Eğitim Fakültesi · Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık · Lisans
Dersin Amacı
Dersin amacı, öğrencilerin aile yapısı, aile içi ilişkiler, ebeveynlik süreçleri ve aile eğitimi yaklaşımlarına ilişkin kuramsal ve güncel bilimsel bilgileri edinerek bu bilgileri eleştirel biçimde değerlendirme ve aile eğitimi uygulamalarına aktarabilme becerisi kazanmalarını sağlamaktır.
Ders İçeriği
Dersin içeriği; aile kavramı ve aile sistemleri, aile yaşam döngüsü, ebeveynlik stilleri ve anne-baba tutumları, aile içi iletişim ve çatışma çözme, aile eğitimi ve ebeveyn eğitim programları, erken çocukluk ve ergenlik döneminde aile, dijital ebeveynlik, çocuk ve ergen ruh sağlığında ailenin rolü, özel gereksinimli çocuğu olan aileler, aile stresi ve güçlendirme ile aile eğitiminde güncel yaklaşımları kapsamaktadır.
Zorunlu Kaynaklar
Güler Yıldız, T. (Ed.). (2024). Aile eğitimi ve katılımı (9. bs.). Pegem Akademi.
Temel, Z. F. (Ed.). (2019). Aile eğitimi ve erken çocukluk eğitiminde aile katılım çalışmaları (5. bs.). Anı Yayıncılık.
Çağdaş, A., & Şahin Seçer, Z. (2015). Anne baba eğitimi. Eğiten Kitap.
Açıklamalar
- Derse devam zorunludur. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği uyarınca teorik derslere en az %70 oranında devam edilmesi gerekmektedir. Devam koşulunu yerine getirmeyen öğrenciler dönem sonu ve bütünleme sınavına giremez ve DZ notu ile başarısız sayılır.
- Öğrencilerin yalnızca derslere devam etmeleri değil, ders kapsamında öğretim elemanı tarafından belirlenen yarıyıl içi sınav, sunum, ödev ve diğer akademik çalışmalara katılmaları da beklenmektedir.
- Bu derste öğrenciler, kendilerine verilen bilimsel makaleleri dersten önce okumak ve tartışmaya hazırlıklı gelmekle yükümlüdür. Makale sunumu yapacak öğrenciler/gruplar belirlenen tarihte sunumlarını gerçekleştirmelidir.
- Vize sınavı yazılı sınav şeklinde gerçekleştirilecektir. Geçerli bir mazeret nedeniyle ara sınava katılamayan öğrencilerin, mazeretlerini gösteren belgeyi dilekçeleriyle birlikte sınav tarihinden itibaren en geç beş iş günü içinde ilgili sekreterliğe sunmaları gerekmektedir. Mazeretin kabulüne ilgili yönetim kurulu karar verir.
- Final değerlendirmesi sunum ve Makale Okuma Formundan oluşacaktır. Öğrencilerin kendilerine verilen iki bilimsel makaleyi incelemeleri, sunumlarını belirtilen yönergeye göre hazırlamaları ve her makaleye ilişkin Makale Okuma Formunu eksiksiz teslim etmeleri gerekmektedir.
- Final sunumlarında öğrencilerden makaleleri yalnızca özetlemeleri değil; araştırmaların amaç, yöntem ve bulgularını açıklamaları, iki çalışmayı karşılaştırmaları, güçlü ve sınırlı yönlerini değerlendirmeleri ve bulguları aile eğitimi açısından yorumlamaları beklenmektedir.
- Ders kapsamında hazırlanan sunum ve Makale Okuma Formlarında kullanılan tüm kaynaklara uygun biçimde atıf yapılmalı ve kaynakça APA 7 kurallarına göre hazırlanmalıdır. Başkasına ait görüş, metin, tablo, şekil veya bilimsel bulgular kaynak gösterilmeden kullanılmamalıdır.
- Öğrencilerin sınav, sunum ve diğer ders çalışmalarında akademik dürüstlük ilkelerine uygun davranmaları beklenmektedir. Üniversitenin öğrencilere ilişkin disiplin iş ve işlemleri ilgili yükseköğretim mevzuatı çerçevesinde yürütülmektedir.
- Dersin ölçme ve değerlendirme yöntemi, yarıyıl başında ilan edilen ders bilgi formunda belirtilen esaslara göre uygulanacaktır. İZÜ Yönetmeliği, devam, yarıyıl içi çalışmalar, kısa sınavlar, ara sınavlar ve dönem sonu/bütünleme sınavlarının başarı değerlendirmesine dâhil edilebilmesine ve bunların ağırlıklarının ders bilgi formunda ilan edilmesine imkân vermektedir.
- Ders programı, sunum tarihleri, makaleler, teslim tarihleri ve öğretim elemanı tarafından yapılan diğer akademik duyuruların öğrenci tarafından düzenli olarak takip edilmesi öğrencinin sorumluluğundadır.
Kurallar
- Derse devam zorunludur. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği uyarınca teorik derslere en az %70 oranında devam edilmesi gerekmektedir. Devam koşulunu yerine getirmeyen öğrenciler dönem sonu ve bütünleme sınavına giremez ve DZ notu ile başarısız sayılır.
- Öğrencilerin yalnızca derslere devam etmeleri değil, ders kapsamında öğretim elemanı tarafından belirlenen yarıyıl içi sınav, sunum, ödev ve diğer akademik çalışmalara katılmaları da beklenmektedir.
- Bu derste öğrenciler, kendilerine verilen bilimsel makaleleri dersten önce okumak ve tartışmaya hazırlıklı gelmekle yükümlüdür. Makale sunumu yapacak öğrenciler/gruplar belirlenen tarihte sunumlarını gerçekleştirmelidir.
- Vize sınavı yazılı sınav şeklinde gerçekleştirilecektir. Geçerli bir mazeret nedeniyle ara sınava katılamayan öğrencilerin, mazeretlerini gösteren belgeyi dilekçeleriyle birlikte sınav tarihinden itibaren en geç beş iş günü içinde ilgili sekreterliğe sunmaları gerekmektedir. Mazeretin kabulüne ilgili yönetim kurulu karar verir.
- Final değerlendirmesi sunum ve Makale Okuma Formundan oluşacaktır. Öğrencilerin kendilerine verilen iki bilimsel makaleyi incelemeleri, sunumlarını belirtilen yönergeye göre hazırlamaları ve her makaleye ilişkin Makale Okuma Formunu eksiksiz teslim etmeleri gerekmektedir.
- Final sunumlarında öğrencilerden makaleleri yalnızca özetlemeleri değil; araştırmaların amaç, yöntem ve bulgularını açıklamaları, iki çalışmayı karşılaştırmaları, güçlü ve sınırlı yönlerini değerlendirmeleri ve bulguları aile eğitimi açısından yorumlamaları beklenmektedir.
- Ders kapsamında hazırlanan sunum ve Makale Okuma Formlarında kullanılan tüm kaynaklara uygun biçimde atıf yapılmalı ve kaynakça APA 7 kurallarına göre hazırlanmalıdır. Başkasına ait görüş, metin, tablo, şekil veya bilimsel bulgular kaynak gösterilmeden kullanılmamalıdır.
- Öğrencilerin sınav, sunum ve diğer ders çalışmalarında akademik dürüstlük ilkelerine uygun davranmaları beklenmektedir. Üniversitenin öğrencilere ilişkin disiplin iş ve işlemleri ilgili yükseköğretim mevzuatı çerçevesinde yürütülmektedir.
- Dersin ölçme ve değerlendirme yöntemi, yarıyıl başında ilan edilen ders bilgi formunda belirtilen esaslara göre uygulanacaktır. İZÜ Yönetmeliği, devam, yarıyıl içi çalışmalar, kısa sınavlar, ara sınavlar ve dönem sonu/bütünleme sınavlarının başarı değerlendirmesine dâhil edilebilmesine ve bunların ağırlıklarının ders bilgi formunda ilan edilmesine imkân vermektedir.
- Ders programı, sunum tarihleri, makaleler, teslim tarihleri ve öğretim elemanı tarafından yapılan diğer akademik duyuruların öğrenci tarafından düzenli olarak takip edilmesi öğrencinin sorumluluğundadır.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Aile kavramını, aile yapılarını ve aile sistemlerini temel kuramsal yaklaşımlar çerçevesinde açıklar.
- Aile yaşam döngüsündeki gelişimsel dönemleri ve bu dönemlerde ortaya çıkabilecek gereksinimleri analiz eder.
- Ebeveynlik stilleri ve anne-baba tutumlarının çocuk ve ergen gelişimi üzerindeki etkilerini değerlendirir.
- Aile içi iletişim ve çatışma çözme süreçlerini aile ilişkileri açısından yorumlar.
- Aile eğitimi ve ebeveyn eğitim programlarının amaç, kapsam ve temel ilkelerini açıklar.
- Farklı gelişim dönemlerinde ve özel gereksinim durumlarında ailelerin eğitim ve destek ihtiyaçlarını belirler.
- Dijital ebeveynlik, aile stresi ve aile ruh sağlığı gibi güncel konuları bilimsel araştırma bulguları doğrultusunda tartışır.
- Aile eğitimi alanındaki bilimsel araştırmaları eleştirel biçimde inceler, karşılaştırır ve bulgularını uygulamaya yönelik çıkarımlara dönüştürür.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 2 | 14 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 1 | 14 | 14 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 10 | 10 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Aile Eğitimi Dersine Giriş | Ön Okuma |
| 2 | Aileyi Anlamak: Aile Sistemi ve Aile Yaşam Döngüsü | Ön Okuma |
| 3 | Ebeveynlik Stilleri ve Anne-Baba Tutumları | Ön Okuma |
| 4 | Aile İçi İletişim ve Çatışma Çözme | Ön Okuma |
| 5 | Aile Eğitimi Programları: Nasıl ve Neden İşe Yarar? | Ön Okuma |
| 6 | Erken Çocuklukta Aile Eğitimi ve Aile Katılımı | Ön Okuma |
| 7 | Ergenlik Döneminde Aile ve Ebeveynlik | Ön Okuma |
| 8 | Ara sınav | Ara sınav |
| 9 | Dijital Ebeveynlik ve Teknoloji Kullanımı | Ön Okuma |
| 10 | Çocukların Ruh Sağlığını Desteklemede Aile | Ön Okuma |
| 11 | Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Aileler | Ön Okuma |
| 12 | Aile Stresi, Güçlendirme ve Ebeveyn Öz-Yeterliği | Ön Okuma |
| 13 | Aile Eğitiminde Yeni Yaklaşımlar ve Gelecek | Ön Okuma |
| 14 | Aile eğitim programı sunumu | Ön Okuma |
| 15 | Final Sınavı | ... |
| 16 | ... | ... |


