Hukuk Fakültesi · Hukuk · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin gayesi, Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye’nin mukaddeme kısmında bulunan doksan dokuz kavâid-i külliyye’ye dair Osmanlıca şerhleri okuma ve anlama imkanını talebelere sunmakdır. Kavâid-i külliyye aslıda batı hukuk sistemlerinde de bulunan ve “maxim” olarak tabir edilen genel prensipler misali İslam hukukuna dair umumi kaidelerdir. İbn-i Nüceym gibi fıkıh alimleri usûl-i fıkhın bu kaidelerinden ibaret olduğunu beyan etmektedirler. Kavâid-i külliyye’nin fıkhi yani hukuki meselelerin kavranmasında çok faydası olduğu ve bu kaideleri zapt edip kavrayan bir kimsenin muâmelât, harekâtını mümkün olduğu kadar İslam hukukuna uygun hale getirebileceği bizzat Mecelle’nin mazbatasında ifade edilmiştir.
Ders İçeriği
İslam Fıkhı, Usûl-i Fıkh, Kavâid-i Külliyye, Lisan-ı Osmani (Osmanlı Türkçesi)
Zorunlu Kaynaklar
- - Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi, Mahmud Bey Matbaası, İstanbul, 1327 /
- - Ali Haydar Efendi, Dürer’ül Hükkam, Şerh-i Mecellet’ül Ahkam, İstanbul 1317 (1899-1900) /
- - Ali Ulvi, Telhis-i Kavâid-i Külliye ve Istılahat-ı Fıkhiye, İstanbul 1317 /
- - Hacı Reşid Paşa, Ruh-ul Mecelle, 1326 (1908-1909) /
- - Ekrem Buğra Ekinci ve Ahmet Şimşirgil, Ahmet Cevdet Paşa Ve Mecelle, Beylik Yayınevi, 2015 /
- - Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye (Osmanlıca)
Önerilen Kaynaklar
- Kâmûs-i Türkî, Şemseddin Sami
Açıklamalar
Dersi almak arzu eden talebelerin Osmanlı Türkçesi bilmesi, kelimeleri okuyabilmesi lazım gelmektedir
Kurallar
Dersi alan talebelerin derse devam hususunda azami itina göstermeleri elzemdir
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Kelime kapasitelerini geliştirerek lisanı daha iyi kullanabilme imkanına sahip olacaklardır
- Osmanlı hukuk metinlerini Osmanlıca aslından okuyabilecekler
- Osmanlıca Arşiv materyallerini okuma noktasında beceri kazanacaklardır
- Osmanlıca kelimelerin manalarını anlayarak hukuki ifadelerin tabir ve tariflerini bileceklerdir
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 2 | 32 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 9 | 1 | 9 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Kaideler 51-54 | Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi |
| 2 | Kaideler 55-58 | Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi |
| 3 | Kaideler 59-62 | Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi |
| 4 | Kaideler 63-66 | Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi |
| 5 | Kaideler 68-70 | Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi |
| 6 | Kaideler 71-73 | Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi |
| 7 | Kaideler 74-75 | Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi |
| 8 | Ara İmtihan | Ara İmtihan |
| 9 | Kaideler 76-78 | Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi |
| 10 | Kaideler 79-82 | Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi |
| 11 | Kaideler 83-86 | Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi |
| 12 | Kaideler 87-90 | Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi |
| 13 | Kaideler 91-94 | Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi |
| 14 | Kaideler 95-97 | Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi |
| 15 | Kaideler 98-100 | Atıf Bey, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Kavaidi Külliyye Şerhi |
| 16 | Final İmtihanı | Final İmtihanı |