İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Psikoloji (İngilizce) · Lisans
Dersin Amacı
Bu ders, öğrencilere çocuk istismarı ve ihmali olgusunu teorik ve uygulamalı boyutlarıyla tanıtarak bu karmaşık konuda temel bir yetkinlik kazandırmayı amaçlamaktadır. Dersin sonunda öğrencilerin; istismar ve ihmalin tanımlarını, türlerini, nedenlerini ve sonuçlarını kapsamlı bir şekilde anlamaları, travmanın gelişimsel etkilerini analiz edebilmeleri, risk ve koruyucu faktörleri ayırt edebilmeleri ve istismara uğramış bir çocukla çalışmanın temel ilkeleri, değerlendirme yöntemleri ve müdahale yaklaşımları hakkında bilgi sahibi olmaları hedeflenmektedir.
Ders İçeriği
Ders, çocuk istismarı ve ihmaline ilişkin temel kavramların ve tanımların incelenmesiyle başlayacaktır. Stres ve travma olgularına tarihsel bir bakış açısı sunulduktan sonra, istismar ve ihmale zemin hazırlayan bireysel, ailesel ve toplumsal risk faktörleri ile çocukları bu olumsuz deneyimlerden koruyan faktörler ele alınacaktır. Travmatik yaşantıların çocuğun bilişsel, duygusal ve sosyal gelişimi üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde işlenecek; fiziksel, duygusal ve cinsel istismar ile ihmalin farklı türleri ve belirtileri üzerinde durulacaktır. Dersin ilerleyen haftalarında, travmatik deneyimler karşısında gözlemlenebilen direnç, psikolojik dayanıklılık ve travma sonrası büyüme gibi pozitif uyum süreçleri tartışılacaktır. Çocuk istismarı ve ihmaliyle ilişkili psikopatolojiler, vakaları değerlendirmede kullanılan ölçüm yöntemleri ve istismara uğramış çocuklarla etkili görüşme yapma teknikleri aktarılacaktır. Ders, istismar ve ihmal mağduru çocuklara yönelik kanıta dayalı temel tedavi ve müdahale yaklaşımlarının incelenmesiyle tamamlanacaktır.
Zorunlu Kaynaklar
Crosson-Tower, C. (2021). Understanding child abuse and neglect (10th ed.). Pearson.
Önerilen Kaynaklar
Van der Kolk, B. A. (2014). The body keeps the score: Brain, mind, and body in the healing of trauma. Viking.
Herman, J. L. (2015). Trauma and recovery. Basic Books.
Becker-Blease, K., & Kerig, P. K. (2016). Child maltreatment: A developmental psychopathology approach. American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/14898-000
Sisto, A., Vicinanza, F., Campanozzi, L. L., Ricci, G., Tartaglini, D., & Tambone, V. (2019). Towards a Transversal Definition of Psychological Resilience: A Literature Review. Medicina (Kaunas, Lithuania), 55(11), 745. https://doi.org/10.3390/medicina55110745
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Öğrenci, çocuk istismarı ve ihmalinin temel kavramlarını, türlerini ve tanımlarını açıklayabilir.
- Öğrenci, çocuk istismarı ve ihmaline yol açan risk faktörleri ile koruyucu faktörleri analiz edebilir.
- Öğrenci, travmatik deneyimlerin çocuğun gelişimi üzerindeki kısa ve uzun vadeli etkilerini değerlendirebilir.
- Öğrenci, travma karşısında direnç, dayanıklılık ve travma sonrası büyüme gibi kavramları tanımlayabilir.
- Öğrenci, istismar ve ihmal ile ilişkili temel psikopatolojileri tanıyabilir.
- Öğrenci, istismar ve ihmal vakalarını değerlendirmede kullanılan temel yöntemleri ve araçları listeleyebilir.
- Öğrenci, istismar ve ihmal vakalarını değerlendirmede kullanılan temel yöntemleri ve araçları listeleyebilir.
- Öğrenci, istismara uğramış ve ihmal edilmiş çocuklarla görüşme yaparken kullanılması gereken temel ilkeleri ve teknikleri uygulayabilir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 5 | 80 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Çocuk İstismarı ve İhmaline Giriş: İstismar ve İhmal Kavramları Üzerine Bir Tartışma | Ders İzlencesi |
| 2 | Çocuklar, Çocuk İstismarı ve İhmali Hakkında Temel Tanımlar | Ders Kitabı Bölüm 1 |
| 3 | Stres ve Travma; Travmanın Tarihi | Herman (2015) Bölüm 1 |
| 4 | İstismar ve İhmalin Risk ve Koruyucu Faktörleri | Textbook Bölüm 2 |
| 5 | Travma Deneyimlerinin Gelişim Üzerindeki Etkisi | Ders Kitabı Bölüm 3 |
| 6 | Çocuk İhmali Türleri | Ders Kitabı Bölüm 4 |
| 7 | Çocuk İstismarı Türleri | Ders Kitabı Bölüm 5-9 |
| 8 | Ara Sınav Haftası | Ders Slaytları |
| 9 | Direnç, Dayanıklılık ve Travma Sonrası Büyüme | Herman (2015) Bölüm 3 & Sisto ve ark. (2019) |
| 10 | Çocuk İstismarı ve İhmaliyle İlgili Psikopatolojiler | Becker-Blease ve Kerig (2016) |
| 11 | İstismar ve İhmalin Ölçülmesi ve Değerlendirilmesi | Ders Kitabı Bölüm 10-11 |
| 12 | İstismara Uğramış ve İhmal Edilmiş Çocuklar İçin Görüşme Teknikleri | Ders Kitabı Bölüm 13 |
| 13 | İstismara Uğramış ve İhmal Edilmiş Çocukların Tedavisi I | Ders Kitabı Bölüm 14 |
| 14 | İstismara Uğramış ve İhmal Edilmiş Çocukların Tedavisi II | Ders Kitabı Bölüm 15 |
| 15 | Genel Tekrar | Dersin Slaytları |
| 16 | Final Sınav Haftası | Dersin Slaytları |


