İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Türk Dili ve Edebiyatı · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı Osmanlı Türkçesinin eski dönemleri ve yazma eserler hakkında bilgi sahibi olmak ve el yazması metinleri okuma yeteneği kazanmaktır.
Ders İçeriği
Anadolu sahasında yazılmış metinler incelenip okunur. Bu metinler imla, ses, yapı ve kelime hazinesi yönünden incelenir. Ayrıca yazma eserlerde karşılaşılabilecek durumlar üzerinde durulur.
Zorunlu Kaynaklar
Develi, Hayati. (2012). Osmanlı Türkçesi Kılavuzu II. İstanbul: Kesit Yayınları.
Külekçi, Numan. (2011). Osmanlı Türkçesi. İstanbul: Sahhaflar Kitap Sarayı Yayınları.
Timurtaş, Faruk Kadri. (2017). Osmanlı Türkçesine Giriş 2. İstanbul: Alfa Basım Dağıtım.
Sami, Şemseddin. (2015). Kamus-ı Türki. İstanbul: Çağrı Yayınları.
Önerilen Kaynaklar
Ak, Mahmut, Başar, Fahameddin. (2008). Osmanlı Türkçesi. İstanbul: Dünya Yayıncılık.
Timurtaş, Faruk Kadri. (1996). Osmanlı Türkçesi Metinleri. İstanbul: Alfa Basım Dağıtım.
Devellioğlu, Ferit. ( 2016). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat. İstanbul: Aydın Kitabevi.
Kanar, Mehmet. (2015). Farsça-Türkçe Sözlük. İstanbul: Say Yayınları.
Açıklamalar
Osmanlı Türkçesi dersi, teori ile birlikte öğrenilir ancak uygulama esastır. Her dersten sonra kaynaklar listesinde gösterilen Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu adlı kitabından veya size önceden gönderilen belgeden ilgili bölümün alıştırmasını yapınız, metinleri okuyunuz.
Kitabın arka bölümünde metinler vardır. Bu metinleri 3. haftadan itibaren okumaya çalışınız.
Metin çalışmalarında sözlük vazgeçilmez bir esastır. Bilmediğimiz her kelime için üşenmeden sözlüğe bakmalıyız.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Osmanlı Türkçesinin tarihi dönemlerini bilir.
- 13-18. yüzyıl dönemi metinlerini okur.
- Metin okurken kullanması gereken sözlükleri bilir.
- Eski Anadolu Türkçesi metinlerinin özelliklerini bilir.
- Yazma eserleri okur.
- Yazma eserlerin imla özelliklerini bilir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 15 | 2 | 30 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 15 | 2 | 30 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 9 | 9 |
| Uygulama | 1 | 2 | 2 |
| Final | 1 | 2 | 2 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Ders bilgi formunun tanıtılması | Ders Bilgi Formu |
| 2 | Osmanlı Türkçesinin tarihi dönemlerinin özellikleri | Ders kitabı, Ders 2, s.17-24 |
| 3 | Metin çalışmaları | Hayati Develi, Osmanlı Türkçesi Kılavuzu II |
| 4 | Metin çalışmaları | Hayati Develi, Osmanlı Türkçesi Kılavuzu II |
| 5 | Türkçenin Arap harfleri ile imlasının temelleri | Yazma eser incelemeleri |
| 6 | Tarihi metinleri okumak için gereken başvuru kaynakları | tdk.gov.tr |
| 7 | Metin çalışmaları | Türkçe yazma eserler |
| 8 | Ara Sınav | Midterm |
| 9 | Eski Anadolu Türkçesi dönemi imla özellikleri | Türkçe yazma eserler |
| 10 | Metin çalışmaları | Türkçe yazma eserler |
| 11 | Yazma eserlerde görülen harf ve imla özellikleri | Türkçe yazma eserler |
| 12 | Metin çalışmaları | Türkçe yazma eserler |
| 13 | 16. yüzyıl imlasının genel özellikleri | Türkçe yazma eserler |
| 14 | Metin neşrinde dikkat edilmesi gereken esaslar | Alanla ilgili rehber çalışmalar |
| 15 | Genel değerlendirme | Bütün konular |
| 16 | Final sınavı | Tüm dersler |