İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Tarih · Lisans
Dersin Amacı
Avrupa, günümüz dünyasının yapılanmasında önemli bir rol oynamıştır. Avrupa uygarlığının, Yakın çağ ve Modern çağ olarak adlandırılan dönemleri hakkında öğrencinin bilgilenmesi ve öğrenciye günümüz Avrupa'sını yorumlama yetisini kazandırabilmeye yönelik bu dönemin başlıca bazı siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel gelişmeleri incenelecektir. İngiltere'de kapitalizmin oluşumundan Almanya'da Protestan reform hareketine, öne sürülen coğrafi keşiflerden sömürgecilik tarihine, Fransız devriminden 1. Dünya Savaşına kadar bir dizi konu işlenecektir. Fakat bu ders, yanıltıcı Avrupa merkeziyetçi tarih anlayışının ötesine geçerek modern Avrupa tarihine dair eleştirel bir yaklaşımı ve yorumu sunmayı amaçlamaktadır.
Ders İçeriği
Erken modern ve yakın çağda Avrupa’nın siyasi, sosyal ve ekonomik değişim süreçleri ele alınacaktır. Avrupa'nın dünya coğrafyasında yayılmasıyla başlayan sömürgecilik hareketlerinin işleyişi ve etkileri işlenirken Batı kolonyalizminin Asya, Afrika ve Amerika'daki halkların bütün düzenlerini altüst ederek nasıl şekillendirdiği ve bu ülkeleri kendisine nasıl bağımlı hale getirdiği üzerinde durulacaktır. Fransız, İngiliz, İspanyol, Portekiz, Hollanda sömürge sistemlerinin fikri saikleri (ırkçılık vs) emperyalizmin anlayışı ve özgül uygulamarı ele alınarak benzerlikleri ve farkları gösterilecektir. İngiltere'de 16. yüzyılda tohumları ekilip oluşmaya başlayan kapitalizmin üç asır sonra Sanayi İnkılâbıyla ulaştığı süreçte Avrupa'daki oluşan derin sosyal kırılmalar ve çözülüşler ile dünyaya egemen olan kapitalist ekonomik yapı incelenecektir. Bununla bağlantılı olan Aydınlanma, Fransız İhtilali ve Viyana Kongresinden 1. Dünya Savaşı’na kadar olan süreçte, Avrupa’da ulus devletlerin oluşumu, Alman ve İtalyan siyasi birliklerinin kurulması, modern ve seküler ideolojilerin doğuşu, Batı denetiminde uluslararası siyasi sistemin kurulması, güçler dengesi gibi farklı siyasi oluşumlar incelenecektir. İncelen döneme dair sanat, müzik, edebiyat ve sinemanın klasik örnekleri eşlik edecek.
Zorunlu Kaynaklar
Norman Davies, Avrupa Tarihi (İstanbul, İmge Yay., 2011).
John M. Hobson, Batı Medeniyetinin Doğulu Kökenleri (YKY, 2015)
Marc Ferro, Sömürgecilik Tarihi. Fetihlerden Bağımsızlık Hareketlerine Kadar 13.-20. Yüzyıl (İmge Kitabevi, 2017)
Önerilen Kaynaklar
Eric Hobsbawn, Devrim Çağı 1789-1848 (Dost Yayınları, 1998)
Eric Hobsbawn, İmparatorluk Çağı 1875-1914 (Dost Yayınları, 1999)
Stephen J. Lee, Avrupa Tarihinden Kesitler, 1789-1980 (Dost Yayınları, 2004)
John Merimann, Rönesans’tan Bugüne Modern Avrupa Tarihi (Say Yayınevi, 2018)
Kurallar
Başkalarının çalışmalarını (örneğin, test cevaplarını, projesini ya da ödevini kopyalayarak) kendi çalışmanızmış gibi sunmanıza intihal denir. İntihal ve kopya hangi şekilde olursa olsun, maruz görülmeyecek ve doğrudan üniversitenin ilgili kanalları ile muhatap olunacaktır. Eğer kopya çekmeye teşebbüs eder ya da bir ödevi intihal yaparsanız, “0” alacak ve dersten “FF” ile kalacaksınız. Dahası bu durum üniversite yönetimine bildirilecek; uzaklaştırma, ihraç gibi istenmeyen durumların oluşmasına sebebiyet verebilecektir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Dönemin kültürel, diplomatik, ekonomik, toplumsal, siyasî, dinî ve entelektüel tarih meselelerini anlamak ve çözümleme yeteneği kazandırmak
- Avrupa tarihini belirleyen büyük toplumsal değişim ve olayların sebeplerini açıklamak/anlamak ve sonuçlarını değerlendirmek
- Modern dönem Avrupa tarihinde süreklilik ve değişiklikleri problem odaklı çözümlemek
- Avrupa merkeziyetçi tarih anlayışının ötesine geçerek, anlatılmayanları gün yüzüne çıkaran bir yorum yapabilmek
- Avrupa Tarihi’ni eleştirel okumak ve değerlendirmek
- Öğrencinin yeni perspektif ve bakışlar geliştirmesinin sağlanması, konuyla ilgili kaynakları değerlendirebilecek kuramsal bilgilere sahip olması
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 8 | 8 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 2 | 2 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | 11. ve 12. yüzyılda Avrupa’da feodalitenin çözülmesi | yok |
| 2 | Feodal Krallık ve Toplum | yok |
| 3 | Krallığın Doğası, İdeolojisi ve Siyasi Gelenekleri | yok |
| 4 | Merkezi Devlet Yapılarının Kurulması: Fransa, İngiltere ve Almanya örnekleri | yok |
| 5 | Toplum ve Ekonomi: Para Ekonomisine Geçiş, Burjuvazinin Doğuşu, Kentli ve Köylü Sınıfın Dönüşümü | yok |
| 6 | Rönesans ve İtalyan Şehir Devletleri | yok |
| 7 | Protestan Reform Hareketi | yok |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Genişleyen Avrupa ve "Coğrafi Keşifler" Miti | yok |
| 10 | İngiltere'de Kapitalizmin Ayak Sesleri, 16. yüzyıl | yok |
| 11 | Sömürgecilik ve Emperyalizm: İspanya, Portekiz, Hollanda, İngiltere, Fransa | yok |
| 12 | Aydınlanma ve Fransız Devrimi | yok |
| 13 | Modern İdeolojilerin ve Ulus Devletin Doğuşu: Liberalizm, Milliyetçilik, Sosyalizm, Faşizm | yok |
| 14 | Sanayi Devrimi, Burjuvazi, Halk Hareketleri | yok |
| 15 | Emperyalist Rekabet ve 1. Dünya Savaşı | yok |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


