İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Türk Dili ve Edebiyatı · Lisans
Dersin Amacı
Türk dilinin Orta Türkçe dönemi kollarından olan Çağatay Türkçesinin ses, biçim, söz varlığı özelliklerini ve bu evre eserlerinin niteliklerini öğretmektir.
Ders İçeriği
Çağatay Türkçesinin doğuşu ve tarihi gelişim safhalarını bilir. Çağatay Türkçesi verimleri ve yazarları hakkında bilgi sahibi olur. Çağatay Türkçesi metinlerinin transliterasyonunu yapar. Metinler üzerinde tahlil uygulamaları yapar.
Zorunlu Kaynaklar
ALİ-ŞİR NEVAYİ KÜLLİYATI, K. Eraslan, TDK, 1993.
ATALAY, Besim, Abuşka Lügati veya Çağatay Sözlüğü, Ankara, 1970.
LEVEND, Agah Sırrı, Ali Şir Nevai, I-IV, Ankara 1965.
ÖLMEZ, Zuhal Kargı, Ebulgazi Bahadır Han: Şecere-i Terakime (Türkmenlerin Soykütüğü), Ankara 1996.
PAÇACIOĞLU, Burhan, Orta Türkçe, Dilek Ofset Yay., Sivas 2007.
TEKİN, Talat- ÖLMEZ, Mehmet, Türk Dilleri Giriş, Yıldız Yay., İst. 2003.
AKAR, Ali, Türk Dili Tarihi, Ötüken Yay., İst. 2010.
DEMİR, Nurettin- YILMAZ, Emine, Türk Dili El Kitabı, Grafiker Yay., Ank. 2010.
ERCİLASUN, Ahmet B., Türk Dili Tarihi, Akçağ Yay., Ank. 2008.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Çağatay Türkçesinin doğuşunu ve tarihsel gelişim safhalarını bilir.
- Çağatay Türkçesi yayılım haritalarını bilir.
- Çağatay Türkçesinin dil özelliklerinin görüldüğü metinleri ve bu eserlerin yazarlarını bilir.
- Çağatay Türkçesi metinlerini tanır.
- Çağatay Türkçesinin dil özelliklerini kavrar.
- Çağatay Türkçesi söz varlığı üzerine kelime tahlilleri yapar.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 3 | 48 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 5 | 1 | 5 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 16 | 1 | 16 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Çağatay Türkçesi hakkında genel bilgi, Tarihî Türk lehçelerinin sınıflandırılması | Ders Notları |
| 2 | Çağatay Türkçesiyle yazılmış eserler | Ders Notları |
| 3 | Çağatay Türkçesi ses ve biçim özellikleri | Ders Notları |
| 4 | Ali Şir Nevayi'nin eserlerinin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Orta Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Ders Notları |
| 5 | Ali Şir Nevayi'nin eserlerinin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Orta Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Ders Notları |
| 6 | Ali Şir Nevayi'nin eserlerinin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Orta Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Ders Notları |
| 7 | Resmî Tatil | . |
| 8 | Ara Sınav | . |
| 9 | Babür'ün eserlerinin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Orta Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Ders Notları |
| 10 | Babür'ün eserlerinin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Orta Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Ders Notları |
| 11 | Babür'ün eserlerinin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Orta Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Ders Notları |
| 12 | Ebu'l Gazi Bahadır Han ve Hüseyin Baykara'nın eserlerinin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Orta Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Ders Notları |
| 13 | Yeni Uygur Türkçesi | Ders Notları |
| 14 | Özbek Türkçesi | Ders Notları |
| 15 | Final Sınavı | . |
| 16 | . | . |