İslami İlimler Fakültesi · İslami İlimler (Arapça) · Lisans
Dersin Amacı
Hülefa-i Raşidîn Dönemi ağırlıklı işlenecek olan İslâm Târihi 2, önce Hz. Ali ve Hz. Hasan dönemleri, hemen ardından Emevîler ile Abbasîler mümkün olduğunca biraz genişçe anlatılacak. Çok kısa hatlarla, diğer Müslüman devletler ile o dönemlerde meydana gelen siyasî, sosyal ilmî ve kültürel hayatın incelenmeye çalışılacak. Özellikle hem Emevî, hem de Abbasîler dönemindeki siyasî, sosyal ve ilmî gelişmelerin ele alınacağı bu derste, toplum hayatı da mümkün olduğu kadarıyla incelenecektir. Müslüman Endülüs medeniyetinin etkilerini ve günümüze yansımalarını da anlatmaya çalışacağız.
Ders İçeriği
Hazreti Ali ve Hz. Hasan Dönemi Olayları, Emevî, Abbâsî ve Endülüs Devletlerinin Siyasi ve Sosyal Tarihi
Zorunlu Kaynaklar
Hüseyin Algül, İSLÂM TÂRİHİ, c. 2-4, Emin Yayınları, Bursa 2018
Önerilen Kaynaklar
Taberî, Türihu’l-Ümem ve’l-Mülûk.
Hasan İbrahim Hasan, Siyasî- Dinî – Kültürel – Sosyal İslâm Tarihi.
Ahmed Cevdet Paşa, Kısâs-ı Enbiyâ ve Tevârîhu'l-Hulefâ.
Ali Muhammed Sallabî, İslâm Târihi.
Nuri Ünlü, İslâm Tarihi.
İbn Sa’d, et-Tabakatü’l-Kübra.
İbn Kesir, el-Bidâye ve’n-Nihaye.
İbnu’l-Esir, el-Kâmil fi’t-Tarih.
İbn Fadlan, Seyahatnâme.
Celaleddin Suyutî, Târihu’l-Hülefa.
Erdoğan Merçil, Müslüman Türk Devletleri Tarihi.
Boswort, İslâm Devletleri Tarihi.
Ziya Paşa, Tarih-i Endülüs.
Ziya Kazıcı, İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Târiihi.
İbrahim Sarıçam, Seyfettin Erşahin, İslâm Medeniyeti Târihi.
Bernard Lewis, Tarihte Araplar.
Heyet, Doğuştan Günümüze Büyük İslâm Tarihi.
İmadu’d-Din, Endülüs Siyasî Tarihi.
Açıklamalar
Hulefâ-i Raşidîn'in dördüncüsü olan Hazreti Ali Dönemi kısaca özetlenecek, Cemel ve Sıffîn Olayları değerlendirilecek, ondan sonra Emevîler dönemine geçilecek, sonra da Emevî ve Abbâsi dönemlerinde öne çıkan konular üzerine daha çok durulacak.
Kurallar
İslâm Târihi, Hulefâ-i Râşidîn, Emevîler ve Abbâsîler dönemlerinde, sadece o dönemlerle sınırlı kalmayan konulara sürekli öncelik ve ağırlık verilecektir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Hilâfetten Saltanata Geçiş Sürecini ortaya koyar
- İslâm Toplumunda Yaşanan İlk İhtilâfları Açıklar
- Yöneten ve Yönetilenler Arasındaki İlişkileri Açıklar
- Kur'ân ve Sünnet Çizgisinden Ayrılınca Nelerin Yaşanacağını Ortaya Koyar
- Târih Şuuru Kazandırır
- Bu dönemlerde yaşanan dini, siyasi ve sosyal gelişmeleri bilir
- Bu dönemlere ait kurumsal ve sanatsal gelişmeleri öğrenir
- Dört Halife Dönemine ait gelişmeler hakkında bilgi sahibi olur
- Emevi, Abbasi ve Endülüs devletlerinin tarihi hakkında genel bilgilere sahip olur
- Siyasi, ekonomik ve sosyal gelişmeler ve değişimler hakkında yorum ve analiz becerisi kazanır
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 3 | 48 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 1 | 1 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Hazreti Ali Dönemi ve Cemel Vak'ası | Dönemi genel değerlendirir |
| 2 | Sıffîn Savaşı, Tahkîm, Fırkalar | Fırkaları anlar |
| 3 | Hazreti Ali'nin Şahâdeti ve Gelişen Olaylar | Şehâdeti ve sonrasını kavrar |
| 4 | Hazreti Hasan'ın Hilâfeti ve Birlik Yılı | Birlik yılı ile vahdeti öğrenir |
| 5 | Emevî Halifeleri ve Dönemlerinin Genel Özellikleri | Emevî döneminin genel özelliklerini anlar |
| 6 | Yezîd ve Kerbelâ Fâciası | Kerbelâ olayını ve mesajını anlar |
| 7 | Sufyânîler ve Mervanîler Dönemi | Her iki dönemi de kavrar |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Abbasi Devletinin Genel Özellikleri | Genel özelliklerini genel boyutuyla kavrar |
| 10 | İlk Abbâsî Halifeleri | Abbâsî dönemini anlar |
| 11 | İkinci Dönem Abbâsî Halîfeleri | İlk dönem Abbâsîleri öğrenir |
| 12 | Endülüs Emevî Devleti | Endülüs'ü anlamaya çalışır |
| 13 | Endülüs Devleti’nin Siyasî ve Sosyal Tarihi | Siyasî ve sosyal olayları öğrenir |
| 14 | Endülüs'te Sanat ve Bilim | Sanat ve bilimi örnekleriyle görüp anlar |
| 15 | Endülüs İslâm Medeniyeti ve Diğer Medeniyetlere Etkisi | Medeniyetler arası ilişkileri kavrar |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


