İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Tarih · Lisans
Dersin Amacı
Osmanlı modernleşme arayışlarından başlayarak günümüz Türkiye’sine uzanan tarihi süreci incelemek ve Modern Türkiye’nin kodlarını anlamak. “Yeni Türkiye” tabirine ulaşan seyir içinde yaşanan değişim, dönüşüm, ıslahat, darbe ve bilimum kritik eşikleri değerlendirmek. Öğrencilerin Türkiye’yi şekillendiren tarihi serüveni öğrenmelerini, olayların altında yatan saikleri çözmelerini sağlamak. Ayrıca Osmanlı son dönemi, İttihatçılar, Cumhuriyet dönemi ve inkılaplar, tek partili ve çok partili hayat, darbeler dönemi hakkında öğrencilerin bilgi edinmesini sağlamak.
Ders İçeriği
Modernleşme tanımı, Osmanlı’da modernleşme çabaları, Senedi İttifak, Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı, Genç Osmanlılar, I. Meşrutiyet ve Kanuni Esasi, II. Meşrutiyet, İttihat ve Terakki Dönemi, Milli Mücadele ve Cumhuriyetin kuruluşu, İnkılaplar ve tek partili dönem, Terakkiperver ve Serbest Cumhuriyet Partisi denemeleri, ders içeriğinde yer almaktadır. Ayrıca çok partili dönem ve Adnan Menderes, 60-71-80 darbeleri ve ara dönemler ders içeriğinde yer almaktadır.
Zorunlu Kaynaklar
Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020).
Önerilen Kaynaklar
Bernard Lewis, Modern Türkiye’nin Doğuşu, (Çev. Boğaç Babür Turna), (Ankara: Arkadaş Yayınevi, 2013).
Bülent Tanör, Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri, (1789-1980), (İstanbul: Yapı Kredi yayınları, 2014).
Carter V. Findley, Modern Türkiye Tarihi İslam, Milliyetçilik ve Modernlik, 1789-2007, (Çev. Güneş Ayas), (İstanbul: Timaş yayınları, 2014).
Feroz Ahmad, Modern Türkiye’nin Oluşumu, (Çev. Yavuz Alogan), (İstanbul: Kaynak Yayınları, 2012). Halil İnalcık, Osmanlı ve Modern Türkiye, (İstanbul: Timaş Yayınları, 2018).
Hamit Bozarslan, Türkiye Tarihi: İmparatorluktan Günümüze, (İstanbul: İletişim Yayınlar, 2015).
İlber Ortaylı, İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, (İstanbul: Kronik Kitap, 2019).
Kemal H. Karpat, Kısa Türkiye Tarihi, 1800-2012, (Haz. Güneş Ayas), (İstanbul: Timaş Yayınları, 2013).
M. A. Ubicini, Osmanlı’da Modernleşme Sancısı, (Çev. Cemal Aydın), (İstanbul: Timaş Yayınları, 1998).
Niyazi Berkes, Türkiye’de Çağdaşlaşma, (Haz. Ahmet Kuyaş), (İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2003).
Reşat Kasaba (Ed.), Zuhal Bilgin (Çev.), Cambridge Türkiye Tarihi, Modern Dünyada Türkiye 1839-2010, C.4, (İstanbul: Kitap Yayınevi, 2011).
Sina Akşin, Kısa Türkiye Tarihi, (İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2016).
Stanford J. Shaw-Ezel Kural Shaw, Osmanlı İmparatorluğu ve Modern Türkiye, C.II, (Çev. Mehmet Harmancı), (İstanbul: E Yayınları, 2010).
Şerif Mardin, Türk Modernleşmesi-Makaleler 4, (İstanbul: İletişim Yayınları, 2021).
Şerif Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu, (İstanbul: İletişim Yayınları, 2015).
Şerif Mardin, Jön Türklerin Siyasi Fikirleri 1895-1908, (İstanbul: İletişim Yayınları, 2015).
Kurallar
İNTİHAL, KOPYA ve AKADEMİK DÜRÜSTLÜK:
Başkalarının çalışmalarını (örneğin, test cevaplarını, projesini ya da ödevini kopyalayarak) kendi çalışmanızmış gibi sunmanıza intihal denir. İntihal ve kopya hangi şekilde olursa olsun, maruz görülmeyecek ve doğrudan üniversitenin ilgili kanalları ile muhatap olunacaktır. Eğer kopya çekmeye teşebbüs eder ya da bir ödevi intihal yaparsanız, “0” alacak ve dersten “FF” ile kalacaksınız. Dahası bu durum üniversite yönetimine bildirilecek; uzaklaştırma, ihraç gibi istenmeyen durumların oluşmasına sebebiyet verebilecektir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Türk Modernleşmesinin nasıl doğduğunu ve neler yaşandığını ifade edebilecek.
- Günümüz Türkiye’sinde yaşanan güncel meselelerin altında yatan sebepleri ifade edebilecek.
- Yeni Türkiye’nin kuruluş ilkelerini ifade edebilecek,.
- Osmanlı’dan Türkiye Cumhuriyeti'ne siyasal, sosyal ve kültürel gelişmeleri, süreklilik ve kopuşları kavrayabilecek.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 2 | 32 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | 18. Yüzyıl Sonunda Osmanlı Devleti | Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020), ss. 23-37. |
| 2 | Eski ile Yeni Arasında (Gelenek ve Bid’at Arasında): Sultan III. Selim Dönemi (1789-1807) | Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020), ss. 37-47. |
| 3 | Merkeziyetçiliğe Dönüş: Sultan II. Mahmut Dönemi (1808-1839) | Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020), ss. 47-53. |
| 4 | Tanzimat Dönemi (1839-1876)) | Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020), ss. 53-69. |
| 5 | Sultan II. Abdülhamit Dönemi ve I. Meşrutiyet (1876-1909) | Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020), ss. 69-93,99 |
| 6 | İttihat ve Terakki Cemiyeti ve II. Meşrutiyet’in İlanı (1895-1908) | Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020), ss. 119-63. |
| 7 | İttihat ve Terakki, Trablusgarp, Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı (1908-1918) | Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020), ss. 163-199. |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | İttihat ve Terakki Döneminde Osmanlı’da Toplum, Siyaset, Ekonomi ve Basın (1908-1918) | Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020), ss. 199-209. |
| 10 | Milli Mücadele Dönemi ve TBMM (1918-1923) | Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020), ss. 199-209. |
| 11 | Erken Cumhuriyet Döneminde Siyasi Partiler: Cumhuriyet Halk Fırkası, Terakkiperver ve Serbest Cumhuriyet Fırkaları (1922-1930) | Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020), ss. 199-209. |
| 12 | Erken Cumhuriyet Dönemi’nde Siyasi, İktisadi, Toplumsal ve Kültürel Reformlar (1922-1938) | Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020), ss. 209-241,257. |
| 13 | Tek Parti Dönemi: Toplum, Siyaset, Ekonomi ve Basın (1923-1950) | Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020), ss. 257-279. |
| 14 | Demokrat Parti Dönemi ve Adnan Menderes (1950-1960) | Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020), ss. 257-319. |
| 15 | Cumhuriyet Döneminde Darbeler ve Genel Değerlendirme: (1960 Darbesi, 1971 Muhtırası, 1980 Darbesi ve 28 Şubat 1997) | Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, (Çev. Yasemin Saner), (İstanbul: İletişim Yayınları, 2020), ss. 319-405. |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


