İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Psikoloji (İngilizce) · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin istatistiğin temel kavramlarını, dağılım türlerini, merkezi eğilim ve dağılım ölçülerini, normal dağılımı, hipotez testlerini ve temel parametrik ve non-parametrik testleri kavrayarak bilimsel araştırmalarda bu bilgileri yorumlayabilmelerini sağlamaktır. Öğrenciler, istatistiksel düşünme becerisi geliştirerek verileri analiz etme ve yorumlama konusunda temel yetkinlikler kazanacaklardır.
Ders İçeriği
Bu ders, istatistiğin temel kavramlarını kapsar; evren, örneklem ve istatistik tanımlarıyla başlar. Değişken türleri, ölçme düzeyleri ve ölçek türleri tanıtılır. Öğrenciler, verileri frekans dağılımlarıyla düzenlemeyi ve çeşitli grafik türleriyle görselleştirmeyi öğrenirler. Derste ayrıca ortalama, medyan ve mod gibi merkezi eğilim ölçüleri ile değişim aralığı, çeyrekler, yüzdelikler, mutlak sapma, varyans, standart sapma ve değişim katsayısı gibi merkezi dağılım ölçüleri ele alınır.
Daha ileri konular arasında normal dağılımın özellikleri, doğrusallık kavramı ve ham puanların standart puanlara (z-puanları) dönüştürülmesi yer alır. Ders, hipotez testinin mantığını, sıfır ve alternatif hipotezleri, Tip I ve Tip II hata, serbestlik derecesi ve güven aralığı gibi ilgili kavramları açıklar. Son olarak, temel parametrik ve parametrik olmayan istatistiksel testler ile bu testlerin uygun kullanım alanları tanıtılır.
Zorunlu Kaynaklar
Gravetter, F. J., & Wallnau, L. B. (2017). Statistics for the behavioral sciences (10th ed.). Cengage Learning.
Howell, D. C. (2013). Statistical methods for psychology (8th ed.). Wadsworth.
Önerilen Kaynaklar
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson
Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). SAGE Publications.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Temel istatistik kavramlarını tanımlar
- Verileri Düzenler
- Frekans grafiği çizer
- Merkezi eğilim ölçülerini hesaplar
- Merkezi eğilim ölçülerinin büyüklüklerine göre dağılımın şeklini belirler
- Değişme ölçülerini yorumlar ve hesaplar
- Belirli problemler için doğru örneklem yöntemlerini kullanarak veri toplayabilecektir.
- Uygulamalarda kullanılan betimleyici ve tümevarımsal yöntemlerin amacını açıklayabilecektir
- Verileri grafik olarak gösterebilecek ve yorumlayabilecektir.
- Hipotez testlerini, Tip I ve Tip II hataları uygulamalı olarak analiz etme yeteneği geliştirme.
- Normal dağılım ve parametrik testlerin varsayımlarını değerlendirme
- SPSS yazılımı kullanarak temel istatistiksel analizleri gerçekleştirme becerisi kazanma.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 5 | 80 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 10 | 3 | 30 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Psikolojide İstatistiğin Rolü, İstatistiksel Düşünmenin Önemi | Ders izlencesi |
| 2 | İstatistiğe Giriş, Evren ve Örneklem | Cote ve ark. (2021) Bölüm 1 ve 6 |
| 3 | Ölçüm Düzeyleri ve Değişken Türleri | Cote ve ark. (2021) Bölüm 1 |
| 4 | Merkezi Eğilim Ölçüleri (Ortalama, Mod, Medyan) | Cote et. al. (2021) Bölüm 3 |
| 5 | Merkezi Dağılım Ölçüleri (Değişim Aralığı, Çeyrek ve Yüzdelikler, Mutlak Sapma) | Cote et. al. (2021) Bölüm 3 |
| 6 | Merkezi Dağılım Ölçüleri (Varyans, Standart Sapma, Değişim Katsayısı) | Cote et. al. (2021) Bölüm 3 |
| 7 | İstatistikte Normallik ve Normallik Testleri | Howell (2010) Bölüm 3 |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Veri Dönüşümleri I: Dönüşüm, Gruplandırma, Boş Veriler ve Veri Temizleme | Chu ve ark. (2016) |
| 10 | Veri Dönüşümleri II: Standardizasyon Teknikleri | Fisher & Milfont (2010) |
| 11 | Hipotez Testi | Howell (2010) Bölüm 4 ve 7 |
| 12 | İstatistiksel Tablo ve Grafik Okuryazarlığı ve Tasarımı | Cote et. al. (2021) Bölüm 2 |
| 13 | İstatistiksel Kavramlar: Olasılık, Merkezi Limit Teoremi, Büyük Sayılar Yasası, Hata ve Güç | Cote et. al. (2021) Bölüm 5 |
| 14 | İstatistiksel Testler: Parametrik ve Non-parametrik | Howell (2010) Bölüm 18 |
| 15 | Genel Tekrar | Ders notları |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


