Ana içeriğe atla

TDE 334 - Metin Şerhi II

İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Türk Dili ve Edebiyatı · Lisans

AKTS: 5 T+U+L: 3+0+0 Bölüm Seçmeli
Koordinatör: Prof. Dr. Bayram Ali KAYA

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, Klasik Türk edebiyatı metinlerini şerh etmeye yönelik kazanılan bilgilerin daha ileri düzeyde uygulanması ve öğrencilerin şerh yetkinliğini geliştirmesidir. Metin inceleme ve tahlili alanında derinlikli analiz becerileri kazandırarak, Klasik Türk şiirinin estetik ve anlam dünyasına ilişkin bir farkındalık oluşturmak hedeflenmektedir.

Ders İçeriği

Metin şerhi, açıklaması, incelemesi ve tahliline yönelik teorik bilgilerin derinleştirilmesi. Azmizâde Hâletî, Şeyhülislam Yahya, Nef’î, Nâilî Çelebî, Neşâtî, Nâbî, Seyyid Vehbî, Koca Râgıb Paşa, Fıtnat Hanım, Nedim ve Şeyh Gâlib gibi Klasik Türk edebiyatının önde gelen şairlerinden beyit ve şiir örneklerinin şerhi. Ders boyunca şairlerin üslup özellikleri, dil yapıları ve dönemin edebî anlayışı metinler üzerinden incelenecektir. Genel değerlendirmelerle öğrenciler, metin şerhi sürecinde karşılaşabilecekleri farklı edebî yaklaşımları uygulama fırsatı bulacaktır.

Zorunlu Kaynaklar

Prof. Dr. Bayram Ali Kaya’nın metin şerhi ders notları.

Prof. Dr. İsmail Hakkı Aksoyak, Metin Şerhi, Eski Türk Edebiyatı El kitabı, (Grafiker Yayıları, Ankara); Prof. Dr. Ömür Ceylan, Tasavvufî Şiir Şerhleri (Kitabevi Yayınları, İstanbul); Prof. Dr. Mehmed Çavuşoğlu, Divanlar Arasında (Akçağ Yayınları, Ankara); Prof. Dr. Haluk İpekten, Gazel Şerhi Örnekleri II, Türk Dili Dergisi, Divan Şiiri Özel Sayısı II) (Ankara, C/LII S.415-416-417, 1986, s.260-290); Prof. Dr. Ömür Ceylan vd. Beyitler arasında, Kesit Yay.; Prof. Dr. Ahmet Atilla Şentürk, Osmanlı Şiiri Antolojisi, YKY Yay.

Üniversiteler İçin Eski Türk Edebiyatı Metin Şerhi Set

Yazar: Nihat Öztoprak, Sebahat Deniz, H. İbrahim Demirkazık, Hasan Kaya, Ümran Ay, Bünyamin Ayçiçeği.

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Klasik Türk şiirine ait ileri düzey şerh yöntemlerini öğrenir ve uygular.
  2. Azmizâde Hâletî, Şeyhülislam Yahya, Nef’î, Nâbî, Nedim ve Şeyh Gâlib gibi önemli şairlerin beyit ve şiirlerini yorumlayabilir.
  3. Klasik Türk edebiyatındaki estetik ve edebî değişimleri farklı yüzyıllardan örneklerle analiz eder.
  4. Şairlerin kullandığı dil ve edebî sanatları eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir.
  5. Beyit ve şiirlerin içeriği, tarihi ve edebî bağlamını irdeleyerek metin şerhi sürecinde bir bütünlük oluşturur.
  6. Klasik Türk edebiyatı metinlerinin şerh edilmesinde karşılaşılan problemlere yönelik çözüm yolları üretebilir.

Temel Alan Dağılımı

(22) Beşeri Bilimler%100

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaBeyin FırtınasıBireysel Çalışma

Ölçme ve Değerlendirme

ÖdevSınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)000
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi000
Ara Sınav000
Kısa Sınav000
Ödev000
Uygulama000
Final000

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Metin şerhi, metin açıklaması, metin incelemesi, metin tahliline ilişkin tanımlar, özellikleri ve aralarındaki farklara ilişkin bilgiler. Klâsik Türk şiiri metinlerinin şerhi için bilinmesi gereken temel hususlar. Derse giriş mâhiyetinde örnek beyitlerin işlenmesi.Metin şerhi, metin açıklaması, metin incelemesi, metin tahliline ilişkin tanımlar, özellikleri ve aralarındaki farklara ilişkin bilgiler. Klâsik Türk şiiri metinlerinin şerhi için bilinmesi gereken temel hususlar. Derse giriş mâhiyetinde örnek beyitlerin işlenmesi.
2Azmizâde Hâletî Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.Azmizâde Hâletî Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.
3Şeyhülislam Yahya Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.Şeyhülislam Yahya Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.
4Nef’î Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.Nef’î Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.
5Nâilî Çelebî Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.Nâilî Çelebî Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.
6Neşâtî Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.Neşâtî Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.
7Nâbî Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.Nâbî Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.
8Seyyid Vehbî Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.Seyyid Vehbî Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.
9VİZEVİZE
10Seyyid Vehbî Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.Seyyid Vehbî Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.
11Koca Râgıb Paşa Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.Koca Râgıb Paşa Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.
12Fıtnat Hanım Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.Fıtnat Hanım Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.
13Nedim Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.Nedim Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.
14Şeyh Gâlib Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.Şeyh Gâlib Divanı’ndan beyit/şiir örneklerinin şerhi.
15Genel DeğerlendirmeGenel Değerlendirme
16FİNALFİNAL