İslami İlimler Fakültesi · İslami İlimler (Arapça) · Lisans
Dersin Amacı
Belagat dersi, öğrencilerin dilsel ifade yeteneklerini geliştirerek, Kur'an ve sünnetin anlam derinliklerini kavramalarını, edebi metinleri doğru yorumlamalarını, eleştirel düşünme ve dilsel analiz becerisi kazanmalarını, ayrıca edebi sanatların uygulanışını öğrenmelerini amaçlar.
Bu bağlamda, öğrenci bu derste şu konuları öğrenecektir:
Fesahat ve belagat kavramları ile Meani ilminde: Müsned, Haber, İnşâ, Emir, Nehiy, İstifham, Temenni, Kasr, Fasil ve Vasil, İcaz, İtnab, Musavat.
Beyan ilminde: Teşbih, Mecaz, İstiare, Kinaye.
Bedi ilminde: Muhassinat-ı maneviye ve lafziyye, Tibak, Cinas.
Ders, bu temel kavramlar etrafında öğrencilerin teorik bilgi edinmelerini ve pratik uygulamalar yapmalarını sağlayacaktır.
Ders İçeriği
Belagat dersi, dilin estetik ve etkili kullanımı üzerinde durarak, hem İslami metinlerde hem de genel edebiyat metinlerinde anlam derinliğini ve ifade inceliklerini anlamaya yönelik kapsamlı bir içerik sunar. Bu ders, öğrencilerin dilsel ifade yeteneklerini geliştirirken, klasik Arap dili ve edebiyatının ince noktalarını keşfetmelerine olanak tanır.
Belagatın üç ana alanı olan Meani, Beyan ve Bedi ilimlerini kapsamlı bir şekilde ele alarak, dildeki anlam, ifade ve güzellik unsurlarını öğrenme fırsatı sağlar. Aynı zamanda, Kur'an ve hadislerdeki dilsel incelikleri kavrama, edebi metinleri doğru yorumlama, ve edebi sanatları tanıma açısından öğrencilere önemli bir altyapı sunar.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Bu dersten sonra öğrenci, Kur'an Kerim'i okurken daha iyi anlar, İcazul-Kur'an, Garibü'l Kur'an ve Meani'l- Kur'an'a muttali olur.
- Bu dersten sonra öğrenci Arapça Belagati öğrenip, Kur'an i-Kerim'deki ve diğer Arapça metinlerdeki edebi sanatları ve inceliklerini anlar.
- Bu dersten sonra öğrenci Arapça Belagat İlminin üç ayrı şubesi olan Beyan , Me'ani ve Bedi konularını anlar ve Kur'an ayetlerinde ki farklı Belagi vecihleri çözer.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 2 | 32 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 2 | 4 | 8 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 2 | 2 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Madhal. Fesahat ve Belagat. El-Belagatü'l-Müyessere. s. 5-10 | Kitabın ilgili bölümlerini incelemek. |
| 2 | İlmü'L-Beyan. Et-Teşbîh. Egrâdü't-Teşbîh. El-Belagatü'L-Müyessere. s. 11-17 | Kitabın ilgili bölümlerini incelemek. |
| 3 | El-Hakika ve'l-Mecâz. El-Mecâzü'l*Aklî. El-Mecâzü'l-Lafzî. EL-İstiâre. EL-Belagatü'l*Müyessere. s. 17-25. | Kitabın ilgili bölümünü incelemek. |
| 4 | El-Mecâzü'l-Mürsel. El-Kinâye. El-Belagatü'l-Müyessere. s. 25-29 | Kitabın ilgili bölümlerini incelemek. |
| 5 | İlmü'l-Meâni. El-Haber ve'l-İnşâ. El-Belagatü'l-Müyessere. s. 30-34 | Kitabın ilgili bölümlerini inceleyiniz. |
| 6 | El-İnşâü. El-Emrü. En-Nehyü. El-Belagatü'l-Müyessere. s. 34-37. | Kitabın ilgili bölümlerini inceleyiniz. |
| 7 | El-İstifhâm. Et-Temenni. En-Nidâ. El-Belagatü'l-Müyessere. s. 38-43 | Kitabın ilgili bölümlerini inceleyiniz. |
| 8 | Ara Sınav | Genel tekrar |
| 9 | el-Cümletü ve'l-Eczâüha. El-Belagatü'l-Müyessere. s. 43-48. | Kitabın ilgili bölümlerini inceleyiniz. |
| 10 | Îrâdü'l-Kelâm alâ Hilâfi Muktedâ'l-Kelâm. İstimâlü'l-Haber i'l-İnşâ ve Aksihi. El-Kasr. El-Vasıl ve El-Fasıl. El-Belagatü'l-Müyessere. s. 48-54 | Kitabın ilgili bölümlerini inceleyiniz. |
| 11 | El-İcâz ve'l-İtnâb ve'l-Müsevat. El-Belagatü'l-Müyessere. s. 54-59. | Kitabın ilgili bölümlerini inceleyiniz. |
| 12 | İlmü'l-Bedî. Elmuhassinât El-Lafziyye. El-Cinâs. Eş-Şeci. El-İktibâs. Ma La Yestehîlü B'il-İn'ikâs (el-Kalb) El-Belagatü'l-Müyessere. s. 60-63 | Kitabın ilgili bölümlerini inceleyiniz. |
| 13 | El-Muhassinât El-Ma'neviyye. Et-Tevriye. Et-Tıbâk ve'l-Mukâbele. Murâ'atü'n-Nazîr. Hüsnü't-Tâ'lîl. El-Belagatü'l-Müyessere. s. 63-67 | Kitabın ilgili bölümlerini inceleyiniz. |
| 14 | Te'kîdü'l-Medh Bima Yüşbihü'z-Zemm. Te'kîdü'z-Zemm Bima Yüşbihü'l-Medh. Üslubü'l-Hakîm. İltifât. El-Belagatü'l-Müyessere. s. 67-71. | Kitabın ilgili bölümlerini inceleyiniz. |
| 15 | El-Mübâlaga. El-Müşâreke. El-Leff ve'n-Neşr. El-Belagatü'l-Müyessere. s. 71-72 | Kitabın ilgili bölümlerini inceleyiniz. |
| 16 | Final Sınavı | Genel tekrar |