Ana içeriğe atla

PSK 309 - Çocuk İstismarı ve İhmal

İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Psikoloji (İngilizce) · Lisans

AKTS: 5 T+U+L: 3+0+0 Bölüm Seçmeli
Koordinatör: Dr. Öğr. Üyesi İsa ÇAKIR
Öğretim Üyeleri: Dr. Öğr. Üyesi İsa ÇAKIR

Dersin Amacı

Bu ders, öğrencilere çocuk istismarı ve ihmali olgusunu teorik ve uygulamalı boyutlarıyla tanıtarak bu karmaşık konuda temel bir yetkinlik kazandırmayı amaçlamaktadır. Dersin sonunda öğrencilerin; istismar ve ihmalin tanımlarını, türlerini, nedenlerini ve sonuçlarını kapsamlı bir şekilde anlamaları, travmanın gelişimsel etkilerini analiz edebilmeleri, risk ve koruyucu faktörleri ayırt edebilmeleri ve istismara uğramış bir çocukla çalışmanın temel ilkeleri, değerlendirme yöntemleri ve müdahale yaklaşımları hakkında bilgi sahibi olmaları hedeflenmektedir.

Ders İçeriği

Ders, çocuk istismarı ve ihmaline ilişkin temel kavramların ve tanımların incelenmesiyle başlayacaktır. Stres ve travma olgularına tarihsel bir bakış açısı sunulduktan sonra, istismar ve ihmale zemin hazırlayan bireysel, ailesel ve toplumsal risk faktörleri ile çocukları bu olumsuz deneyimlerden koruyan faktörler ele alınacaktır. Travmatik yaşantıların çocuğun bilişsel, duygusal ve sosyal gelişimi üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde işlenecek; fiziksel, duygusal ve cinsel istismar ile ihmalin farklı türleri ve belirtileri üzerinde durulacaktır. Dersin ilerleyen haftalarında, travmatik deneyimler karşısında gözlemlenebilen direnç, psikolojik dayanıklılık ve travma sonrası büyüme gibi pozitif uyum süreçleri tartışılacaktır. Çocuk istismarı ve ihmaliyle ilişkili psikopatolojiler, vakaları değerlendirmede kullanılan ölçüm yöntemleri ve istismara uğramış çocuklarla etkili görüşme yapma teknikleri aktarılacaktır. Ders, istismar ve ihmal mağduru çocuklara yönelik kanıta dayalı temel tedavi ve müdahale yaklaşımlarının incelenmesiyle tamamlanacaktır.

Zorunlu Kaynaklar

Crosson-Tower, C. (2021). Understanding child abuse and neglect (10th ed.). Pearson.
 

Önerilen Kaynaklar

Van der Kolk, B. A. (2014). The body keeps the score: Brain, mind, and body in the healing of trauma. Viking.
Herman, J. L. (2015). Trauma and recovery. Basic Books.
Becker-Blease, K., & Kerig, P. K. (2016). Child maltreatment: A developmental psychopathology approach. American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/14898-000
Sisto, A., Vicinanza, F., Campanozzi, L. L., Ricci, G., Tartaglini, D., & Tambone, V. (2019). Towards a Transversal Definition of Psychological Resilience: A Literature Review. Medicina (Kaunas, Lithuania), 55(11), 745. https://doi.org/10.3390/medicina55110745 

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Öğrenci, çocuk istismarı ve ihmalinin temel kavramlarını, türlerini ve tanımlarını açıklayabilir.
  2. Öğrenci, çocuk istismarı ve ihmaline yol açan risk faktörleri ile koruyucu faktörleri analiz edebilir.
  3. Öğrenci, travmatik deneyimlerin çocuğun gelişimi üzerindeki kısa ve uzun vadeli etkilerini değerlendirebilir.
  4. Öğrenci, travma karşısında direnç, dayanıklılık ve travma sonrası büyüme gibi kavramları tanımlayabilir.
  5. Öğrenci, istismar ve ihmal ile ilişkili temel psikopatolojileri tanıyabilir.
  6. Öğrenci, istismar ve ihmal vakalarını değerlendirmede kullanılan temel yöntemleri ve araçları listeleyebilir.
  7. Öğrenci, istismar ve ihmal vakalarını değerlendirmede kullanılan temel yöntemleri ve araçları listeleyebilir.
  8. Öğrenci, istismara uğramış ve ihmal edilmiş çocuklarla görüşme yaparken kullanılması gereken temel ilkeleri ve teknikleri uygulayabilir.

Temel Alan Dağılımı

(31) Sosyal ve Davranış Bilimleri%100

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaGösterimBenzetimBeyin FırtınasıÖrnek Olay

Ölçme ve Değerlendirme

Sınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)16348
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi16580
Ara Sınav111
Kısa Sınav000
Ödev000
Uygulama000
Final111

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Çocuk İstismarı ve İhmaline Giriş: İstismar ve İhmal Kavramları Üzerine Bir TartışmaDers İzlencesi
2Çocuklar, Çocuk İstismarı ve İhmali Hakkında Temel TanımlarDers Kitabı Bölüm 1
3Stres ve Travma; Travmanın TarihiHerman (2015) Bölüm 1
4İstismar ve İhmalin Risk ve Koruyucu FaktörleriTextbook Bölüm 2
5Travma Deneyimlerinin Gelişim Üzerindeki EtkisiDers Kitabı Bölüm 3
6Çocuk İhmali TürleriDers Kitabı Bölüm 4
7Çocuk İstismarı TürleriDers Kitabı Bölüm 5-9
8Ara Sınav HaftasıDers Slaytları
9Direnç, Dayanıklılık ve Travma Sonrası BüyümeHerman (2015) Bölüm 3 & Sisto ve ark. (2019)
10Çocuk İstismarı ve İhmaliyle İlgili PsikopatolojilerBecker-Blease ve Kerig (2016)
11İstismar ve İhmalin Ölçülmesi ve DeğerlendirilmesiDers Kitabı Bölüm 10-11
12İstismara Uğramış ve İhmal Edilmiş Çocuklar İçin Görüşme TeknikleriDers Kitabı Bölüm 13
13İstismara Uğramış ve İhmal Edilmiş Çocukların Tedavisi IDers Kitabı Bölüm 14
14İstismara Uğramış ve İhmal Edilmiş Çocukların Tedavisi IIDers Kitabı Bölüm 15
15Genel TekrarDersin Slaytları
16Final Sınav HaftasıDersin Slaytları