Eğitim Fakültesi · Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık · Lisans
Dersin Amacı
Türk dilinin özelliklerini, işleyiş kurallarını sezdirmek, örnekleriyle göstermek; Öğrencilerin yazılı ve sözlü metinler aracılığıyla sözvarlığını geliştirmek; yazım (imlâ) kurallarına uyma, noktalama işaretlerini yerli yerinde kullanma alışkanlığı kazandırmak; kitap okuma alışkanlığı edindirmek; bilimsel, eleştirel, sorgulayıcı, yorumlayıcı, yaratıcı, yapıcı düşünme alışkanlığı kazandırmak.
Ders İçeriği
Dilin tanımı ve özellikleri; dilekçe; imla kuralları; sözlü anlatım; yazılı anlatım; metin oluşturma stratejileri; metinsellik ölçütleri; bilgilendirici metinler; öyküleyici metinler.
Zorunlu Kaynaklar
Aktaş , Ş., & Gündüz, O. (2011). Yazılı ve Sözlü Anlatım Kompozisyon Sanatı. Ankara: Akçağ Kitabevi.
Anar, İ. O. (2026). Suskunlar. İstanbul: İletişim Yayınları.
Anar, İ. O. (2024). Kitab-ül Hiyel. İstanbul: İletişim Yayınları.
Ertem, R., & Kocakaplan, İ. (2012). Üniversitelerde Türk Dili ve Kompozisyon. İstanbul: Kesit Yayınları.
Öner, S. (2008). Örneklerle Kompozisyon Sanatı. İstanbul: Yuva Yayınları.
Özkan, M. (2001). Yüksek Öğretimde Türk Dili Yazılı ve Sözlü Anlatım. İstanbul: Filiz Kitabevi.
Paçacıoğlu, B. (2010). Türk Dili ve Kompozisyon. İstanbul: Hat Yayınevi.
Türk Dil Kurumu. (tarih yok). www.tdk.gov.tr. adresinden alındı
TDK. (2013). Güzel Yazılar: Hikayeler . Ankara: TDK.
Önerilen Kaynaklar
Aksan, D. (1990). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: TDK Yayınları.
Atasoy, F. O. (2010). Türkçede Noktalama. İstanbul: Özel Kitaplar.
Ergin, M. (2005). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Yayınları.
Erkman Akerson, F. (2008). Türkçe Örneklerle Dile Genel Bir Bakış. İstanbul: Multilingual.
Yılmaz, Y. (2010). Türkçede Dil Yanlışları. İstanbul: Özel Kitaplar.
Açıklamalar
Bu derste Mentimeter, wooclap, padlet, perusal, Microsoft forms, Microsoft teams, google classroom gibi bazı dijital araçlar kullanılacaktır. Bu araçlara erişim için önceden hesap oluşturmanız ve oturum açmanız ders sırasında işleyişi kolaylaştıracaktır.
Kurallar
Bu dersin devam zorunluluğu %70'tir. Bu orana göre haftalık 3 saat olan bu ders için en fazla 12 saat devamsızlık yapabilirsiniz. Devamsızlık, saat olarak hesaplanır. İlk saatine gelmediğiniz bir dersin sadece ilk saati yok yazılırsınız. Bu nedenle lütfen geç kaldığınızı düşünerek derse gelmemezlik yapmayınız. Devamsızlığın keyfî bir kullanım için verilmiş bir hak değil, zor zamanlarınız için verilen bir ruhsat olduğunu unutmayınız.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Resmi makamlara dilekçe yazar.
- Sözlü anlatım türlerini ayırt eder.
- Metni bölümlerine ayırır.
- Kendisini yazılı olarak ifade eder.
- Farklı metin türlerini ayırt eder.
- Yazılı anlatım türleriyle kendisini ifade etmeyi öğrenir.
- Dilin özelliklerini kavrar.
- Konuşma dili ve yazı dili arasındaki farkları öğrenir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 15 | 3 | 45 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 4 | 56 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 2 | 10 | 20 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 2 | 2 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Türk Dili dersinin tanıtılması | Haftalara göre ders içeriğinin açıklanması, değerlendirme kriterleri, okunacak kitaplar |
| 2 | Yazı dili ve özellikleri. Dil nedir? Konuşma dili ve yazı dilinin farkları nelerdir? | Muharrem ERGİN, Türk Dil Bilgisi, Dilin tanımı bölümü |
| 3 | Dilekçe. Yazım ve noktalama | TDK İmla Kılavuzu |
| 4 | Yazım ve noktalama | https://tdk.gov.tr/kategori/icerik/yazim-kurallari/ |
| 5 | Yazılı ve sözlü anlatımın özellikleri | Edebi metinler ve bilimsel metinlerin yapısı incelenir. |
| 6 | Düşünceyi geliştirme yolları | Açıklama, tartışma, öyküleme, betimleme gibi farklı türde paragrafları okunur. |
| 7 | Metin yapısı | Metinler bölümlerine göre analiz edilir ve aralarındaki bağlantı bulunur. |
| 8 | Ara Sınav | Ara sınava kadar işlenen bütün konular. |
| 9 | Metinsellik özellikleri | Metinlerin sahip olması gereken özellikler |
| 10 | Bilgilendirici-açıklayıcı metinler | Bilimsel metinlerin diğer metinlerden farkı araştırılır. |
| 11 | Öyküleyici ve betimleyici metinler | Öykü türünün gelişimi ve özellikleri. Betimleyici hikayeler okunur. Anlatıcı türleri incelenir. |
| 12 | Öyküleyici Metin Yazma | Öykü türünün gelişimi ve özellikleri |
| 13 | Tartışmacı ve ikna edici metinler | Argüman kullanan metinler okunur. |
| 14 | Genel değerlendirme | İşlenen bütün dersler incelenir. |
| 15 | Final sınavı | Dönemin tüm konuları |
| 16 | . | . |