İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Türk Dili ve Edebiyatı · Lisans
AKTS: 5 T+U+L: 3+0+0 Zorunlu
Koordinatör: Prof. Dr. Bayram Ali KAYA
Dersin Amacı
Bu ders, 15. yüzyıl Klasik Türk Edebiyatı hakkında temel bilgileri kazandırmayı, dönemin edebi özelliklerini tanıtmayı, o dönemde eser vermiş belli başlı şairlerin şiir metinlerini anlamayı ve açıklamayı öğretmeyi amaçlar.
Ders İçeriği
XV. Yüzyıl Klasik Türk Edebiyatı, dönemin genel edebi özellikleri, edebiyatıtarihindeki yeri, belli başlı şairleri ve eserleri incelenir. Metinler günümüz Türkçesine çevrilerek anlam katmanları, biçim ve estetik açısından değerlendirilir.
Zorunlu Kaynaklar
DİA: Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi; TEİS: Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü;
TEES: Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Bayram Ali Kaya vd., Klasik Türk Edebiyatı Nazım, Akademi Kitap, İstanbul 2022; Atilla Şentürk vd., Üniversiteler İçin Eski Türk Edebiyatı Tarihi, Dergâh Yay., İstanbul; Atilla Şentürk, Osmanlı Şiiri Antolojisi, Yapıkredi Yay., İstanbul; Açıköğretim Üniversitesi İlgili Ders Notları; B. Ali Kaya ders notları; DİA, TEİS ve TEES ilgili maddeleri; İskender Pala, Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü;online sözlükler.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- XV. yüzyıl döneminin siyasi özelliklerinin edebiyata yansımasını bilir.
- Dönemin edebi özelliklerini anlatır.
- Önceki dönemlerle benzeşen ve ayrılan yönlerini gösterir.
- Bu dönemin önde gelen yazar ve şairlerini tanır.
- Dönemin şiirlerinin edebi özelliklerini bilir.
Temel Alan Dağılımı
(22) Beşeri Bilimler%100
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
AnlatımSoru-CevapTartışmaBeyin FırtınasıBireysel Çalışma
Ölçme ve Değerlendirme
ÖdevSınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 20 | 2 | 40 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 2 | 16 | 32 |
| Final | 1 | 3 | 3 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Dersin içeriği, işlenişi ve kaynakları hakkında bilgilendirme. 15.yy. dönem özellikleri, belli başlı şairler ve eserleri hakkında bilgilendirme. Nesimî’nin hayatı (ö. 1404-1405), edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgilendirme. Şiirlerinden örnek beyitlerin işlenmesi. | İlgili bir edebiyat tarihinden dönem bilgilerinin okunup incelenmesi. Nesimî ile ilgili Ders planında yer verilen şairlerin hayatları, edebî kişilik ve eserlerinin DİA, TEİS ve TEES adlı online kaynaklardan okunması. Derste işleneceği belirtilen şiir metinlerinin ilgili online sözlüklerden bilinmeyen kelimelerinin anlamlarının bulunması. Başta üniversite kütüphanemiz olmak üzere, ilgili kaynaklardan ders planında araştırılması ve incelenmesi istenen çalışmalara bakılması. |
| 2 | Süleyman Çelebi (ö.1422)’nin edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgilendirme. | Süleyman Çelebi’nin hayatı ve eserleriyle ilgili çalışmaların incelenmesi. Mevlîd’in incelenmesi, hakkında yazılmış olan en az bir makalenin okunması. |
| 3 | Şeyhî’nin hayatı (ö. 1429’dan sonra), edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgilendirme. Harnâmesinden ve kaside, gazel vs. diğer şiirlerinden örnek beyitlerin işlenmesi. | Şeyhî’nin hayatı ve eserleriyle ilgili çalışmaların incelenmesi. Harnâme’nin incelenmesi, hakkında yazılmış olan en az bir makalenin okunması. |
| 4 | Avnî’nin / Fatih Sultan Mehmed’in (ö. 1481) hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgilendirme. Şiirlerinden örnek beyitlerin işlenmesi. | Sultan şairler ile ilgili çalışmaların incelenmesi. Fatih Sultan Mehmed’in dîvânının incelenmesi. |
| 5 | Cem Sultan’ın (ö. 1495) hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgilendirme. Şiirlerinden örnek beyitlerin işlenmesi. | Cem Sultan’ın dîvânının incelenmesi. |
| 6 | Ahmet Paşa’nın (ö. 1496-97) hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgilendirme. Kasidelerinden örnek beyitlerin işlenmesi. | Ahmed Paşa’nın hayatı ve eserleriyle ilgili çalışmaların incelenmesi. |
| 7 | Ahmet Paşa’nın gazellerinden örnek beyitlerin işlenmesi. | Ahmed Paşa’nın hayatı ve eserleriyle ilgili çalışmaların incelenmesi. |
| 8 | Ara sınav | Tüm konular. |
| 9 | Ali Şîr Nevâyî’nin (ö. 1501) hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgilendirme. Şiirlerinden örnek beyitlerin işlenmesi. | Ali Şîr Nevâyî’nin hayatı ve eserleriyle ilgili çalışmaların incelenmesi. |
| 10 | Hamdullah Hamdî’nin (ö. 1503) hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgilendirme. Şiirlerinden örnek beyitlerin işlenmesi. | Hamdullah Hamdi’nin hayatı ve eserleriyle ilgili çalışmaların, özellikle Yusuf u Züleyha adlı mesnevisinin incelenmesi. |
| 11 | Necâtî Bey’in (ö. 1509) hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgilendirme. Şiirlerinden örnek beyitlerin işlenmesi. | Necâtî Bey’in hayatı ve divanı, şiirleri ve şairliğiyle ilgili çalışmaların incelenmesi. |
| 12 | Necâtî Bey’in şiirlerinden örnek beyitlerin işlenmesi. | Necâtî Bey’in hayatı ve divanı, şiirleri ve şairliğiyle ilgili çalışmaların incelenmesi. |
| 13 | Mesihî’nin (ö. 1512’den sonra) hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgilendirme. Şiirlerinden örnek beyitlerin işlenmesi. | Mesihî’nin hayatı ve eserleriyle ilgili çalışmaların incelenmesi. |
| 14 | Mihrî Hatun (ö. 1512’den sonra) hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgilendirme. Şiirlerinden örnek beyitlerin işlenmesi. | Mihrî Hatun’un hayatı ve eserleriyle ilgili çalışmaların incelenmesi. |
| 15 | Tâcizâde Câfer Çelebi’nin (ö. 1515) hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgilendirme. Şiirlerinden örnek beyitlerin işlenmesi. | Tâcizâde Câfer Çelebi’nin hayatı ve eserleriyle ilgili çalışmaların incelenmesi. |
| 16 | FİNAL SINAVI | Tüm konular. |