yapabilmelidir:
Etik kavramları ve teorilerini, özellikle İslami ekonomi bağlamında, güçlü bir şekilde kavrayabilmek.
Doğru seçeneğin açık olmadığı karmaşık etik ikilemleri analiz edebilmek ve muhakemelerini net ve kanıta dayalı şekilde savunabilmek.
İslami finans kurumlarında etik ve yönetişim ihlallerinin sonuçlarını tanımlayıp değerlendirebilmek.
Kurumsal bağlamlarda dürüstlük, şeffaflık ve hesap verebilirliği teşvik edecek yönetişim çerçevelerini ve en iyi uygulamaları hayata geçirebilmek.
Etik düşünce ile pratik karar alma süreçlerini İslami ekonomi ve finans uygulamalarıyla ilişkilendirebilmek.
Ders İçeriği
| Hafta | Konu |
|---|---|
| 1. Hafta | Derse Giriş |
| 2. Hafta | İslami Ekonomi ve Değerler, Etik ile Kültürün Rolü |
| 3. Hafta | Etik Kavramını Anlamak |
| 4. Hafta | Etik ve Kamu Sektörü |
| 5. Hafta | Değer Teorileri ve Etikle İlişkisi |
| 6. Hafta | Etik ve İslami Yönetişim |
| 7. Hafta | Risk Yönetimi ve İç Kontroller |
| 8. Hafta | Yönetim Kurulu Üyeleri ve Hissedarların Görev ve Yetkileri |
| 9. Hafta | Ara Sınav |
| 10. Hafta | İslami Bankaların Kurumsal ve Şeriat Yönetişimi |
| 11. Hafta | Şeriat Yönetişiminin Hukuki ve Düzenleyici Boyutları |
| 12. Hafta | İç Şeriat Kontrol Sistemi / Şeriat Denetiminin Aşamaları |
| 13. Hafta | Şeriat Denetim Kurulu ve İç Düzenlemeler |
| 14. Hafta | IFSB-30: İslami Finans Kurumlarında Kurumsal Yönetişim İçin Revize Edilmiş İlke Rehberi |
Zorunlu Kaynaklar
Course Materials
Required Materials
- Foundations of Shari'ah Governance of Islamic Banks, Ginena, Karim ,Hamid , Azhar. Wiley, 2015.
- IFSB Standard 30: Islamic Financial Services Board (2023). Revised Guiding Principles on Corporate Governance for Institutions Offering Islamic Financial Services (Banking Segment) – Exposure Draft ED-30. Kuala Lumpur: Islamic Financial Services Board. Retrieved from https://www.ifsb.org
Additional Materials
- Tricker, B. (2008). Corporate governance: Principles, policies and practices. Oxford University Press.
- Iqbal, Z., & Lewis, M. K. (2009). An Islamic perspective on corporate governance. Elgar Publishing.
- Coyle, B. (2007). Essence of corporate governance. ICSA Publishing.
- Islamic Financial Services Board (IFSB), & The World Bank. (2017). Corporate governance practices in Islamic banks 2017. IFSB and World Bank.
- IFSB Standard 10: Islamic Financial Services Board (2009). Guiding Principles on Shari`ah Governance Systems for Institutions Offering Islamic Financial Services (IFSB-10). Kuala Lumpur: Islamic Financial Services Board.
Açıklamalar
Değerlendirme Sistemi
| Etkinlik | Yüzde | Açıklama |
|---|---|---|
| Katılım | %10 | Derste birçok grup tartışması yapılacaktır. Bu nedenle devamlılık ve aktif katılım zorunludur. |
| Vaka Çalışmaları | %20 | Derste çeşitli vaka analizleri ve tartışmalar yapılacaktır. |
| Ara Sınav | %20 | Ara sınav, dönemin ilk yarısında işlenen konuları kapsayacaktır. |
| Final Sınavı | %50 | Final sınavı, dönem boyunca öğrenilen tüm kavramları kapsayacaktır. |
| TOPLAM | %100 |
Ek Bilgi ve Kaynaklar
Devam Zorunluluğu: Öğrencilerin derse devam koşullarına uyması gerekmektedir. En az %70 devam şartını yerine getirmeyen öğrenciler final sınavına girme hakkını kaybedecektir.
Akademik Dürüstlük: Öğrenciler, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nin etik kurallarına uymakla yükümlüdür. Bu derse kayıt olmakla birlikte bu ilkelere bağlı kalmayı taahhüt etmiş olursunuz. Akademik sahtekârlık hiçbir şekilde kabul edilemez; cezası sınavdan başarısız olmaktan üniversiteden uzaklaştırmaya kadar gidebilir.
Sınıf Davranışı:
• Herkesin derste soru sorması ve katkıda bulunması teşvik edilmektedir.
• Lütfen cep telefonlarını ve diğer cihazları, öğretim elemanı gerekli görmedikçe kapalı tutunuz.
• Derse zamanında geliniz ve ders bitiminde çıkmayı planlayınız.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Öğrencilerin İslam'da iktisadi faaliyetlere ilişkin ahlak kurallarını öğrenmesini sağlamak.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 4 | 2 | 8 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Kısa Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ödev | 3 | 1 | 3 |
| Uygulama | 1 | 1 | 1 |
| Final | 1 | 3 | 3 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | 1. Hafta: İslam'da İktisadi Ahlakın Temelleri / Foundations of Economic Ethics in Islam | 1. Hafta: İslam'da İktisadi Ahlakın Temelleri / Foundations of Economic Ethics in Islam |
| 2 | 2. Hafta: Faiz ve İslam Ekonomisi / Interest (Riba) and Islamic Economy | 2. Hafta: Faiz ve İslam Ekonomisi / Interest (Riba) and Islamic Economy |
| 3 | 3. Hafta: Tüketim Ahlakı ve İsraf / Consumption Ethics and Wastefulness (Israf) | 3. Hafta: Tüketim Ahlakı ve İsraf / Consumption Ethics and Wastefulness (Israf) |
| 4 | 4. Hafta: Helal Kazanç ve İş Ahlakı / Halal Earnings and Work Ethics | 4. Hafta: Helal Kazanç ve İş Ahlakı / Halal Earnings and Work Ethics |
| 5 | 5. Hafta: Sadaka, Zekât ve Sosyal Adalet / Charity (Sadaqah), Zakat, and Social Justice | 5. Hafta: Sadaka, Zekât ve Sosyal Adalet / Charity (Sadaqah), Zakat, and Social Justice |
| 6 | 6. Hafta: Piyasa Etiği ve Rekabet / Market Ethics and Competition | 6. Hafta: Piyasa Etiği ve Rekabet / Market Ethics and Competition |
| 7 | 7. Hafta: Borç ve Kefalet Ahlakı / Debt, Surety (Kafalah), and Financial Ethics | 7. Hafta: Borç ve Kefalet Ahlakı / Debt, Surety (Kafalah), and Financial Ethics |
| 8 | ara sınav / exam | ara sınav / exam |
| 9 | 9. Hafta: Modern Ekonomi ve İslamî Finans / Modern Economy and Islamic Finance | 9. Hafta: Modern Ekonomi ve İslamî Finans / Modern Economy and Islamic Finance |
| 10 | 10. Hafta: Günümüz Dünyasında İslam İktisat Ahlakının Uygulanabilirliği / The Applicability of Islamic Economic Ethics in Today’s World | 10. Hafta: Günümüz Dünyasında İslam İktisat Ahlakının Uygulanabilirliği / The Applicability of Islamic Economic Ethics in Today’s World |
| 11 | Sunum - presentation | Sunum - presentation |
| 12 | Sunum - presentation | Sunum - presentation |
| 13 | Sunum - presentation | Sunum - presentation |
| 14 | Sunum - presentation | Sunum - presentation |
| 15 | Final | Final |
| 16 | . | . |


